Giảm sức ép hạ tầng ven khu công nghiệp: Kỳ I - Thiếu chỗ ở, dịch vụ và công trình phúc lợi

Khu nhà ở công nhân tại KCN Quang Châu (Việt Yên) đang được đầu tư xây dựng.

Chưa có mặt bằng, tiến độ thực hiện dự án chậm

Cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ đời sống dân sinh tại các xã quanh KCN phát triển chậm, chưa đáp ứng nhu cầu xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đầu tư phát triển hạ tầng tại huyện Việt Yên, xã ven KCN còn nhỏ giọt, thiếu đồng bộ. Một số dự án đã, đang triển khai như khu đô thị (KĐT), đất dịch vụ, nhà ở công nhân không bảo đảm tiến độ. Theo ông Nguyễn Tài Hải, Chủ tịch UBND xã Quang Châu (Việt Yên), địa phương được bố trí hơn 1,8 nghìn lô đất ở dịch vụ sau thu hồi đất làm KCN. Đến nay, dù việc giao đất, cấp chứng nhận quyền sử dụng đất cơ bản hoàn tất nhưng vẫn thiếu hạ tầng kỹ thuật như điện, đường, nước sinh hoạt, người dân chưa thể xây nhà ở và làm dịch vụ. Hầu hết các dự án phát triển KĐT, dân cư gặp khó khi giải phóng mặt bằng (GPMB) do một số hộ đòi mức bồi thường, hỗ trợ cao vượt quy định. Thậm chí, nhiều hộ cho rằng, các khu nhà ở, KĐT hình thành sẽ thu hút người lao động sử dụng khiến nhà trọ thừa nên không hợp tác, bàn giao mặt bằng. Đơn cử, dự án xây dựng KĐT Đình Trám - Sen Hồ đã triển khai nhiều năm nhưng vẫn còn hàng chục hộ thuộc xã Hồng Thái, Hoàng Ninh chưa đồng thuận. Dự án xây nhà ở công nhân tại KCN Vân Trung, Đình Trám cũng bị người dân phản đối, không phối hợp hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất.

Đại diện lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban quản lý các KCN tỉnh đều cho rằng, những năm qua, tình hình kinh tế trong nước và tỉnh có nhiều biến động, một số doanh nghiệp (DN) đầu tư nhà ở công nhân đã giải thể hoặc chuyển đổi mục đích kinh doanh nên có những dự án không được thực hiện. Các cấp, ngành chưa tham mưu kịp thời với UBND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách trong thu hút đầu tư, thiếu hướng dẫn xây nhà trọ theo quy định. Sự phối hợp giữa chủ đầu tư dự án với ngành chức năng trong GPMB chưa chặt chẽ, tuyên truyền chưa tốt khiến một bộ phận nhân dân không đồng thuận, ảnh hưởng tới tiến độ dự án. Có nhà đầu tư được giao mặt bằng nhưng không chủ động thực hiện... Các dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp chợ Hồng Thái; xây mới chợ Hoàng Ninh, Quang Châu; trung tâm thương mại (TTTM) KĐT Đình Trám - Sen Hồ; TTTM khu dân cư, chợ mới Bích Động; chợ, TTTM thị trấn Nếnh chưa được cấp phép đầu tư hoặc chậm tiến độ, vi phạm trật tự xây dựng, chưa thể hoàn thiện, đi vào hoạt động.

Đến nay, quanh các KCN đã có 5 nhà máy cấp nước sạch nhưng đa phần công suất nhỏ, chủ yếu sử dụng nguồn nước ngầm không ổn định, người dân vẫn thiếu nước sinh hoạt. Một số DN chậm đầu tư, năng lực nhà thầu yếu. Đa số các thôn, xã chưa quan tâm bố trí diện tích đất phục vụ tập kết rác, bà con xả thải bừa bãi gây ô nhiễm môi trường… Chủ tịch UBND xã Hồng Thái Thân Quang Phương cho rằng, việc nạo vét kênh T6 tránh ô nhiễm chỉ là tình thế, giải pháp căn cơ phải ngăn chặn xả nước thải chưa qua xử lý từ các gia đình, nhà máy, khu dân cư xuống kênh này...

Tổ công tác liên ngành huyện Việt Yên tổng  kiểm tra, rà soát nhà trọ công nhân tại thôn My Điền 1, xã Hoàng Ninh.

Cần sự vào cuộc từ nhiều phía

Để giải quyết các vấn đề xã hội nêu trên, UBND tỉnh, các ngành và địa phương đang thực hiện Đề án giải quyết một số vấn đề xã hội xung quanh các KCN giai đoạn 2013-2018. Trong đó, chú trọng xây dựng nhà ở, nhà trọ công nhân, cấp nước sinh hoạt tập trung, xử lý rác thải sinh hoạt, vệ sinh môi trường, xây dựng chợ, điểm mua sắm, nhà trẻ, trường mầm non. Nhờ sự vào cuộc của các ngành và địa phương, Đề án từng bước mang lại hiệu quả. Hiện có 4 dự án nhà ở công nhân được quy hoạch, xây dựng với diện tích 22,2 ha. Sở Xây dựng đang khảo sát, lập quy hoạch chi tiết thêm 3 vị trí nhà ở công nhân tại thị trấn Nếnh; xã Yên Lư và Tiền Phong (Yên Dũng) với quy mô khoảng 25 ha. Nhằm thúc đẩy xây dựng, bảo đảm tiến độ các dự án, UBND huyện Việt Yên tập trung cao tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận phương án, thậm chí cưỡng chế giải tỏa trường hợp cố tình chây ỳ, tạo mặt bằng sạch cho các dự án.

Trước nhu cầu tham gia giao thông tăng cao, cùng với việc đầu tư, nâng cấp, mở rộng tuyến đường liên xã, trục thôn, giải quyết dứt điểm tình trạng ách tắc giao thông trên quốc lộ 37 và các tuyến đường qua KCN Đình Trám, UBND huyện Việt Yên đang khảo sát, lập dự án xây dựng đường tránh nối các xã Hoàng Ninh, Hồng Thái, Bích Sơn và thị trấn Bích Động. Ông Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết, tuyến đường này kết nối với đường gom cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, đường tỉnh 295B, 268 và quốc lộ 37, góp phần giảm tải, tránh ùn tắc vào giờ cao điểm cho khu vực ngã tư Đình Trám và các tuyến nội thị thị trấn Bích Động.

Từ nay đến năm 2018, Việt Yên đặt ra mục tiêu đầu tư khoảng 65 tỷ đồng xây mới 73 lớp học tại các xã quanh KCN. Cùng đó, huyện vận động xã hội hóa, tạo điều kiện cho xây dựng 5 trường mầm non tư thục tại xã Hồng Thái, Quang Châu và thị trấn Nếnh. Hỗ trợ thành lập khoảng 125 nhóm trẻ tư thục trong khu dân cư, bảo đảm đáp ứng nhu cầu đến trường của tất cả con em công nhân và người dân địa phương. UBND huyện chỉ đạo hoàn thiện, nâng công suất các công trình nước sạch, cung ứng đủ nhu cầu sử dụng của người dân. Việc thu gom, xử lý rác thải, xây dựng chợ, tụ điểm mua sắm, bảo đảm an ninh trật tự cũng được UBND các xã và huyện Việt Yên đề ra kế hoạch thực hiện có trọng tâm, hiệu quả. Chủ tịch UBND xã Hoàng Ninh Lê Văn Bắc cho biết, địa phương đang đề nghị công an xã mở phòng thường trực tại thôn My Điền 1, tăng cường kiểm soát nhân khẩu, thực hiện đúng quy định về tạm trú, tạm vắng; rà soát đối tượng hình sự, cộm cán, trà trộn, núp bóng nhà trọ công nhân để phạm tội. UBND huyện đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án xây dựng chợ, TTTM. Phấn đấu đến năm 2018 sẽ có 5 chợ, TTTM tại xã Hoàng Ninh, Hồng Thái, Bích Động, thị trấn Nếnh và ở khu vực các thôn My Điền đi vào hoạt động, đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân, công nhân. Nhằm từng bước quản lý chất lượng nhà trọ, bảo đảm cuộc sống người lao động, từ tháng 9-2017 đến nay, UBND huyện Việt Yên rà soát, đánh giá chất lượng phòng trọ công nhân quanh các KCN. Cuối tháng 11, UBND huyện ban hành kế hoạch quản lý phòng trọ theo quy chuẩn, kiểm tra và xử lý nghiêm trường hợp vi phạm.

Cao Minh Ngọc - Văn Thương