Bộ Y tế đề xuất quy định các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định về thời gian sinh con, khoảng cách sinh và số con. (Ảnh minh hoạ).

Bộ Tư pháp vừa tổ chức cuộc họp thẩm định dự án Luật Dân số do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo. Đa số ý kiến của Hội đồng tư vấn thẩm định đã tán thành về sự cần thiết phải xây dựng Luật Dân số, nhưng cũng lưu ý một số vấn đề quan trọng.

Cụ thể, về duy trì mức sinh thay thế và quy định về số con mà theo đó các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định một cách có trách nhiệm về thời gian sinh con, khoảng cách sinh và số con. Nhà nước khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân chỉ sinh đến 2 con, quy định chính sách, biện pháp trong từng giai đoạn, từng vùng, tỉnh, thành phố để duy trì mức sinh thay thế và điều tiết mức sinh hợp lý trong phạm vi cả nước, giảm sinh ở những tỉnh, thành phố có mức sinh cao; duy trì kết quả đạt được ở những tỉnh, thành phố đạt mức sinh thay thế; khuyến khích mỗi cặp vợ chồng sinh đủ 2 con ở những nơi có mức sinh thấp.

Chủ tịch Hội đồng tư vấn thẩm định - bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính (Bộ Tư pháp) đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kỹ ý kiến trên để tiếp tục chỉnh lý hoàn thiện dự thảo đề nghị xây dựng Luật, nhằm nâng cao chất lượng của dự thảo văn bản. Trên cơ sở kết quả cuộc họp Hội đồng tư vấn thẩm định, Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính sẽ khẩn trương hoàn thành báo cáo thẩm định trình lãnh đạo Bộ Tư pháp xem xét, ký ban hành.

Trao đổi với báo chí trước đó, ông Nguyễn Huy Quang - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết, dự thảo Luật Dân số sẽ được lấy ý kiến và trình ra Quốc hội sắp tới, trong hai phương án (Phương án 1: Các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định một cách có trách nhiệm về thời gian sinh con, khoảng cách sinh và số con; Phương án 2: Tiếp tục quy định như hiện hành để các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền và nghĩa vụ quyết định tự nguyện, bình đẳng và có trách nhiệm về thời gian và khoảng cách sinh con. Sinh 1 hoặc 2 con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định), Bộ Y tế ủng hộ phương án nới lỏng chính sách sinh con nhưng không đồng nghĩa các cặp vợ chồng được sinh thoải mái.

“Khi trình hai phương án, Bộ Y tế đã tính toán đến ưu điểm, hạn chế cho thấy phương án 1 có nhiều ưu điểm hơn chứ chưa khẳng định”- ông Quang nói.

Theo đó, phương án 1 có 4 ưu điểm gồm: Bảo đảm quyền con người, trong đó có quyền sinh sản nhưng lại hạn chế nguy cơ bùng nổ dân số trở lại và chưa có căn cứ pháp lý để xử lý vi phạm sinh nhiều con và phù hợp với các công ước quốc tế Việt Nam đã ký kết.

“Phương án 1 rất linh hoạt, mềm dẻo. Dù các cặp vợ chồng được quyết định số con, nhưng nhà nước khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân chỉ sinh đến 2 con. Hơn nữa mỗi giai đoạn từng địa phương lại có quy định chính sách để duy trì mức sinh thay thế, không phải tuỳ tiện sinh 3 - 4 con mà cần giảm sinh ở những tỉnh có mức sinh cao, khuyến khích sinh ở những nơi sinh ít để kéo dài được giai đoạn dân số vàng”- ông Quang phân tích.

Theo Thế Kha/Dân trí