Bắc Ninh
Khống chế, dự phòng căn bệnh thế kỷ
Đạt mục tiêu giảm tỷ lệ nhiễm HIV
Những năm gần đây, Bắc Giang được Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) đánh giá là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về khống chế, dự phòng lây nhiễm căn bệnh thế kỷ. Trong chặng đường hướng tới kết thúc đại dịch HIV/AIDS vào năm 2030, tỉnh đã đạt mục tiêu giảm tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng còn 0,11%, dự phòng hiệu quả lây truyền từ mẹ sang con. Bởi vậy, tháng 12-2019, Bắc Giang được chọn làm điểm toàn quốc tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng “Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS (tháng 12) và Ngày Thế giới phòng, chống AIDS (1-12).
 |
|
Điều trị cho bệnh nhân nhiễm HIV tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. |
Ông Trần Văn Sinh, Phó Giám đốc phụ trách Sở Y tế cho biết: Công tác truyền thông của tỉnh Bắc Giang đã góp phần giảm thiểu sự kỳ thị đối với người mắc bệnh nhưng vẫn bảo mật thông tin cá nhân trong quá trình xét nghiệm, theo dõi, quản lý bệnh nhân.
Tình hình nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh có chiều hướng giảm. Việc điều trị được cải thiện rõ rệt, khống chế được tình trạng suy giảm miễn dịch ở người mắc, hạn chế lây nhiễm trong cộng đồng. Một số người bệnh tự tin hòa nhập cộng đồng, tiếp tục lao động, sản xuất làm cho cuộc sống ý nghĩa hơn.
Một số địa phương như: TP Bắc Giang, Lục Ngạn, Tân Yên, Yên Thế từng có số người mắc bệnh cao nhưng thời gian gần đây đã khống chế được sự lây lan, số ca nhiễm mới giảm. Tại huyện Yên Thế, những năm trước, tình hình ma túy, mại dâm diễn biến phức tạp kéo theo sự lây lan căn bệnh thế kỷ, ở cả 21/21 xã, thị trấn đều có người nhiễm.
Bác sĩ Đặng Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Yên Thế thông tin: Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, tổ chức đoàn thể và các tầng lớp nhân dân, đến nay số bệnh nhân mắc bệnh đã giảm nhiều. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn không phát hiện bệnh nhân nhiễm mới. Đến tháng 11-2019, toàn huyện ghi nhận 189 ca bệnh, trong đó 78 người còn sống.
Góp phần giảm thiểu lây nhiễm, Sở Y tế vận động, theo dõi, điều trị kháng vi-rút cho người bệnh tại 5 phòng khám ngoại trú thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh; Bệnh viện Đa khoa tỉnh; Trung tâm y tế các huyện Tân Yên, Lục Ngạn, Lạng Giang. Từ năm 2015 đến nay, mỗi năm trên địa bàn tỉnh có từ 5-8 phụ nữ mang thai nhiễm HIV được điều trị dự phòng đều sinh con khỏe mạnh, không bị lây nhiễm HIV. Cùng đó, toàn tỉnh có 13 cơ sở điều trị nghiện chất bằng Methadone đang quản lý sức khỏe cho 1.147 bệnh nhân nghiện ma túy.
Tại Phòng khám chuyên khoa HIV/AIDS (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh), bệnh nhân Nguyễn Th. D ở huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn) tâm sự: “Đầu năm 2019 khi đi khám bệnh, tôi tình cờ phát hiện mình bị nhiễm HIV. Điều làm tôi ân hận và day dứt nhất là đã làm lây nhiễm cho vợ, con. Gia đình tôi đã đăng ký điều trị ARV, tuân thủ nghiêm chỉ định của bác sĩ”.
Tăng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế
Theo ghi nhận của ngành y tế, hằng năm vẫn phát sinh bệnh nhân nhiễm mới mặc dù không nhiều nhưng có xu hướng trẻ hóa. Từ năm 2016 trở lại đây, mỗi năm toàn tỉnh phát hiện từ 70- 100 người nhiễm. Mô hình dịch HIV/AIDS thay đổi, từ lây truyền chủ yếu qua đường máu (tiêm chích ma túy) sang đường quan hệ tình dục không an toàn.
|
Từ khi phát hiện ca nhiễm HIV đầu tiên vào năm 1996, tính đến tháng 11-2019, Bắc Giang ghi nhận 3.345 người nhiễm HIV/AIDS, trong đó có 1.361 người còn sống. Từ đầu năm đến nay phát hiện 55 trường hợp nhiễm mới. |
Mặc dù số ca lây qua nghiện chích đã giảm nhiều so với những năm trước nhưng vẫn ở mức cao (54,5%). Điều đó có nghĩa là căn bệnh thế kỷ vẫn diễn biến khó lường và tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm cao. Mặt khác những người nhiễm mới không chỉ tập trung ở nhóm đối tượng có hành vi nguy cơ cao như trước đây mà xuất hiện nhiều ở những người dễ bị tổn thương như vợ, chồng, bạn tình, con của người nhiễm HIV, nghiện chích ma túy.
Toàn tỉnh có 2.247 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý thì mới có 50% bệnh nhân được điều trị thay thế bằng Methadone. Số bệnh nhân nhiễm HIV được tiếp cận điều trị kháng vi-rút chưa nhiều. Đây là gánh nặng bệnh tật bởi chi phí tốn kém, quá trình điều trị thường xuyên, suốt đời.
Bác sĩ Nguyễn Văn Toản, Phòng khám chuyên khoa HIV/AIDS (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh) cho biết: Người bệnh còn gặp phải khó khăn do bị phân biệt đối xử, kỳ thị của người xung quanh dẫn đến ngại tiết lộ danh tính, tình trạng bệnh, kể cả với người thân, thậm chí từ chối tiếp cận dịch vụ chăm sóc, điều trị.
Nhiều bệnh nhi chưa đến trường hòa nhập với các bạn cùng trang lứa mà vẫn học ở những lớp dành riêng cho trẻ em nhiễm HIV. Như 7 em nhỏ nhiễm HIV đang sống ở Cơ sở bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh đều không theo học tại các nhà trường trên địa bàn phường Dĩnh Kế (TP Bắc Giang). Để giấu danh tính, bệnh nhân ở tỉnh này sang tỉnh khác điều trị, mặc dù đi lại xa xôi, vất vả hơn. Hiện Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đang điều trị kháng vi-rút cho khoảng 50 bệnh nhân ngoại tỉnh như: Lạng Sơn, Bắc Ninh, Thái Nguyên…
Tỷ lệ phụ nữ mang thai chủ động làm xét nghiệm HIV/AIDS trước và trong quá trình mang thai chưa cao (53%) ảnh hưởng tới công tác dự phòng lây truyền từ mẹ sang con.
Đến nay, HIV/AIDS vẫn là căn bệnh chưa có vắc-xin dự phòng và cũng chưa có phương pháp điều trị khỏi bệnh mà mới có thuốc khống chế sự phát triển của vi-rút (ARV). Điều đáng mừng, điều trị kháng vi-rút đã giúp nhiều bệnh nhân sống khỏe, giảm thiểu suy giảm miễn dịch và phòng tránh hiệu quả các bệnh nhiễm trùng cơ hội, kéo dài tuổi thọ. Trong thời gian tới, Sở Y tế chỉ đạo tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao nhận thức, chủ động dự phòng lây nhiễm, không phân biệt đối xử với người bệnh.
Khuyến khích người dân thường xuyên khám sức khỏe định kỳ, thực hiện xét nghiệm sớm để nắm được tình trạng sức khỏe, có phương án điều trị kịp thời khi mắc bệnh. Các bệnh viện, trung tâm y tế các huyện, TP triển khai xét nghiệm HIV như một xét nghiệm thường quy để mọi người sớm biết tình trạng bệnh tật của bản thân. Tiếp tục tặng thẻ BHYT năm 2020 miễn phí cho bệnh nhân trên địa bàn tỉnh.
Minh Thu
Ý kiến bạn đọc (0)