Ảnh minh họa.

Song các ĐBQH cũng đề nghị Chính phủ làm rõ và có những tính toán về tác động sau khi tăng thuế các mặt hàng này đối với sản xuất trong nước, việc làm của người lao động. Một điều đáng chú ý của buổi thảo luận chiều 15-11 là trong 14 ý kiến phát biểu ủng hộ việc tăng thuế hầu hết là các ĐB nữ…

Theo tờ trình của Chính phủ, phương án lộ trình tăng thuế suất thuế TTĐB đối với thuốc lá được xác định: Từ ngày 1-1-2016 tăng từ 65% lên 70%; từ ngày 1-1-2019 tăng từ 70% lên 75%. Như vậy, Chính phủ đề xuất mức tăng thuế suất thuế TTĐB với mặt hàng thuốc lá là 10%. 

Song, nhiều ĐBQH cho rằng, thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên thế giới. Việc sử dụng thuốc lá gây ra 25 loại bệnh trong đó có bệnh hiểm nghèo mà Việt Nam thuộc nhóm 15 nước có số người hút thuốc lá cao trên thế giới. Một trong những nguyên nhân là do giá bán lẻ thuốc lá còn thấp, thanh thiếu niên dễ tiếp cận với thuốc lá… 

ĐB Nguyễn Thị Khá (Đoàn Trà Vinh) cho rằng, cần tăng lên 70% từ năm 2015 (cao hơn 5% so với dự kiến của Chính phủ) và từ năm 2018 thì tăng mạnh hơn nữa. ĐB Đoàn Nguyễn Thùy Trang (Đoàn TP Hồ Chí Minh) đề xuất tăng thuế suất từ 65% như hiện nay lên 85% (áp dụng từ ngày 1-7-2015) và đến năm 2018 tăng lên 100%. Lý giải cho đề xuất tăng mạnh thuế suất với thuốc lá, ĐB Đoàn Nguyễn Thùy Trang cho rằng, ngành hàng này đem lại lợi nhuận không đủ bù cho chi phí y tế bỏ ra để cứu chữa những người bị bệnh bị ảnh hưởng từ hút thuốc lá. 

ĐB Lê Khánh Nhung (Đoàn Quảng Bình) nhấn mạnh, có quan điểm cho rằng việc tăng thuế với thuốc lá có thể dẫn tới buôn lậu gia tăng, còn DN sản xuất trong nước bị thiệt hại… nhưng tìm hiểu (có số liệu, dẫn chứng từ báo cáo của WHO) thì tại 76 quốc gia nơi mà chính phủ sở tại thực hiện tăng thuế suất với thuốc lá cho thấy, không có mối liên quan giữa tăng giá thuốc lá và buôn lậu thuốc lá. 

Còn lo ngại nạn buôn lậu gia tăng, cơ quan quản lý nhà nước phải tăng cường phòng chống buôn lậu. Nhiều ý kiến phát biểu đề xuất, cùng với tăng thuế mặt hàng này, Chính phủ, bộ, ngành và địa phương liên quan cần sớm có phương án đối với bà con nông dân trồng cây thuốc lá cung cấp nguyên liệu, sớm chuyển đổi sản xuất cây trồng với sự hỗ trợ nhất định.

Về mặt hàng rượu, bia, tờ trình của Chính phủ đề xuất với rượu từ 20 độ trở lên tăng thuế suất từ 50% lên 65%; rượu dưới 20 độ áp dụng thuế suất 35% (tăng 10%). Đối với bia sẽ tăng theo lộ trình, từ ngày 1-7-2015 tăng thuế suất từ 50% lên 55%; từ ngày 1-1-2017 tăng lên 60%; từ ngày 1-1-2018 tăng lên 65%. Thảo luận về nội dung này, nhiều ĐBQH cho rằng việc lạm dụng rượu, bia đã gây tác hại đến sức khỏe người dân, ngoài ra còn là một trong những căn nguyên của nhiều vấn đề khác như mất trật tự an toàn xã hội và tai nạn giao thông. 

Theo ĐB Lê Thị Công (Đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu), nước ta thuộc nhóm tiêu thụ rượu bia cao nhất khu vực Châu Á và thế giới (cùng với Trung Quốc, Nhật Bản) trong khi thu nhập bình quân của người Việt Nam không cao. Sản xuất bia trong nước mặc dù đạt 2,9 tỷ lít/năm, nhưng vẫn phải nhập bia và trong 10 năm, tốc độ tiêu thụ tăng hơn 200%, ĐB Lê Thị Công dẫn chứng, có tới 65% số vụ tai nạn giao thông bắt nguồn từ người điều khiển phương tiện say rượu, bia… 

Vì vậy cần phải áp thuế mạnh hơn nữa. ĐB Nguyễn Thị Phúc (Đoàn Bình Thuận) đề xuất tăng thuế rượu bia cao hơn; với bia, từ ngày 1-7-2015 tăng lên 55%, từ ngày 1-1-2017 là 65%, ngày 1-1-2018 là 70% (cao hơn 5% so với đề xuất của Chính phủ); với rượu kiến nghị tăng cao hơn 5% so với đề xuất của Chính phủ tương ứng với trên 20 độ là 70%, dưới 20 độ là 40%. Một số ĐBQH cũng đề nghị Chính phủ cần áp thuế TTĐB với nước ngọt và nước có ga vì đây là những mặt hàng không có lợi cho sức khỏe con người.

Bên cạnh các ý kiến ủng hộ việc tăng thuế TTĐB các mặt hàng nêu trên, cũng có một số ĐB tỏ ra băn khoăn với tờ trình của Chính phủ. ĐB Nguyễn Thanh Hải (Đoàn Hòa Bình) cho biết, áp thuế TTĐB cũng là định hướng sản xuất tiêu dùng trong nước, song trong tờ trình của Chính phủ chưa làm rõ được các thông tin, số người sẽ giảm hút thuốc lá, hoặc sản xuất, nhập khẩu bia rượu sẽ giảm bao nhiêu? Thừa nhận đây là việc không dễ, song ĐB Nguyễn Thanh Hải cho rằng Chính phủ cần phải có tính toán và phải làm rõ được câu trả lời tăng thuế TTĐB với những mặt hàng này thì sẽ tăng thu, hay giảm thu ngân sách. 

Bên cạnh đó, một số ĐBQH đề xuất Ban soạn thảo cần phải áp thuế TTĐB với trò chơi trực tuyến game online. Theo các ĐB Nguyễn Thị Khá, Lê Thị Công, Đỗ Thị Hoàng (Đoàn Quảng Ninh) thì game online có tác hại như chất gây nghiện dẫn đến người chơi, trong đó phần lớn là thanh, thiếu niên không làm chủ được mình, gây hại cho sức khỏe. Thậm chí không ít người do bị kích động từ nội dung game có thể dẫn đến những hành động nguy hiểm, hoặc do không có tiền chơi game có thể trộm cắp, giết người…

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, đa số ý kiến phát biểu đều tán thành với những quy định đã nêu và QH sẽ tiếp tục xem xét hoàn thiện để thông qua tại kỳ họp này.

Theo HNM