Tái diễn tình trạng xả rác bừa bãi ven quốc lộ 31, đoạn qua xã Phượng Sơn (Lục Ngạn).

Nhiều điểm phát sinh mới

Trong đợt cao điểm VSMT, toàn tỉnh ra quân giải tỏa gần 190 điểm tồn lưu với hàng nghìn m3 rác. Đến nay, Chiến dịch kết thúc gần một tháng song khảo sát tại một số điểm đã được giải tỏa ở huyện Yên Dũng, Lục Nam, Lục Ngạn, Tân Yên..., phóng viên chứng kiến rác lại “mọc” lên như thời điểm trước tháng 6. 

Đến huyện Lục Nam, chúng tôi thấy đoạn từ cầu Lồ đến đường rẽ vào chùa Sàn, xã Phương Sơn; quốc lộ 31 đoạn qua thôn Mẫu Sơn, xã Chu Điện; hay ven tỉnh lộ 293 qua xã Yên Sơn, Khám Lạng từng được giải tỏa sạch sẽ nhưng dịp này rác lại chất đống. Nhiều nơi, điểm tồn lưu cũ chưa được giải tỏa thì nay lại phát sinh thêm vài điểm mới đổ không đúng quy định (ví dụ ở xã Phương Sơn, Lan Mẫu). 

Đi qua khu vực ngã tư thị trấn Chũ (Lục Ngạn), ai nấy đều ngao ngán bởi mùi hôi từ những đống rác. Trong Chiến dịch cao điểm VSMT, huyện chỉ đạo thị trấn huy động lực lượng thu gom, vận chuyển rác đưa đến điểm tập kết xử lý. Vậy mà chỉ sau thời gian ngắn đường thoáng đãng, giờ đây, rác ùn đọng sát quốc lộ 31 ngày một nhiều. Tại khu vực xã Nội Hoàng, Tiền Phong (Yên Dũng), nơi diễn ra lễ phát động và tổ chức ra quân Chiến dịch cao điểm VSMT vào ngày 5-6, ước tính, chưa đầy 1 km đường có tới 4-5 điểm tồn lưu chất thải sinh hoạt. 

Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, chính quyền các địa phương đã nỗ lực khơi thông dòng chảy những tuyến kênh mương, tốn kém không ít chi phí. Tiếc rằng, do một bộ phận người dân thiếu ý thức bảo vệ môi trường, bao túi rác lớn nhỏ lại bị quăng xuống kênh mương. Cụ thể như tại kênh Chính, đoạn qua cầu Treo Điếm Tổng, xã Quế Nham (Tân Yên), kênh Yên Lại, đoạn qua các thôn Trung Đồng, xã Bảo Đài; Thanh Giã, Hà Phú, xã Tam Dị (Lục Nam). Một số kênh    qua địa bàn huyện Việt Yên, Lạng Giang nước chưa kịp xanh trở lại thì đã chứa đầy rác. Theo kết quả rà soát chưa đầy đủ của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), toàn tỉnh còn 45 điểm tồn lưu rác. Các điểm này gây ô nhiễm môi trường sống, ảnh hưởng đến nguồn nước tưới phục vụ sản xuất, sinh hoạt, làm xấu cảnh quan.

Cần kiểm tra, đôn đốc thường xuyên

Để xảy ra tình trạng trên trước hết do lãnh đạo một số địa phương chưa quyết liệt, tập trung cao thực hiện công tác bảo vệ môi trường. Có nơi chỉ ra quân trong lần phát động đầu tiên của đợt cao điểm sau đó không duy trì liên tục kết hợp với kiểm tra, đôn đốc cơ sở. Nhiều xã thu phí vệ sinh đạt thấp, vì vậy rất khó duy trì tổ thu gom rác hoặc thậm chí không thành lập được. Hậu quả là rác tràn lan khắp nơi. Do khó khăn về kinh phí, nhiều địa phương không có bãi tập kết, xử lý rác tập trung, chưa lắp đặt lò đốt theo công nghệ hiện đại. Bởi vậy, sau khi thu gom rác vẫn loay hoay không biết xử lý ra sao. 

Theo ông Giáp Văn Ơn, Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Nam, hiện 8/27 xã trong huyện có bãi rác. Lò đốt rác tại thị trấn Đồi Ngô chỉ xử lý cho một số xã lân cận. Huyện Lục Ngạn chưa xây dựng được khu xử lý mới trong khi bãi cũ đã quá tải, phải đóng cửa. Bên cạnh đó, một nguyên nhân không thể không nói đến là ý thức của người dân về VSMT chưa cao, có tâm lý cứ xả rác xa nhà mình là được.

Xử lý rác thải nông thôn là nhiệm vụ quan trọng được Ban Thường vụ Tỉnh ủy nêu rõ tại Kết luận số 43 ngày 11-5 vừa qua. Năm nay, Chiến dịch làm cho thế sạch hơn từ 15 đến ngày 30-9 do Chương trình môi trường Liên Hợp quốc phát động cũng nhấn mạnh vào chủ đề: “Quản lý rác thải vì môi trường nông thôn bền vững”. Hưởng ứng Chiến dịch này và thực hiện sự chỉ đạo của BTV Tỉnh ủy, Sở TN&MT đã có văn bản đề nghị tất cả các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp đóng trên địa bàn tích cực tham gia thu gom, xử lý rác thải, làm sạch môi trường. 

Ông Vũ Văn Tưởng, Phó Giám đốc Sở TN&MT cho biết: “Trước bất cập nêu trên, Sở tiếp tục đôn đốc các địa phương thực hiện nghiêm việc giải tỏa, đưa rác về khu xử lý tập trung, bảo đảm vệ sinh. Chúng tôi đề nghị các huyện, TP khẩn trương huy động lực lượng làm VSMT, thu gom, xử lý rác đổ không đúng nơi quy định, nạo vét kênh mương, cống rãnh… Sở sẽ cử cán bộ kiểm tra, đánh giá kết quả để báo cáo UBND tỉnh”.

Đi đôi với các giải pháp trên, nhiều ý kiến cho rằng, để bảo vệ môi trường bền vững, các địa phương cần rốt ráo vào cuộc, tiếp tục phát động và duy trì liên tục, hiệu quả Chiến dịch cao điểm ra quân VSMT do BTV Tỉnh ủy, UBND tỉnh phát động. Người đứng đầu các các huyện, TP mỗi tháng ít nhất đi kiểm tra công tác bảo vệ môi trường một lần theo chỉ đạo của Tỉnh ủy để có biện pháp chỉ đạo giải tỏa dứt điểm các vị trí tồn lưu. Cùng đó, các địa phương cần tích cực tổ chức thu phí vệ sinh, tuyên truyền  nâng cao ý thức cho người dân, chủ động phân loại rác thải tại nguồn và đổ đúng nơi quy định.

Được biết, hiện các huyện Hiệp Hòa, Lục Nam đã bố trí kinh phí hỗ trợ một số xã có kênh chảy qua lắp đặt đăng chắn rác. Trong tháng tới, UBND huyện Lạng Giang sẽ cấp hơn 100 triệu đồng hỗ trợ 5 xã có kênh Tây đi qua lắp đặt đăng chắn, sau đó giao cho cơ sở phối hợp với đơn vị thủy nông vớt rác, vận chuyển đến bãi tập kết, chôn lấp. Năm 2018, huyện Lục Nam nâng mức kinh phí hỗ trợ xây dựng bãi tập kết rác tại xã, thị trấn.

Minh Linh