Dấu son nơi “tứ đức hợp lưu”

Cao Đức nằm phía cuối của tỉnh Bắc Ninh, tiếp giáp với thành phố Hải Phòng ở khu vực Lục Đầu Giang. Lục Đầu Giang, theo cách gọi của người xưa, đây là nơi “lục thủy triều quy” - sáu dòng sông cùng hội tụ. Đặc biệt, bốn trong số sáu dòng sông ấy mang chữ “Đức”: Nhật Đức - sông Thương, Minh Đức - sông Lục Nam, Nguyệt Đức - sông Cầu và Thiên Đức - sông Đuống.

Đền Tam Phủ nằm trên bãi Nguyệt Bàn được chính quyền và Nhân dân đầu tư, tôn tạo.

Một bãi bồi lớn hình thành ở Lục Đầu Giang nằm về phía xã Cao Đức, tên là bãi Nguyệt Bàn, nơi đây có bến Bình Than nổi tiếng gắn liền với sự kiện năm 1282 vua tôi nhà Trần họp bàn kế sách chống giặc Mông - Nguyên, mở ra những chiến công lẫy lừng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

Hội nghị Bình Than thể hiện rõ nét tinh thần “vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức”. Tại đây, những quyết định mang tính chiến lược được đưa ra, những con người tài năng được trọng dụng, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết. Hình ảnh Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản vì nhỏ tuổi không được dự bàn việc quân nên bóp nát quả cam, rồi tự mình chiêu mộ nghĩa quân đánh giặc, đã trở thành biểu tượng cho khí phách và lòng yêu nước của tuổi trẻ Việt Nam.

Cũng trên mảnh đất Cao Đức, từ buổi bình minh lịch sử, dấu ấn của tướng quân Cao Lỗ, người có công giúp An Dương Vương xây thành Cổ Loa, chế tạo nỏ thần đánh giặc vẫn còn vọng lại qua truyền thuyết và ký ức dân gian. Ngày nay, đền thờ Cao Lỗ Vương tại thôn Đại Trung là nơi lưu giữ ký ức về buổi bình minh của trí tuệ quân sự Việt. Ngôi đền cổ kính bên dòng sông Đuống còn lưu giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc qua nhiều thế kỷ. Những đạo sắc phong, những hoành phi, câu đối, những đường nét chạm khắc tinh xảo…, tất cả như đang kể lại câu chuyện về một con người đã góp phần đặt nền móng cho nghệ thuật quân sự của dân tộc từ rất sớm.

Từ nỏ thần của Cao Lỗ đến Hội nghị Bình Than, lịch sử dường như đã lựa chọn Cao Đức làm một điểm tụ đặc biệt, nơi những quyết sách lớn được hình thành từ lòng dân và vì dân. Đó không chỉ là những dấu mốc lịch sử mà còn là sự kết tinh của một tư tưởng xuyên suốt: Lấy đại nghĩa để quy tụ lòng người, lấy chí nhân để thay cường bạo - cội nguồn làm nên sức mạnh bền vững của dân tộc Việt Nam.

Tiếp nối truyền thống, Cao Đức còn ghi dấu trong lịch sử hiện đại khi được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong kháng chiến chống Pháp. Truyền thống yêu nước, tinh thần quật cường của người dân đã trở thành mạch nguồn của vùng đất này.

Khai thác lợi thế để phát triển

Theo lời truyền kể của người dân địa phương, đền Tam Phủ được xây dựng từ rất lâu đời trên bãi Nguyệt Bàn. Vào khoảng thế kỷ XIII, khi vua quan nhà Trần về bến Bình Than họp bàn kế sách đánh giặc Mông - Nguyên, vua đã ra đền Tam Phủ để cầu xin âm phù đánh thắng giặc. Ngày nay, đền Tam Phủ được chính quyền và Nhân dân đầu tư tôn tạo ngày càng khang trang, tố hảo.

Ông Hạp Tiến Báo, Tổ trưởng Tổ quản lý di tích đền Tam Phủ cho biết: “Bà con rất tự hào bởi tại quê hương Cao Đức đã từng diễn ra sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc là hội nghị quân sự của nhà Trần nhằm chống giặc Mông - Nguyên. Hằng năm, đông đảo du khách khắp các vùng miền trong cả nước về đền Tam Phủ dâng hương. Điều đó càng khiến chúng tôi cố gắng hơn nữa để gìn giữ những di sản cha ông để lại”. Làng quê yên bình cùng hệ thống di tích được phát huy tốt giá trị, Cao Đức hôm nay là điểm đến của nhiều du khách.

Nông dân xã Cao Đức nuôi cá lồng trên sông Đuống, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Đi đôi với phát triển văn hóa, Cao Đức hôm nay tập trung phát triển kinh tế, khai thác thế mạnh của nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Mô hình “cánh đồng không bước chân” với việc sử dụng thiết bị bay không người lái đã giúp giảm sức lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp an toàn, bền vững.

Tại vùng đất ven sông, người dân canh tác nhiều loại rau, màu, nuôi những loài thủy sản đặc trưng của vùng sông Đuống. Sản phẩm cá trắm đen, cá chép giòn của địa phương đã đạt chuẩn OCOP, từng bước khẳng định thương hiệu và giá trị kinh tế. Những chuyển biến này cho thấy tư duy sản xuất của người dân đang thay đổi, thích ứng với yêu cầu mới của thị trường.

Không chỉ trong sản xuất, công tác quản lý nhà nước ở cơ sở cũng có nhiều đổi mới. Việc số hóa dữ liệu đất đai, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số đang tạo nền tảng cho một mô hình quản trị hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Hạ tầng giao thông, các công trình dân sinh được đầu tư, mở rộng không gian phát triển.

Gần kề nhiều điểm di tích lịch sử - văn hóa trong khu vực như Côn Sơn - Kiếp Bạc, chùa Phả Lại, giờ đây Cao Đức lại có lợi thế nằm trong vùng liên kết phát triển Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Địa phương đang đứng trước những cơ hội mới để trở thành một điểm đến du lịch văn hóa - tâm linh - sinh thái hấp dẫn của vùng Kinh Bắc.

Từ một vùng đất giàu truyền thống, Cao Đức đang dần định hình một hướng đi mới: Phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị văn hóa, khai thác tiềm năng du lịch một cách bền vững. Đó không chỉ là sự phát triển về vật chất mà còn là sự tiếp nối của một dòng chảy tinh thần đã được bồi đắp qua bao thế hệ.

Bắc Ninh: Giữ gìn di sản, khai thác du lịch liên vùng

BẮC NINH - Được UNESCO ghi danh, chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà (Bắc Ninh) đã trở thành điểm đến văn hóa - tâm linh tiêu biểu, góp phần định vị thương hiệu du lịch của tỉnh.

Đánh thức ký ức ngàn năm

BẮC NINH - Cất giữ những thông điệp của người xưa gửi lại cho hậu thế, lặng lẽ ẩn mình sau lớp bụi thời gian, mỗi cổ vật không chỉ là những mảnh ghép của quá khứ mà còn như cầu nối giúp con người hiện tại đối thoại với lịch sử và thấu hiểu cội nguồn. Từ những vật liệu kiến trúc, hoa văn trang trí, đồ dùng sinh hoạt đến đồ trang sức quý hiếm hay các hiện vật mang tính nghi lễ... đều là kết tinh của trí tuệ, niềm tin và đời sống của người Việt qua hàng nghìn năm lịch sử.

Đánh thức giá trị di sản từ góc nhìn nghệ thuật

BẮC NINH - Cuộc thi ảnh “Khoảnh khắc di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc” mở ra không gian sáng tạo giàu chiều sâu, góp phần tôn vinh di sản thế giới và lan tỏa hình ảnh vùng đất, con người Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Phòng.