Đất trời luôn có những khoảnh khắc chuyển mình kỳ diệu mà chỉ cần sống chậm lại một nhịp, người ta mới chợt giật mình nhận biết. Đó là khi mùa thu đã đi trọn vẹn hành trình tươi tốt để chạm vào cữ chín muộn, gửi lại nhân gian ngọn heo may sắc ngọt, lắng sâu.

Tranh minh họa.

Sáng nay mở toang cánh cửa ban công tầng hai, gió luồn qua nếp áo mang theo cái se lạnh hanh hao, giật mình nhận ra ngọn heo may thổi miên man suốt chuỗi ngày qua nay đã chuyển sang độ đậm đà, se sắt. Đất trời không còn cái vẻ dùng dằng, bỡ ngỡ của buổi chớm thu, mà đã bước hẳn vào cữ chín muộn. Nhìn xuống con đường phía dưới, nhịp xe cộ dường như bớt đi vẻ vội vã, cuống cuồng thường nhật.

Người đi làm buổi sớm ai nấy đều khoác thêm chiếc áo ấm nhẹ, quàng vội tấm khăn mỏng ngang cổ, khẽ nép mình trước từng cơn gió thốc qua ngã tư. Vẫn là ngọn gió quen thuộc của mùa thu phương Bắc, nhưng khi đã chạm vào độ sâu đậm, heo may không còn là một thoáng xao xuyến vu vơ, mà trở thành nỗi lắng sâu, chạm vào đáy lòng người bằng những rung cảm da diết rất riêng giữa nhịp sống hiện đại hôm nay.

Giữa guồng quay bận rộn nơi phố thị, khi mỗi ngày mở mắt ra là đối diện với chuỗi thông báo dồn dập từ màn hình máy tính và điện thoại thông minh, ngọn gió heo may cuối mùa giống như một chiếc nút “tạm dừng” đầy dịu dàng mà tự nhiên ban tặng. Tiết trời chuyển mình khiến nhịp sinh hoạt thường nhật bỗng chốc đổi khác một cách tự nhiên.

Chiếc máy điều hòa sau chuỗi ngày chạy hết công suất suốt mùa hè oi ả nay được tắt hẳn, nằm im lìm trên tường, nhường chỗ cho những cánh cửa sổ mở toang đón luồng khí trời thanh sạch ùa vào căn hộ. Người ta không còn vội vã bật quạt thật mạnh hay tìm kiếm những cốc nước đá lạnh buốt sau khi đi ngoài đường về, mà tự tìm lại sự thăng bằng qua những thói quen ấm áp, chậm rãi hơn. Một sớm mai thức dậy thong thả, ngồi bên bậu cửa đón ngọn gió mơn man trên da thịt, tự khắc thấy tâm mình phẳng lặng như mặt hồ không một gợn sóng.

Heo may cuối thu cũng là lúc phong vị ẩm thực đường phố khoác lên mình một sức hút khó cưỡng. Đi qua những khúc quanh quen thuộc sau giờ tan sở, khứu giác dễ dàng bị níu lại bởi mùi ngô nướng than hoa thơm lừng, mùi hạt dẻ nóng béo bùi bên vỉa hè, hay gánh cốm mộc cuối vụ vẫn dẻo quánh, ủ sâu trong lớp lá sen già của người bán hàng rong nép mình bên góc phố.

Thay vì vội vã giam mình trong bốn bức tường kín mít sau một ngày dài áp lực công việc, nhiều người chọn tạt vào một quán nhỏ quen thuộc có góc ban công lộng gió. Gọi một tách trà gừng mật ong hay ly cà phê sữa nóng hổi, áp đôi bàn tay vào thân cốc sứ tìm chút hơi ấm lan tỏa, ngắm nhìn dòng người ngược xuôi trôi đi trong ánh hoàng hôn tím sẫm, thấy mọi mệt mỏi, căng thẳng dường như đều theo làn gió cuốn trôi đi.

Đặc biệt, heo may những ngày này còn làm đổi màu không gian bằng một sắc nắng rất lạ. Nắng thu muộn không gay gắt thiêu đốt như trưa hè, cũng chẳng mang vẻ xám tro, ảm đạm của những ngày mưa dầm mùa đông sắp tới. Đó là thứ nắng hanh vàng, trong veo như mật ủ lâu ngày, rải một lớp men bóng cổ điển lên những mái tôn, dãy nhà cao tầng và đậu lấp lánh trên vòm lá bàng đang lác đác chuyển sang sắc đỏ. Dưới vạt nắng vàng ươm và làn gió hanh hao, không khí trở nên khô ráo, thanh khiết đến nao lòng. Bước đi trên vỉa hè ngập tràn bóng nắng, ngước nhìn lên vòm trời xanh thẳm không một gợn mây, bất cứ ai cũng cảm thấy bước chân mình như nhẹ nhõm hơn, thanh thản hơn sau những chật vật của đời sống thường nhật.

Thế nhưng, dẫu đời sống vật chất hôm nay đã đủ đầy và tiện nghi hơn xưa rất nhiều, ngọn heo may se sắt này vẫn luôn là chiếc chìa khóa vặn mở ngăn kéo hoài niệm sâu kín nhất trong tâm thức mỗi người con xa quê. Cuộc sống hiện đại với những tòa nhà bê tông kiên cố đôi khi ngăn được cái lạnh ngoài trời, nhưng chẳng thể ngăn nổi nỗi nhớ nhà mỗi khi gió trở lạnh. Đêm về, kéo mép chăn mỏng lên ngang ngực, nghe tiếng gió khẽ rít qua khe cửa kính chung cư, lòng lại cồn cào nhớ về một góc quê nghèo xa tít tắp.

Nhớ cuộc gọi video vội vã của mẹ ban chiều chỉ để dặn dò con cái nhớ mặc ấm, đừng để ho lạnh khi trời chuyển gió. Nhìn qua màn hình điện thoại nhỏ hẹp, thấy góc sân gạch ở quê, mẹ đang tranh thủ hong lại mớ áo ấm, tấm chăn bông dưới cái nắng hanh giòn rụm của cữ cuối mùa. Nhớ dáng cha cặm cụi quét gom những chiếc lá khô rụng đầy trước ngõ để nhen lên đống lửa nhỏ sưởi ấm bàn tay già nua. Mùi khói rơm, khói lá ngày ấy cay xè khóe mắt, quyện vào mùi thơm của nồi canh rau cải nấu gừng cay nồng trên mâm cơm gia đình đạm bạc, bỗng chốc hiện về rõ mồn một như vừa mới hôm qua. Những ký ức ấy mộc mạc, bình dị mà bền bỉ đến lạ kỳ, cứ mỗi lần chạm phải ngọn gió heo may se sắt lại cồn cào sống dậy, làm cay nơi sống mũi giữa chốn thị thành xa lạ.

Heo may gom nhặt tất cả những dịu dàng, sâu lắng của đất trời gửi vào lòng người lữ thứ. Ngọn gió của hôm nay không còn gắn liền với cái rét mướt, thiếu thốn của những manh áo rách thuở nào, mà trở thành chiếc cầu nối vô hình giữa thực tại bận rộn với cội nguồn yêu thương. Giữa dòng đời cuộn chảy với bao toan tính ngược xuôi, chỉ cần một làn gió se lạnh lướt qua vai áo cũng đủ nhắc nhở mỗi người biết dừng lại một nhịp, gom góp chút hơi ấm của tình thân, của sự gắn kết gia đình để sưởi ấm tâm hồn trước khi những đợt đông giá thực sự chạm ngõ.

Mùa hồng của mẹ

 

Hương thời gian

  

Thảo thơm hương cốm