Bắc Ninh: Tháo điểm nghẽn quy hoạch, mở không gian đô thị

Hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương

Thứ 3: 16:19 ngày 11/08/2026

BẮC NINH - Việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo ra không gian phát triển mới cho tỉnh Bắc Ninh.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng đô thị, công tác quy hoạch cũng cần phải rà soát, điều chỉnh phù hợp với địa giới hành chính mới. Nhất là những đồ án quy hoạch phân khu có phạm vi liên phường; một số khu vực phát triển đô thị đang trong giai đoạn chuyển tiếp, khu vực mới hình thành cần được xác định rõ chức năng, hạ tầng và định hướng phát triển.

Thích ứng với không gian đô thị mới

Trước và sau khi tỉnh Bắc Ninh được phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, yêu cầu đặt ra là các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết phải được rà soát, bảo đảm thống nhất với quy hoạch chung và phù hợp địa giới hành chính mới.

Phường Quế Võ tăng cường kết nối hạ tầng khung với các địa phương cùng trong quy hoạch phân khu.

Tại phường Quế Võ, địa phương hiện quản lý, thực hiện các quy hoạch phân khu số 19, 20 và 21, có phạm vi liên quan đến các phường Phương Liễu, Bồng Lai, Nhân Hòa và Đào Viên.

Theo ông Nguyễn Ngọc Anh, Chủ tịch UBND phường Quế Võ, sau khi quy hoạch chung được phê duyệt, địa phương và các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát, điều chỉnh các quy hoạch phân khu theo hướng thống nhất, vừa độc lập tương đối trong quản lý của từng địa phương nhưng phải gắn kết bằng hệ thống hạ tầng khung liên thông. Đây là yêu cầu quan trọng trong bối cảnh không gian đô thị ngày càng mở rộng. Nếu mỗi phường chỉ tập trung giải quyết nhu cầu phát triển trong địa giới của mình mà thiếu sự kết nối về giao thông, cây xanh, thoát nước, các công trình công cộng, thì nguy cơ đầu tư manh mún, thiếu đồng bộ sẽ xuất hiện.

Theo Sở Xây dựng, toàn tỉnh hiện có 44 quy hoạch phân khu; khối lượng rà soát, điều chỉnh lớn, đòi hỏi phải có lộ trình, thứ tự ưu tiên và nguồn lực phù hợp.

Tại phường Nếnh, quy hoạch phân khu số 2 cũng đang được rà soát do liên quan đến 2 phường Vân Hà, Việt Yên. Quy hoạch có quy mô nghiên cứu gần 4,4 nghìn ha, định hướng là khu vực trọng điểm phát triển công nghiệp, đô thị mới hỗn hợp, thương mại dịch vụ, công nghiệp và logistics. Trước khi có quy hoạch chung mới, địa phương đề xuất điều chỉnh một số vị trí nhằm bổ sung quỹ đất cây xanh, công trình công cộng, hạ tầng xã hội và các dự án hạ tầng động lực.

Phường Bắc Giang cũng đang quản lý các đồ án quy hoạch phân khu khu số 1, số 2, song nhiều đồ án quy hoạch chi tiết tại khu đô thị phía Nam có phạm vi từ 2 phường trở lên. Theo ông Triệu Tiến Đạt, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, thời gian tới, phường dự kiến lập một số đồ án quy hoạch chi tiết phục vụ đầu tư công như: Khuôn viên cây xanh, hồ điều hòa, bãi đỗ xe, sân chơi, bãi tập và các tiện ích công cộng. Một trong những vấn đề nổi lên qua quá trình rà soát là nhiều đồ án quy hoạch hiện có không còn đơn thuần nằm trong phạm vi một địa phương. Khi địa giới hành chính thay đổi, một đồ án có thể liên quan đến 2, 3 phường, dẫn đến khó khăn trong xác định cơ quan chủ trì, cơ chế phối hợp cũng như trách nhiệm quản lý.

Trong khi đó, việc xác định, phân bổ các chỉ tiêu quy hoạch cho từng địa bàn trong cùng một đồ án cũng còn vướng mắc khi địa phương phải xin ý kiến các địa phương lân cận, sau đó trình ngành chức năng, tỉnh xem xét, phê duyệt. Quá trình này có thể tạo ra độ trễ, nhất là khi địa phương có nhu cầu triển khai các dự án cấp bách phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Một số khu vực quy hoạch phân khu chưa hoàn toàn phù hợp với quy hoạch chung, cần được rà soát, đánh giá và xây dựng lộ trình điều chỉnh...

Ngoài ra, khối lượng công việc về quy hoạch tại cơ sở ngày càng lớn nhưng nhân lực và phương tiện kỹ thuật còn hạn chế. Việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư, công khai thông tin quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu về thiết bị, dữ liệu và năng lực chuyên môn.

Điều chỉnh quy hoạch, tạo đà phát triển

Trước thực tế trên, các địa phương kiến nghị tỉnh và Sở Xây dựng sớm có hướng dẫn thống nhất về cơ chế phối hợp, nguyên tắc xác định cơ quan chủ trì và phương pháp phân bổ các chỉ tiêu đối với việc điều chỉnh quy hoạch liên phường.

Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu quy hoạch dùng chung và tăng cường hướng dẫn chuyên môn cho cán bộ cấp cơ sở. Đây là giải pháp quan trọng để vừa bảo đảm tính thống nhất của quy hoạch, vừa hạn chế tình trạng mỗi địa phương phải tự xử lý những vấn đề có tính chất liên vùng.

Phường Nếnh có sự liên kết phát triển không gian đô thị với các phường Vân Hà, Việt Yên thông qua quy hoạch phân khu.

Theo ông Nguyễn Văn Hải, Phó Trưởng Phòng Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Xây dựng, các quy hoạch phân khu phù hợp với quy hoạch chung sẽ tiếp tục được thực hiện theo chức năng đã xác định, quản lý theo địa giới hành chính của các phường. Đối với những nội dung điều chỉnh nhỏ, dự án cấp bách sẽ thực hiện theo quy định; các nội dung chưa phù hợp cần được rà soát, đề xuất điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Sở Xây dựng tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch thực hiện quy hoạch, trong đó nhấn mạnh yêu cầu rà soát tổng thể, bảo đảm thống nhất giữa các loại quy hoạch; tổ chức tập huấn, hướng dẫn công tác quy hoạch và phát triển đô thị cho cơ sở. Theo Sở Xây dựng, toàn tỉnh hiện có 44 quy hoạch phân khu, trong đó Bắc Giang trước đây có 15 quy hoạch, Bắc Ninh cũ có 29 quy hoạch. Khối lượng rà soát, điều chỉnh lớn, đòi hỏi phải có lộ trình, thứ tự ưu tiên và nguồn lực phù hợp.

Khi những vướng mắc về cơ chế phối hợp, dữ liệu và nguồn lực sớm được tháo gỡ, công tác quy hoạch sẽ trở thành công cụ quan trọng để Bắc Ninh khai thác hiệu quả không gian phát triển mới, kiểm soát tốt quá trình đô thị hóa, hướng tới hệ thống đô thị hiện đại, đồng bộ về hạ tầng, sử dụng hiệu quả đất đai và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Bài, ảnh: Đức Anh