Cô giáo tổ chức nhiều hoạt động, qua đó nắm bắt được khả năng của học sinh trên lớp. Ảnh chụp tại Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (TP Bắc Giang).

>> Chính thức bỏ chấm điểm với bậc Tiểu học >> Đạo đức sao lại học thuộc, chấm điểm?

Giảm áp lực điểm số

Lớp 1E của cô giáo Lê Thu Hằng, Trường Tiểu học Lê Hồng Phong, phường Trần Nguyên Hãn (TP Bắc Giang) có 40 học sinh. Trước đây, mỗi ngày lên lớp, cô Hằng đều chấm bài của từng em. Học sinh đón nhận điểm số với các cung bậc cảm xúc khác nhau. Không ít trường hợp nhận điểm kém khóc ngay tại lớp. Từ năm học 2013-2014, theo chủ trương không chấm điểm ở lớp 1, cô giáo nhận xét, hướng dẫn học sinh sửa lỗi từng bài. Em nào cầm bút chưa đúng, viết nét chưa chuẩn, cô chỉ dẫn, uốn nắn. 

Cô Hằng cho biết: “Quen với chấm điểm nhiều năm nên khi bắt đầu chuyển sang nhận xét, giáo viên thực sự lúng túng. Nhưng sau một năm triển khai, chúng tôi đã quen dần và cảm thấy từ sự uốn nắn trực tiếp của cô giáo, học sinh bớt áp lực, từ đó tiếp thu, sửa chữa hiệu quả hơn”.

Còn tại Trường Tiểu học Minh Đức số 2 (Việt Yên), theo cô giáo Nguyễn Thị Nga, Phó hiệu trưởng nhà trường, một năm triển khai nhận xét ở lớp 1 cho thấy sự thay đổi rõ nét trong việc đánh giá học sinh mà vẫn nâng chất lượng giáo dục. Trên lớp, cô giáo chỉ lỗi cụ thể, lựa cách hướng dẫn trò phù hợp nguyên tắc coi trọng động viên, khuyến khích để các em sửa sai, tiến bộ. Vì vậy, mối quan hệ giữa cô và trò cũng trở nên gần gũi, thân thiện hơn. 

Năm học 2013-2014, việc đánh giá học sinh thay vì chấm điểm không chỉ thực hiện ở khối lớp 1 mà còn áp dụng từ lớp 1 đến 4 tại các trường học VNEN (trường học kiểu mới) toàn tỉnh. Tại Trường Tiểu học Chu Điện 1 (Lục Nam), từ mỗi bài học, cô giáo điều chỉnh cho từng học sinh. Hàng tháng, giáo viên trao đổi với phụ huynh qua điện thoại, sổ liên lạc, trường hợp đặc biệt có thể gặp gỡ trực tiếp. Ban đầu, điều này tác động lớn đến tâm lý phụ huynh khi thay đổi thói quen theo dõi học tập của con qua điểm số hàng ngày. Chính vì thế, học sinh không còn bị áp lực từ phía gia đình như trước đây.

Theo ông Hà Huy Giáp, Trưởng Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo, qua năm đầu thí điểm cho thấy việc đánh giá học sinh đem lại hiệu quả thiết thực. Bắt đầu từ năm học 2014-2015, Bộ GD&ĐT triển khai Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT chỉ đạo thực hiện đồng loạt toàn bậc tiểu học từ ngày 15-10. Việc đánh giá của giáo viên bao quát từ sự hình thành, phát triển một số năng lực và phẩm chất của học sinh. Giáo viên nhận xét trực tiếp hàng ngày ở các mặt, hoạt động ngoài giờ. Hàng tháng, cô giáo ghi vào sổ theo dõi từng em. Việc chấm điểm chỉ thực hiện ở bài  thi cuối kỳ 1 và cả năm. 

Nếu như trước đây, đề thi chung tiến hành đồng loạt trong toàn tỉnh thì nay, hiệu trưởng được giao quyền tự chủ, tự chỉ đạo ra đề thi ở trường mình. Vì vậy, các tiêu chí đánh giá thi đua của học sinh, giáo viên, nhà trường thay đổi. Cuối năm học, sẽ không còn danh hiệu học sinh giỏi, tiên tiến mà biểu dương, khen học sinh theo từng lĩnh vực cụ thể như các môn văn hóa, thể thao, văn nghệ...

Nâng cao trách nhiệm của giáo viên 

Có con học Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, chị Nguyễn Thị Thoa, tổ 2, phường Ngô Quyền (TP Bắc Giang) băn khoăn: “Từ trước đến nay, chúng tôi theo dõi việc học tập của con hàng ngày qua điểm số. Nay được giáo viên nhận xét, cha mẹ rất băn khoăn không biết con mình đạt hay không đạt, cụ thể ở mức nào”. Đó cũng là trăn trở của nhiều phụ huynh khi tiếp nhận thông tin đổi mới cách đánh giá học sinh. Về vấn đề này, theo ông Giáp, ngành sẽ quy định chặt chẽ để giáo viên đưa ra được nhận xét cụ thể, thiết thực, tránh tình trạng hình thức, mang tính đối phó. Thời gian tới, Sở triển khai tập huấn, hướng dẫn chi tiết. Trong năm học, các cấp quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát. 

Bên cạnh đó, cũng rất cần các nhà trường quyết tâm, kiên trì thực hiện chủ trương; các phòng GD&ĐT thường xuyên hướng dẫn, chỉ đạo. Đặc biệt, giáo viên phải tâm huyết, gắn bó với nghề, yêu trẻ, bám sát việc học tập của học sinh mới có thể đưa ra những nhận xét sát thực, hiệu quả. Các cô giáo sẽ vất vả hơn khi phải bao quát sâu sát và dành thời gian cho việc nhận xét học sinh, nhất là với giáo viên các môn chuyên như Âm nhạc, Thể dục, Tin học… dạy nhiều học sinh ở các khối, lớp trong trường. 

Nếu trước đây, hầu hết cha mẹ học sinh đều thụ động trong việc tiếp nhận thông tin, giao phó con em cho giáo viên thì nay khuyến khích cả phụ huynh, giáo viên cùng tham gia đánh giá phẩm chất và năng lực học tập. Vì thế, các bậc phụ huynh cần chủ động gặp gỡ, nắm bắt, phối hợp với giáo viên giúp đỡ con. Học sinh cũng có thể tham gia tự đánh giá năng lực của mình qua sở thích từng môn học, từng hoạt động giáo dục, thảo luận trong lớp với bạn bè để nhận biết điểm mạnh, yếu từ đó có hướng phát huy.

Hồng Hiếu