Còn nhớ, có lần tôi đi bộ ngập ngừng sang đường ở Hàng Châu (Trung Quốc) thì thấy chiếc ô tô đi chậm lại và dừng hẳn. Rồi một hàng dài ô tô dừng theo. Lúc này tôi mới vỡ lẽ là họ dừng để đợi tôi qua đường mà không hề có một tiếng còi. Ở Thái Lan cũng vậy, xe lưu thông trên đường rất ít khi bấm còi. Nghe nói ở Lào cũng thế. Rõ ràng ý thức giao thông của họ hơn hẳn ở ta hiện nay. 

Nhân chuyện bàn về ý thức giao thông, có bạn viết trên Facebook: Ngồi trên xe ôm mà bác xe ôm nồng nặc mùi rượu, đi xe thì luồn lách. Có mũ mà bác không cho khách đội với lời giải thích "đi gần có công an đâu mà sợ". 

Ngồi trên xe buýt, xe khách thì có ông lái xe vừa lái vừa tán chuyện và văng tục chửi thề khi có người vượt. Đi liên hoan ăn uống thì toàn những người lái xe nâng cốc bia rượu ép nhau uống kèm những lời chú chú anh anh đầy tình cảm. Ai có từ chối thì những người còn lại nâng cốc ép uống bảo "lo làm gì chết nó có số"...

Cô giáo người Nhật sang Việt Nam dạy học tình nguyện kể, tôi thật kinh hãi vì thấy nhiều người uống rượu bia tưng bừng từ bàn tiệc lại lên xe nổ máy lao vù đi và vẫy tay chào nhé. 

Những hành vi tham gia giao thông như trên là mối nguy hiểm sẽ không chừa một ai. Đơn giản vì con người phải sống trong xã hội và không thể một mình làm tất cả được mọi việc phục vụ riêng cho mình. Ai cũng phải đi lại, làm việc, phải đưa con đi học... Những người bất chấp về ý thức tham gia giao thông có thể gây nguy hại về tính mạng cho người khác và chính bản thân họ. Thống kê cho thấy các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng do phóng nhanh, vượt ẩu, đi ngược đường, lái xe sau khi uống rượu bia ngày càng nhiều và rất đáng lo ngại. 

Để giảm thiểu tai nạn giao thông, ý thức người tham gia giao thông là quan trọng nhất. Muốn có ý thức phải bắt đầu từ giáo dục. Khi mọi người tự giác từ những điều nhỏ nhặt nhất thì mới có trách nhiệm với những điều lớn. Ứng xử trong tham gia giao thông, ngoài việc tuyên truyền, giáo dục trong nhà trường, xã hội, ở các cơ quan, đoàn thể, địa phương một cách kiên trì còn đi kèm với răn đe, hình phạt nghiêm khắc, là nền tảng hình thành các thói quen tốt cho tất cả mọi người. 

Một điều quan trọng khác, để người dân ý thức tốt, ứng xử của những người thực thi pháp luật cần nghiêm minh, công bằng và đầy trách nhiệm. Do vậy, muốn có văn hóa đi lại, để tai nạn giao thông không còn là nỗi ám ảnh kinh hoàng cần sự nỗ lực từ hai phía là ý thức chấp hành của người tham gia giao thông và sự công tâm, nghiêm minh, trách nhiệm của người thực thi pháp luật về giao thông.

Trần Anh