Một kiểu xe tự chế  nghênh ngang trên đường Hùng Vương (TP Bắc Giang).

>> Tai nạn giao thông, một người tử vong >> 10 tháng - 7.475 người chết vì tai nạn giao thông >> Bắc Giang: Bảo đảm trật tự an toàn giao thông dịp cuối năm >> Chín tháng qua, tai nạn giao thông đã giảm ở cả 3 tiêu chí >> Bắc Giang: Nhiều người thương vong do tai nạn giao thông

Tiềm ẩn nguy cơ tai nạn

Xe tự chế ba bánh có ưu điểm nhỏ gọn hơn công nông, đến được các ngõ ngách, tốn ít xăng dầu, giá cước rẻ nên được nhiều người thuê vận chuyển. Một chủ xe ở xã Hương Gián (Yên Dũng) tiết lộ: Nếu nhiều việc, một xe ba bánh có thể kiếm vài chục triệu đồng/tháng. Vì thế, bất chấp lệnh cấm, không ít người vẫn sử dụng loại xe này. 

Quan sát ở hầu hết các địa phương trong tỉnh chúng tôi thấy nhiều xe tự chế vẫn ngang nhiên hoạt động, nhất là ở các xã gần sông, có nhiều bến bãi tập kết vật liệu xây dựng. Đáng chú ý, ngoài xe tự chế ba bánh còn có loại xe kéo hàn cứng hoặc tạm thời gá phần càng, thùng xe vào mô tô để chở hàng hóa.

Có thể khẳng định, xe tự chế có những tiện lợi nhất định. Tuy nhiên, dạng xe này hầu hết được lắp ghép từ phụ tùng, cầu số của ô tô hết niên hạn sử dụng, hệ thống phanh không bảo đảm an toàn kỹ thuật. Chủ xe không được đào tạo, hướng dẫn điều khiển; phương tiện không qua đăng kiểm, không có đèn, còi... nên tiềm ẩn nguy cơ gây TNGT rất cao. 

Tính riêng tháng 9 năm 2014, tại huyện Yên Dũng xảy ra hai vụ TNGT liên quan đến xe tự chế. Trong đó, một vụ xảy ra trên đường tỉnh 299 giữa xe trộn bê tông tự chế với xe mô tô làm hai thanh niên ở xã Trí Yên tử vong. Ngày 29-9, một xe ba bánh tự chế do ông Nguyễn Văn Phải ở thôn Gáo, xã Hương Gián điều khiển cán chết ông Hà Văn Vượng (SN 1934) ở thôn Hấn (cùng xã). Sau khi gây tai nạn, lái xe tự chế bỏ trốn khỏi hiện trường. 

Qua điều tra, Công an huyện Yên Dũng đã tìm ra chiếc xe và người gây tai nạn. Trước đó, năm 2013 tại huyện Hiệp Hòa, một xe ba bánh chở nguyên vật liệu đâm sập cổng, lái xe tử vong tại chỗ. Trong khi chở vật liệu xây dựng, một chủ xe ba bánh tự chế ở xã Bắc Lý cán chết một em nhỏ ở xã Châu Minh.

Kiên quyết "khai tử"

Theo Thượng tá Vũ Văn Sơn, Phó trưởng Công an huyện Yên Dũng, việc xử lý các phương tiện này gặp khó khăn. Huyện hiện có khoảng 80 xe tự chế, tập trung nhiều ở các xã ven sông như Hương Gián, Đồng Việt, Đồng Phúc, Yên Lư, Tư Mại... Phần lớn các xe này chỉ chạy trên đường liên thôn, xã, buổi tối mới hoạt động ở đường tỉnh, huyện. Mặc dù Công an huyện đã xây dựng kế hoạch huy động lực lượng công an xã tham gia tuần tra, xử lý nhưng kết quả còn hạn chế. Thấy bóng dáng công an là các lái xe thông báo cho nhau nghỉ việc. 

Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP ngày 29-6-2007 của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách kiềm chế TNGT và ùn tắc giao thông quy định cấm xe tự chế lưu hành. Dù việc xử lý thời gian qua gặp những khó khăn nhất định song Công an tỉnh đã yêu cầu công an các huyện, TP tiếp tục tăng cường kiểm soát, tiến tới loại bỏ loại phương tiện này, góp phần kiềm chế TNGT”.  Trung tá Bùi Chiến Thắng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang.

Hiện chưa có số liệu cụ thể, chính xác về số lượng xe tự chế đang hoạt động trên địa bàn toàn tỉnh (vì thường xuyên biến động). Thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh), toàn tỉnh có khoảng 500 chủ phương tiện ký cam kết không lưu thông xe tự chế song hầu hết vẫn tái phạm. Trên thực tế số lượng phương tiện này còn lớn hơn vì nhiều chủ xe không ký cam kết. 

Trước nguy cơ mất an toàn giao thông, việc ngăn chặn xe tự chế hoạt động là yêu cầu bức thiết. Đã có nơi, nhờ kiên quyết xử lý, số lượng xe tự chế giảm mạnh. Tại huyện Hiệp Hòa, từ năm 2013 đến nay, đơn vị đã lập biên bản, tịch thu khoảng 80 xe tự chế, tổ chức tháo dỡ, thanh lý theo quy định, qua đó tăng tính răn đe, phòng ngừa tái phạm. 

Theo Đại tá Tống Ngọc Long, Trưởng Công an huyện Hiệp Hòa, có được kết quả trên là do lãnh đạo UBND huyện quan tâm, tỏ thái độ kiên quyết qua việc chỉ đạo xử lý nghiêm vi phạm, tạo thuận lợi cho đơn vị trong quá trình xử lý. Điều này cho thấy, khi lực lượng chức năng, chính quyền, Ban ATGT các địa phương vào cuộc đồng bộ, kiên quyết “khai tử” xe tự chế thì nhiệm vụ này sẽ đạt hiệu quả tích cực, quy định của Chính phủ được thực thi nghiêm túc.

Tuấn Dương