Ngày 5-9, học sinh, sinh viên cả nước sẽ khai giảng, chính thức bước vào năm học mới 2018-2019. Năm nay, ngành giáo dục phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến hàng loạt sự cố trong năm học vừa qua.

Khắc phục lỗ hổng, ngăn chặn gian lận trong kỳ thi THPT quốc gia

Nhiều trường nội đô Hà Nội quá tải học sinh. Ảnh: X.H.

Năm 2018, ngành giáo dục vướng phải bê bối lớn nhất trong lịch sử thi cử mấy chục năm qua. Hàng chục cán bộ, giáo viên các tỉnh Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình bị bắt giam, khởi tố hình sự về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Những người này, bằng nhiều thủ đoạn, đã gian lận sửa chữa bài thi, nâng điểm thi THPT quốc gia cho hàng trăm thí sinh.

Việc trả lại điểm thi thực tế cho thí sinh các tỉnh đang điều tra gian lận thi cử và xử lý thích đáng các cá nhân sai phạm, thí sinh có liên quan, cũng là nhiệm vụ quan trọng ngành giáo dục cần làm trong năm mới.

Quy hoạch, phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục và đào tạo

Một hạn chế trong công tác tổ chức giáo dục đào tạo năm học 2017-2018 được Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận là "quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục ở một số địa phương chưa tốt. Điều này dẫn đến tình trạng khu đô thị, khu công nghiệp thiếu trường, lớp; thiếu đất cho xây dựng trường học, đặc biệt là các thành phố lớn".

"Tổ chức rà soát, quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông... Nghiên cứu, đề xuất và trình Chính phủ ban hành chính sách phát triển trường mầm non ở khu công nghiệp, khu chế xuất và hướng dẫn các địa phương tổ chức thực hiện. Các địa phương ưu tiên rà soát quy hoạch, đầu tư nguồn lực, dành quỹ đất thỏa đáng để xây dựng trường, lớp ở các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu đông dân cư", nhiệm vụ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra.

Việc quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các trường sư phạm, cũng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của ngành giáo dục năm nay.

Chuẩn bị chương trình, sách giáo khoa mới

"Tiến độ thực hiện việc xây dựng, thẩm định, thực nghiệm và ban hành chương trình giáo dục phổ thông mới chưa bảo đảm theo lộ trình đặt ra", là hạn chế được Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận trong Hội nghị tổng kết năm học 2017-2018. Trước đó, mục tiêu đặt ra là từ năm học 2018-2019 sẽ áp dụng chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới.

Đến nay, Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể mới được Ban chỉ đạo đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông thông qua. Chương trình các môn học vẫn chưa được hoàn tất để ban hành chính thức. 

Với hạn chế trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành năm nay là chuẩn bị tốt nhất điều kiện để thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới. 

Tăng cường cơ sở vật chất bảo đảm chất lượng giáo dục đào tạo

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến năm học 2017-2018 cả nước có 578.860 phòng học, trong đó còn hơn 147.000 phòng chưa kiên cố, chiếm 25,4%. Tỷ lệ phòng học bộ môn của cấp THCS và THPT chưa đáp ứng được quy định vẫn cao, lần lượt là 30,1% và 23,3%. Nhà vệ sinh học sinh bán kiên cố, tạm, mượn cũng chiếm tỷ lệ cao là 32,6%.

Báo cáo tổng kết năm học của Bộ cũng chỉ ra hạn chế về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học còn thiếu, lạc hậu. Điều này không chỉ diễn ra ở các trường từ mầm non đến THPT mà còn ở nhiều trường đại học, cao đẳng.

Với thực tế đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra nhiệm vụ tăng cường cơ sở vật chất bảo đảm chất lượng giáo dục đào tạo trong năm học 2018-2019. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để đạt được mục tiêu của chương trình. 

Giải quyết bài toán thừa thiếu giáo viên cục bộ

Thống kê chưa đầy đủ của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại 43 tỉnh thành hiện thiếu gần 76.000 giáo viên. Trong đó, bậc mầm non có số lượng thiếu lớn nhất là 43.700; tiểu học thiếu gần 19.000. Riêng bậc THCS và THPT có tình trạng thừa thiếu cục bộ. Bậc THCS thiếu 10.000 giáo viên nhưng đồng thời thừa 12.000. Cấp THPT thiếu trên 3.000 người nhưng đâu đó lại thừa. 

"Việc cắt giảm biên chế không được thực hiện máy móc mà phải căn cứ thực tế để cắt ở nơi thừa và tuyển thêm giáo viên cho nơi thiếu", Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu trong Hội nghị tổng kết năm học ngày 2-8. Ông nhấn mạnh, Nghị quyết số 19 của Trung ương năm 2017 quy định giảm 10% biên chế là giảm số lượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước chứ không phải giảm giáo viên. Việc cắt giảm này tập trung trước hết vào vị trí gián tiếp còn giáo viên dạy học phải đủ.

Theo VnExpress