Viếng lăng "ông nội" Vua Hùng

Không rõ từ bao giờ, bên bờ Nam triền đê sông Đuống thuộc phường Thuận Thành đã thấy uy nghiêm, sừng sững mộ phần Thủy tổ người Việt - Kinh Dương Vương. Phần mộ Thủy tổ nhìn thẳng ra dòng Thiên Đức cuộn đỏ phù sa, trên lăng có khắc hai chữ "bất vong" (nghĩa là trường tồn). Tấm bia đá trong lăng khắc sâu 4 chữ "Kinh Dương Vương lăng".

Theo sách "Đại Nam nhất thống chí", tấm bia lăng này được khắc dựng trong lần trùng tu vào năm Minh Mạng thứ 21 (năm 1840). Khuôn viên lăng mộ rộng hơn 10 nghìn m² có nhà tả văn, hữu võ, nhà bàn soạn, nhà trình, nhà khách... thấp thoáng dưới những vòm cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi.

Lễ hội Kinh Dương Vương được tổ chức vào ngày 16-18 tháng Giêng hằng năm tại phường Thuận Thành để tưởng nhớ, tri ân công lao khai sinh mở nước của Đức Thủy tổ Kinh Dương Vương.

Truyền rằng, Kinh Dương Vương tên húy Lộc Tục, là cháu ba đời của vua Thần Nông, làm vua và đặt tên nước là Xích Quỷ vào khoảng năm 2879 (trước Công nguyên). Kinh Dương Vương lấy Nữ Thần Long sinh ra Lạc Long Quân.

Lạc Long Quân kết duyên với Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở trăm chàng trai, người con cả là Hùng Đoàn được cha truyền ngôi, phong là Hùng Quốc Vương, thành lập ra Nhà nước Văn Lang. Họ Hùng là cháu ba đời của Thủy tổ Kinh Dương Vương (thuộc họ Hồng Bàng) truyền được 18 đời... Như vậy, hiểu đơn giản thì Kinh Dương Vương chính là ông nội của các Vua Hùng.

Hằng năm, vào dịp giỗ Tổ 10/3 âm lịch, nhiều thế hệ con cháu Lạc Hồng sau khi dâng lễ, cúng giỗ các Vua Hùng ở đất tổ Phú Thọ đã hành hương về khu di tích lăng và đền thờ Kinh Dương Vương để bày tỏ lòng biết ơn với các bậc tiền nhân có công khai sinh mở nước.

Khởi hành từ Yên Bái về viếng lăng Thủy tổ dân tộc Kinh Dương Vương vào ngày cuối tuần, du khách Vũ Thị Thanh Tâm hồ hởi: "Đoàn chúng tôi gồm gần 50 người đều là cán bộ ngành ngân hàng nghỉ hưu. Chúng tôi xuất phát từ 4 giờ sáng xuống Bắc Ninh và tham quan khu lăng mộ Thủy tổ dân tộc. Lần đầu tiên về đây, tôi rất bất ngờ trước không gian thiêng liêng, tĩnh mịch. Dưới bóng cây cổ thụ, thắp nén nhang thơm tưởng nhớ công đức Thủy tổ Kinh Dương Vương, mẹ Âu Cơ, cha Lạc Long Quân, tôi thấy lòng an nhiên, nhẹ nhõm vì đã thỏa tâm nguyện bấy lâu".

Vinh dự được bảo tồn, lưu giữ một tài sản lịch sử vô cùng quý giá của dân tộc, thời gian qua, Bắc Ninh đã quan tâm đầu tư trùng tu, tôn tạo khu di tích đền thờ và lăng mộ Kinh Dương Vương (được công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia từ năm 1993) ngày càng khang trang, tố hảo. Là người trực tiếp trông nom, đèn nhang tại khu lăng mộ, thủ nhang Trần Văn Trò, 70 tuổi cho biết: Những năm gần đây, lượng du khách thập phương về dâng hương bái yết tri ân đức Thủy tổ Kinh Dương Vương ngày một đông.

Ngày thường, di tích đón vài trăm lượt khách, còn vào dịp lễ, Tết, đặc biệt là mùa xuân có ngày đón hàng nghìn lượt khách. Nhiều đoàn khách 700 - 800 người từ khắp Bắc - Trung - Nam cùng về thành kính bái yết tri ân công đức Thủy tổ. Ngoài ra, khu di tích còn đón nhiều đoàn khách quốc tế như Trung Quốc, Indonesia... đến thăm viếng, tìm hiểu. "Được góp phần tham gia giới thiệu giá trị di tích đến đông đảo du khách, chúng tôi luôn cảm thấy vinh dự, tự hào" - ông Trò bày tỏ.

Tự hào "con Lạc cháu Hồng"

Với người dân Việt Nam, truyền thuyết "bọc trăm trứng" không chỉ là câu chuyện về nguồn gốc, mà còn nhắc nhở mọi người luôn nhớ mình chung một cội, gắn bó và đoàn kết với nhau. Kể rằng, cha Lạc Long Quân kết duyên với mẹ Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng, nở ra 100 người con trai, rồi 50 người theo mẹ lên núi, 50 người theo cha xuống biển, mở mang bờ cõi...

Từ đó, con cháu Lạc Hồng dù ở miền non cao hay vùng biển rộng đều chung cội rễ, cùng nhau khai khẩn đất đai, chinh phục thiên nhiên, dựng nước và giữ nước. Huyền tích ấm áp ấy đã trở thành biểu tượng bền vững cho tình nghĩa đồng bào, là sợi dây gắn kết thiêng liêng của dân tộc Việt Nam qua bao thế hệ.

Nằm bên triền đê bờ Nam sông Đuống, mộ phần Thủy tổ Kinh Dương Vương là nơi để Nhân dân đến chiêm bái, nhớ về cội nguồn dân tộc.

Ông Nguyễn Sỹ Tuyến ở tổ dân phố Á Lữ, thành viên Ban Quản lý Khu di tích lăng và đền thờ Kinh Dương Vương chia sẻ: Theo truyền thuyết, Kinh Dương Vương là vị Thủy tổ khai mở dòng giống Lạc Hồng, thân sinh của Lạc Long Quân - người đặt nền tảng cho sự ra đời của các vua Hùng Vương. Công cuộc gây dựng và trị quốc của Kinh Dương Vương được 235 năm, sau đó ngài tạ thế vào ngày 18 tháng Giêng tại Phúc Khang, bộ Vũ Ninh, thuộc Bắc Ninh ngày nay. Nhân dân địa phương chọn phần đất cao, địa thế đẹp để đắp mộ thờ phụng tại làng Á Lữ và lấy ngày giỗ Đức Thủy tổ để tổ chức lễ hội.

Hằng năm, trong khi cả nước hướng về ngày giỗ Tổ 10/3 tại Đền Hùng, thì tại phường Thuận Thành, lễ giỗ đức Thủy tổ Kinh Dương Vương - ông nội Vua Hùng được tổ chức vào ngày 18 tháng Giêng âm lịch. Lễ hội được tổ chức trong 3 ngày, khai hội từ ngày 16 tháng Giêng, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương. Lễ hội là dịp tri ân tiền nhân, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn", nơi các thế hệ cùng nhau nhắc nhớ về cội nguồn dân tộc.

Khu lăng mộ Đức Thủy tổ hướng ra sông Đuống - con sông quanh năm mang phù sa màu mỡ, tươi tốt về cho vùng quê Kinh Bắc.

Là một trong những điểm đến quan trọng bậc nhất của vùng đất cổ Luy Lâu - Kinh Bắc, khu di tích lăng và đền thờ Kinh Dương Vương kết tinh, ngưng đọng dấu ấn linh thiêng, phản ánh sức mạnh cội nguồn dân tộc, nhắc nhở con cháu luôn nhớ về tổ tông. Trải qua các triều đại lịch sử đến nay, khu di tích luôn nhận được sự quan tâm thăm viếng của đông đảo tầng lớp nhân dân trong và ngoài nước.

Sổ vàng truyền thống tại đền thờ Kinh Dương Vương lưu dấu nhiều bút tích của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương. Nhiều học giả, nhà nghiên cứu văn hoá, lịch sử đương đại cũng khẳng định: "Đền thờ, lăng mộ Kinh Dương Vương là một di sản cội nguồn, tôn quý bậc nhất của dân tộc Việt Nam".

Vinh dự được thay mặt đồng bào cả nước trực tiếp phụng thờ các bậc Thủy tổ của dân tộc, đồng chí Nguyễn Đức Kiên, Chủ tịch UBND phường Thuận Thành khẳng định: Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Thuận Thành tiếp tục chăm lo, gìn giữ, đầu tư xây dựng và tôn tạo khu di tích ngày càng khang trang, xứng tầm giá trị lịch sử và công đức tổ tiên, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống, tinh thần tự hào dòng giống con Lạc cháu Hồng cho các thế hệ mai sau.

Không chỉ là điểm đến ý nghĩa nhân ngày quốc giỗ, khu di tích lăng và đền thờ Kinh Dương Vương còn là tài sản vô giá, thiêng liêng, quý báu của quốc gia gắn liền với truyền thống văn hóa độc đáo của dân tộc Việt Nam vốn được sinh ra trong "cùng một bọc". Vì vậy, việc giữ gìn và phát huy giá trị khu di tích không chỉ là trách nhiệm đối với quá khứ, mà còn khẳng định bản sắc, củng cố sức mạnh đại đoàn kết và lan tỏa niềm tự hào "con Lạc cháu Hồng" trong hành trình phát triển quê hương, đất nước.

Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Góp phần củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Từ thời kỳ dựng nước đến đời sống đương đại, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương luôn hiện diện như sợi dây thiêng liêng gắn kết quá khứ với hiện tại, gắn kết cá nhân với cộng đồng.

Nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5: Những trải nghiệm "độc bản" từ Bắc chí Nam

Xu hướng du lịch dịp Giỗ tổ Hùng Vương và 30/4-1/5 năm nay gọi tên những tọa độ mang lại trải nghiệm “độc bản” và gắn với cảm xúc tự hào đầy tinh thần dân tộc.

Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Chuẩn bị đồng bộ, bảo đảm trang nghiêm, an toàn và hiệu quả

Công tác chuẩn bị cho Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 được tỉnh Phú Thọ triển khai đồng bộ, bài bản, hướng tới mục tiêu tổ chức trang nghiêm, thiết thực, hiệu quả, an toàn, đáp ứng kỳ vọng của đồng bào cả nước và du khách thập phương về dâng hương tri ân công đức Tổ tiên.