Triển lãm do Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân tổ chức tại trụ sở Báo Nhân Dân (71 Hàng Trống, Hà Nội), diễn ra từ ngày 18 đến hết ngày 23/6, nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

Không chỉ đồng hành cùng các tác phẩm trên mặt báo, những bức tranh minh họa còn cho thấy vai trò của nghệ thuật trong việc làm giàu đời sống tinh thần và nâng cao cảm thụ thẩm mỹ của công chúng.

Không gian triển lãm "Minh họa trên báo".

Nhiều năm qua, Báo Nhân Dân là một trong số ít cơ quan báo chí duy trì sự đồng hành thường xuyên của các họa sĩ trên các ấn phẩm. Từ truyện ngắn, thơ, tùy bút cho đến các số báo đặc biệt hay những sự kiện lớn của đất nước, nhiều thế hệ họa sĩ đã cùng tham gia sáng tạo với tòa soạn, tạo nên sự cộng hưởng giữa chữ nghĩa và hình ảnh.

Triển lãm lần này quy tụ 23 họa sĩ từ nhiều thế hệ, nhiều vùng miền, giới thiệu khoảng 90 tác phẩm từng xuất hiện trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân và một số báo, tạp chí khác. Điểm đặc biệt nằm ở chỗ đây là những tác phẩm "hai trong một": Vừa là tranh minh họa cho một truyện ngắn, bài thơ hay tùy bút cụ thể, vừa giữ được đời sống độc lập của một tác phẩm mỹ thuật.

Theo Ban tổ chức, minh họa không đơn thuần là hình ảnh giúp người đọc tiếp cận văn bản dễ dàng hơn. Trước khi đặt bút, họa sĩ phải đọc, suy ngẫm về câu chuyện, nhân vật, hàm ý và vẻ đẹp ngôn từ để chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình của riêng mình. Bởi vậy, một minh họa không phải là bản sao của văn bản mà là một "nhân vật" song hành với văn bản ấy, mở ra những lớp cảm nhận mới cho người đọc.

Chính đặc thù đó khiến minh họa báo chí trở thành một công việc nhiều thử thách. Không chỉ đối diện yêu cầu sáng tạo nghệ thuật, các họa sĩ còn phải làm việc trong áp lực thời gian tương tự phóng viên, biên tập viên. Có những trường hợp tác giả chỉ có vài giờ đồng hồ để tiếp cận văn bản và hoàn thành tác phẩm trước thời điểm lên khuôn, in báo.

Từ ranh giới tưởng như đối lập giữa cá tính nghệ thuật và những giới hạn khắt khe của báo chí, nhiều ý tưởng sáng tạo đã được khơi mở. Đó cũng là lý do tạo nên sức hấp dẫn cho các tác phẩm xuất hiện trong triển lãm.

Tại triển lãm, người xem có dịp gặp gỡ nhiều thế hệ họa sĩ đã góp phần làm nên diện mạo mỹ thuật Việt Nam đương đại, từ Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Anh Vân, các họa sĩ Đào Hải Phong, Phạm An Hải, Đặng Tiến đến những gương mặt được giới chuyên môn và công chúng quan tâm như Bùi Tiến Tuấn, Nguyễn Dương Đính (Inh Nguyễn), Vũ Đình Tuấn, Nguyễn Nghĩa Cương, Võ Lương Nhi cùng lớp họa sĩ trẻ đang tiếp tục làm mới mỹ thuật minh họa báo chí.

Triển lãm Minh họa trên báo vì thế không chỉ là cuộc gặp gỡ của các tác phẩm hội họa, mà còn là một cách nhìn lại sự gắn bó lâu dài giữa báo chí, văn chương và mỹ thuật. Đây là những thành tố đã góp phần làm nên bản sắc nhân văn của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Nhà báo Lê Quốc Minh (Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân) phát biểu khai mạc triển lãm.

Phát biểu khai mạc triển lãm, nhà báo Lê Quốc Minh (Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân) cho biết, đối với Báo Nhân Dân, sự gắn bó giữa báo chí và mỹ thuật là một quá trình được duy trì trong nhiều năm.

Từ các trang văn học, các chuyên mục văn hóa nghệ thuật đến những số báo đặc biệt và các hoạt động kỷ niệm các sự kiện lớn của đất nước, nhiều thế hệ họa sĩ đã tham gia sáng tạo cùng tòa soạn, góp phần nâng cao chất lượng nội dung và giá trị thẩm mỹ của các ấn phẩm, sản phẩm.

Theo nhà báo Lê Quốc Minh, trong bối cảnh đời sống báo chí đang có nhiều thay đổi sâu sắc, việc duy trì không gian cho sáng tạo mỹ thuật trên mặt báo là một nỗ lực đáng trân trọng. Điều đó thể hiện sự tôn trọng đối với lao động sáng tạo của các nghệ sĩ, sự trân trọng đối với bạn đọc và cũng là trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa.

Đặc biệt, trong thời đại công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, những giá trị này càng trở nên đáng quý. "Chúng ta càng nhận thức rõ hơn giá trị của tư duy sáng tạo, chiều sâu văn hóa và bản sắc cá nhân. Công nghệ có thể hỗ trợ hoạt động báo chí nhưng không thể thay thế cảm xúc, khả năng sáng tạo và trách nhiệm xã hội của con người" - ông nói, đồng thời cho rằng đó cũng chính là thông điệp mà triển lãm muốn gửi tới công chúng.

Một số tác phẩm tại triển lãm:

Tranh của họa sĩ Nguyễn Nghĩa Cương, 2025.

Tranh của họa sĩ Đặng Tiến, 2026.

Tranh của họa sĩ Bùi Tiến Tuấn, 2020.

Tranh của họa sĩ Lê Anh Vân, 2021.

Tranh của họa sĩ Chu Văn, 2021.

Nâng cao chất lượng hoạt động của báo chí địa phương sau sáp nhập

BẮC NINH - Việc sáp nhập, sắp xếp cơ quan báo chí địa phương là chủ trương đúng và trúng của Đảng, phù hợp với yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, sau quá trình hợp nhất, các cơ quan báo chí địa phương đang đối mặt với nhiều vấn đề mới, khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ.

Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số

Báo và Phát thanh, truyền hình Bắc Ninh trân trọng giới thiệu bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.

Báo chí năm 2026 - thay đổi để tồn tại và phát triển giữa cơn bão công nghệ

Trước làn sóng AI làm thay đổi cách sản xuất, phân phối và tiếp cận thông tin, Tiến sỹ Vũ Hải Quang chia sẻ góc nhìn về những thách thức, cơ hội và chiến lược để báo chí Việt Nam phát triển bền vững.

Trao 45 giải thưởng cho tác giả, nhóm tác giả đoạt Giải Báo chí Ngô Gia Tự lần thứ I

BẮC NINH - Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức gặp mặt các thế hệ người làm báo và tổng kết, trao Giải Báo chí Ngô Gia Tự lần thứ I. Có 45 tác phẩm xuất sắc được vinh danh khen thưởng. Giải Đặc biệt được trao cho nhóm tác giả Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh với tác phẩm “Hiệu lực, hiệu quả từ sự chủ động của Hội đồng nhân dân” (loạt 3 kỳ).