Cải cách chính sách tiền lương ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, đời sống của người lao động và tác động đến các lĩnh vực kinh tế-xã hội. Ảnh minh họa.

Nhân dịp này, phóng viên đã phỏng vấn ông Bùi Văn Cường, Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam về CSTL và ý nghĩa đối với công chức, viên chức, công nhân lao động trong giai đoạn hiện nay.

- Thưa ông, việc Trung ương triển khai khảo sát CSTL có ý nghĩa như thế nào đối với công chức, viên chức, công nhân lao động trong giai đoạn hiện nay? 

Ông Bùi Văn Cường: Qua 13 năm thực hiện cải cách CSTL, bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp ưu đãi người có công theo Nghị quyết Hội nghị T.Ư 7 (khóa VIII) “Một số vấn đề về tổ chức, bộ máy và tiền lương, trợ cấp xã hội thuộc ngân sách Nhà nước” và các Kết luận của Hội nghị T.Ư 8 (khóa IX), Hội nghị T.Ư 6 (khóa X), đã đạt được một số kết quả bước đầu, nhưng nhìn chung chưa đạt được mục tiêu, yêu cầu đề ra. 

Thực tế, CSTL chưa tạo được động lực động viên cán bộ, công chức, viên chức (CB,CC,VC), người lao động (NLĐ) gắn bó, tận tâm với công việc. Mức lương tối thiểu hiện nay (lương tối thiểu vùng áp dụng đối với khu vực có quan hệ lao động; lương cơ sở áp dụng đối với CB,CC,VC khu vực hành chính sự nghiệp) vẫn chưa bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ.

Quan hệ tiền lương hiện hành trong khu vực hành chính sự nghiệp còn mang tính bình quân và thấp hơn nhiều so với quan hệ tiền lương trên thị trường. Hệ thống thang, bậc lương đối với CB,CC,VC và LLVT còn phức tạp và lạc hậu. Việc nâng bậc, nâng ngạch chưa thực hiện được theo yêu cầu vị trí việc làm, chưa khuyến khích CB,CC,VC phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ... Do đó, BCĐ Trung ương về “Cải cách CSTL, BHXH và ưu đãi với người có công” triển khai khảo sát CSTL để xây dựng đề án trình cấp có thẩm quyền quyết định có ý nghĩa rất lớn trong việc hoàn thiện CSTL trên cơ sở khắc phục những tồn tại hiện nay, đáp ứng yêu cầu bảo đảm cải thiện đời sống của NLĐ. Đồng thời, cải cách tiền lương sẽ tạo động lực, khuyến khích NLĐ hoàn thành tốt nhiệm vụ. 

- Theo ông, mức lương cơ sở hiện tại có những bất cập gì?

​Ông Bùi Văn Cường: Về mức lương cơ sở, đây là khái niệm lần đầu xác lập tại Nghị định số 66/2013/ ngày 27-6-2013 của Chính phủ “Quy định mức lương cơ sở đối với CB,CC,VC và LLVT”,  thay thế mức lương tối thiểu chung Chính phủ quy định trước đó. Về bản chất, mức tiền lương cơ sở chưa có tài liệu nào làm rõ, nhưng thực tế đang là cơ sở tính mức tiền lương của từng bậc lương cụ thể trong thang, bảng lương ban hành kèm theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP của Chính phủ về "Chế độ tiền lương đối với CB.CC,VC và LLVT".

Mức lương cơ sở hiện hành quá thấp so với mức tiền lương tối thiểu vùng áp dụng cho khu vực có quan hệ lao động theo Bộ luật Lao động, chưa phản ánh được quan hệ tiền lương trên thị trường. Căn cứ vào mức lương cơ sở để tính lương, trả lương cho CB,CC,VC là chưa bảo đảm mức sống tối thiểu cho họ và gia đình họ, nhất là đối với những người trẻ mới được tuyển dụng vào cơ quan, đơn vị. Do đó, mức tiền lương cơ sở, cùng với chế độ tiền lương đối với CB,CC,VC hiện nay chưa có sức thu hút người có tài năng vào làm việc cho cơ quan, đơn vị của Nhà nước, chưa tạo động lực cho CB,CC,VC thực sự hăng hái phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao. ​Mức tiền lương cơ sở đang là bất hợp lý không nhỏ trong CSTL hiện hành. 

​- Chính phủ cần có giải pháp gì để việc cải cách tiền lương đạt hiệu quả, thưa ông?

Ông Bùi Văn Cường: CSTL là chính sách rất quan trọng và nhạy cảm, là cơ sở để bảo đảm cuộc sống hàng ngày và các chính sách về BHXH, BHYT, BHTN của CB,CC,VC, NLĐ, gia đình họ, gắn liền và tạo động lực góp phần phát triển KT-XH của đất nước. Việc cải cách CSTL phải có sự quyết tâm chính trị cao mới thực hiện được. Do đó, thời gian tới, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị Đảng, Chính phủ quan tâm năm vấn đề sau: 

Thứ nhất, Chính phủ tham mưu cho Đảng ban hành nghị quyết chuyên đề về cải cách CSTL, với những quan điểm, mục tiêu, giải pháp khoa học, toàn diện và khả thi để CSTL phải bảo đảm giá trị thực của tiền lương và từng bước cải thiện theo sự phát triển của KT-XH; bảo đảm cuộc sống của CB,CC,VC,NLĐ và có tích lũy... 

Thứ hai cần đẩy mạnh cơ chế tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, hạn chế bao cấp trong hoạt động của các đơn vị này nhằm giảm mạnh số người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước mới có điều kiện cải cách tiền lương khu vực hành chính Nhà nước. 

Thứ ba, cần đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh giản bộ máy và nhân sự song song áp dụng triệt để Chính phủ điện tử để giảm biên chế trong bộ máy hành chính Nhà nước các cấp nhằm giảm nhân sự hưởng lương từ ngân sách Nhà nước. 

Thứ tư, có cơ chế chuyển giao một số dịch vụ công của cơ quan nhà nước đang thực hiện cho khu vực tư nhân có năng lực thực hiện để tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân đối với khu vực công, góp phần giảm chi phí khu vực công để tăng chi ngân sách cho đầu tư phát triển. 

Thứ năm, tăng cường giám sát của MTTQ, các tổ chức chính trị-xã hội và người dân đối với thực hiện các biện pháp, các chính sách nói trên làm tiền đề thực hiện Đề án cải cách tiền lương khi cấp có thẩm quyền quyết định.

Trân trọng cảm ơn ông! 

Theo Đỗ Bình/Vietnam+