Biển hiệu tại Công ty TNHH Điện tử Cường Hồng, thị trấn Vôi (Lạng Giang).

Siêu thị là loại hình cửa hàng hiện đại, kinh doanh tổng hợp hoặc chuyên doanh đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích, trang bị kỹ thuật, trình độ quản lý, tổ chức, phục vụ thỏa mãn nhu cầu mua sắm của khách hàng. Theo Quyết định số 1371/2004/QĐ-BTM, ngày 24-9-2004 của Bộ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) về Quy chế Siêu thị, Trung tâm thương mại, chỉ các cơ sở có địa điểm phù hợp quy hoạch, diện tích từ 250 m2 đến hơn 5 nghìn ^m2; danh mục từ hơn 4 nghìn tên hàng, có quy chế hoạt động được duyệt; được Sở Công thương công nhận, phân hạng I, II, III mới được treo biển siêu thị. 

Ngoài những tiêu chuẩn của siêu thị, TTTM phải có diện tích từ 10 nghìn m2 trở lên; đa chức năng cả về hàng hóa, dịch vụ với các tổ hợp nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi, giải trí, mua sắm được Sở Công thương công nhận các thứ hạng từ I đến III... Các trường hợp đặt tên cửa hàng là siêu thị, TTTM hoặc từ ngữ tương đương bằng tiếng nước ngoài mà không bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng. Phạt từ 5 đến 10 triệu đồng đối với cơ sở được cấp phép, công nhận nhưng không ghi rõ trên biển hiệu; ghi không đúng nội dung, hình thức quy định...  

Quy định là vậy nhưng trên thực tế, có không ít trường hợp tự ý treo biển siêu thị, TTTM diễn ra nhiều năm nhưng không được cơ quan chức năng xử lý, bảo đảm công bằng, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh. Ví như trường hợp Công ty TNHH Điện tử Cường Hồng, thị trấn Vôi (Lạng Giang). Từ năm 2008 đến nay, đơn vị vẫn treo, sử dụng biển hiệu “TTTM Điện tử Cường Hồng”. Chia sẻ với chúng tôi tại cửa hàng, người đàn ông tự giới thiệu là Đỗ Văn Cường, Giám đốc Công ty cho biết, biển hiệu này đã được lắp đặt từ khi xây dựng cửa hàng nhưng không thấy ai, đơn vị nào kiểm tra, nhắc nhở. Bản thân ông chỉ nghĩ mình kinh doanh lớn, nhiều mặt hàng nên đặt tên là TTTM cho xứng tầm quy mô.  

Hay như Siêu thị mini Q-mart, thị trấn Chũ (Lục Ngạn) dù chưa được Sở Công thương quy hoạch, công nhận nhưng vẫn tự ý treo biển hiệu, tổ chức bày bán hàng hóa, in hóa đơn với thương hiệu siêu thị khiến nhiều người nhầm lẫn. Ông Nguyễn Văn Tuyên, Phó đội trưởng Đội Quản lý thị trường Lục Ngạn xác nhận, vi phạm này của đơn vị đã được đội phát hiện, nhắc nhở từ hơn hai năm trước, chủ cửa hàng đã cam kết thay biển hiệu mới nhưng thực tế vẫn cố tình vi phạm. Đội sẽ sớm kiểm tra, xử lý nghiêm theo quy định. Đồng thời rà soát toàn bộ hệ thống biển hiệu các cửa hàng trên toàn huyện để kịp thời chấn chỉnh, xử lý. 

Khảo sát tại hầu hết các huyện, TP trong tỉnh đều có trường hợp vi phạm với tên gọi như siêu thị, TTTM áo cưới, vật liệu xây dựng, quần áo, nội thất, tổng hợp… Xuất hiện tình trạng trên một phần do có chủ hộ kinh doanh không biết có quy định trên nên vô tình vi phạm. Tuy nhiên cũng có chủ hộ kinh doanh nắm bắt tâm lý của một bộ phận người dân thường đến mua sắm hàng hóa ở những cửa hiệu lớn, biển hiệu, trang trí bắt mắt dẫn đến cố tình vi phạm và tạo sự cạnh tranh thiếu lành mạnh với những cửa hiệu khác. 

Về góc độ quản lý, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương chưa làm tốt công tác tuyên truyền để mọi người dân biết, nghiêm túc thực hiện, trong khi hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm hầu như bỏ ngỏ. Bằng chứng là hơn hai năm trở lại đây, toàn tỉnh chưa xử phạt trường hợp vi phạm nào dẫn đến nhờn luật, các cơ sở ngang nhiên vi phạm. Một số đơn vị còn coi đây là lỗi nhỏ, chỉ nhắc nhở qua loa khiến nhiều biển hiệu vẫn tồn tại. Bên cạnh đó, nhiều hộ sính danh còn tự ý thay đổi tên cửa hàng với mục đích khoa trương, lợi dụng danh xưng siêu thị, TTTM để thu hút khách hàng…

Theo Sở Công thương, toàn tỉnh hiện có 11 siêu thị, TTTM đã được công nhận, xếp hạng. Việc các cửa hàng nhỏ lẻ lợi dụng “ăn theo" biển hiệu đã ít nhiều ảnh hưởng đến uy tín của các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định. Để chấn chỉnh tình trạng này, ông Đào Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở Công thương khẳng định tới đây, Sở sẽ ban hành văn bản đề nghị UBND các huyện, TP chỉ đạo đơn vị chức năng kiểm tra, rà soát việc thực hiện quy định về siêu thị, TTTM trên địa bàn. Đồng thời, yêu cầu lực lượng quản lý thị trường tích cực kiểm soát, xử lý triệt để các trường hợp vi phạm. 

Hồng Dương