Nông dân thụ phấn cho na tại xã Huyền Sơn (Lục Nam).

Nông sản đặc trưng

Thực tế, khi nhắc đến Lục Nam, nhiều người nghĩ ngay đây là vùng đất có nhiều sản vật được thiên nhiên ưu ái, tạo ra nét riêng biệt. Trước hết kể đến quả na dai, với hương vị ngọt mát, nhiều cùi, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến. Mấy năm gần đây, do đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, giá trị từ loại cây này được nâng lên. Hiện diện tích na dai đạt 1.715 ha (trong đó sản xuất theo hướng VietGAP là 700 ha), sản lượng ước 14.000 tấn, mỗi năm cho doanh thu hơn 40 tỷ đồng. Vùng trồng na tập trung chủ yếu ở các xã Huyền Sơn, Nghĩa Phương, Cương  Sơn và Đông Phú.

Cây dứa trên đất Lục Nam cũng được xác định là một trong những sản phẩm đặc trưng. Nếu như nơi khác, cây trồng này cho thu hoạch trong tháng 5, tháng 6 thì tại Lục Nam dứa chín trái vụ, vào đầu và cuối năm. Với địa thế nhiều đồi núi thấp, đất mùn, thời tiết phù hợp nên cây dứa cho quả to, đều. Diện tích dứa toàn huyện khoảng 400 ha (trong đó sản xuất theo hướng VietGAP 60 ha), sản lượng ước đạt 9.500 tấn.

Nhắc đến nông, lâm sản đặc trưng của mảnh đất sông Lục, núi Huyền, nhiều người không quên hạt dẻ Tứ Sơn. Lục Nam là huyện duy nhất trong các tỉnh miền Bắc giữ được rừng dẻ tái sinh lớn, với 1.100 ha. Bên cạnh đó, huyện còn có nhiều sản vật khác như nhãn, vải thiều, khoai lang, khoai sọ, củ đậu. Sản phẩm chăn nuôi có dê, nhím, thỏ, lợn rừng, chim bồ câu... Hằng năm, giá trị sản xuất ngành nông nghiệp đạt hơn 4 nghìn tỷ đồng, chiếm 37% cơ cấu kinh tế của huyện.

Mặc dù có những thế mạnh song chuyển dịch cơ cấu trong nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở Lục Nam chưa mạnh. Tại địa bàn chưa hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung chuyên canh quy mô lớn. Trong khi đó, khả năng nắm bắt thông tin thị trường của đại đa số nông dân thấp, nguồn lực để đầu tư ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp còn hạn chế. "Tới đây, huyện sẽ tập trung xây dựng thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản chủ lực. Đồng thời phát triển các vùng sản xuất nông, lâm nghiệp theo hướng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ gắn với du lịch sinh thái", ông Vũ Văn Sơn, Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện nói.

Tạo cú hích cho nông nghiệp

“Ngày hội mỗi làng một sản phẩm” lần thứ nhất, năm 2017 được UBND huyện Lục Nam tổ chức trong ba ngày, từ 22 đến 24-9 là cơ hội để khơi dậy tiềm năng, thế mạnh mỗi vùng miền ở địa phương. Ông Nguyễn Văn Huệ, Chủ tịch UBND xã Khám Lạng cho biết: "Người dân trong xã háo hức chuẩn bị tham gia Ngày hội. Việc chọn lựa những sản phẩm đặc trưng của xã được thực hiện chu đáo". Theo ông Huệ, UBND huyện định hướng mỗi xã, thị trấn tuyển chọn ít nhất 8 sản phẩm tham gia một gian hàng tại Ngày hội, riêng xã Khám Lạng lựa chọn hơn 10 mặt hàng tiêu biểu, trong đó có khoai sọ, hoa, cà chua, hành tỏi và dưa hấu... Một số hộ có sản phẩm đặc trưng cũng tham gia trưng bày trong gian hàng của xã như: Tương bà Năng, Rượu Cương Hường...

Trong “Ngày hội mỗi làng một sản phẩm”, các mặt hàng được quảng bá rất đa dạng, phong phú gồm có: Dứa, vải thiều, nhãn, na dai, hạt dẻ; khoai sọ, khoai lang và các loại rau, củ, quả sạch; cây dược liệu; trứng gà, mật ong; gà, lợn, vịt trời, chim bồ câu Pháp (các loài vật nuôi trưng bày bằng hình ảnh); gỗ rừng trồng; vải thổ cẩm… Khách có nhu cầu mua hàng sẽ được đáp ứng. Tại đây có 27 gian hàng của các xã, thị trấn; 5 gian hàng của Hội sinh vật cảnh, một số cơ sở kinh doanh, sản xuất giống cây trồng, vật nuôi; 3 gian hàng của Ban Quản lý Khu du lịch sinh thái Suối Mỡ và một số cơ quan khác; 5 gian hàng của các cơ sở chế biến, sản xuất nông sản, thực phẩm.

Mục tiêu cốt lõi của Ngày hội là giúp nông dân trên địa bàn huyện giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội hợp tác, liên doanh, liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm. "Ngày hội mỗi làng một sản phẩm sẽ là nơi giới thiệu tiềm năng, lợi thế, các chủ trương, định hướng chính sách của huyện, qua đó thu hút các nhà đầu tư vào lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn; thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với xây dựng nông thôn mới và văn minh đô thị", Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Nam- Trưởng Ban tổ chức Ngày hội Đặng Văn Nhàn nói.

Nam Bình