Khói lò gạch tại xã Quỳnh Sơn (Yên Dũng)

Khói lò bủa vây thôn xóm

Vừa đặt chân đến đầu thôn Tân Ngọc, xã Quỳnh Sơn (Yên Dũng), chúng tôi đã ngửi thấy mùi khói ngột ngạt tỏa ra từ lò nung gạch. Bà Hoàng Thị Huệ, người dân trong thôn cho biết: “Hôm nay chỉ có một lò đốt nên mùi còn đỡ đấy. Dạo trước, khói lò từ huyện Lục Nam bay sang cộng với khói lò nghi ngút ở xã, quẩn vào trong làng tạo thành lớp dày đặc, che khuất tầm nhìn”. 

Mỗi khi lò gạch đun đốt gặp gió đông nam thổi người dân thôn Tân Ngọc lại hứng trọn khói. Điều này khiến cuộc sống của hàng trăm hộ dân nơi đây bị ảnh hưởng, mùi khói khó chịu ai nấy cũng cảm thấy tức thở. Ông Vũ Văn Nghĩa nói: “Tôi già rồi, cũng chẳng còn chỗ nào tránh khói nên cố chịu. Thế nhưng cháu nhỏ  hít phải khói lò thì viêm họng, viêm phổi ngay. Tôi đành phải gửi cháu sang nhà ông bà thông gia ở xã Bảo Đài (Lục Nam)”. 

Cũng do ảnh hưởng của khói lò, hầu hết cây trồng trong thôn năng suất thấp hoặc không ra hoa, đậu quả. Ông Phạm Văn Thanh cho biết: “Trước đây, lò gạch thủ công hoạt động, cây cối không được thu hoạch thì đành một nhẽ. Nay, lò gạch áp dụng công nghệ xử lý khí thải cũng chẳng khá hơn. Mùi khói cũng vẫn nồng nặc rất khó chịu. Hơn 100 cây vải, nhãn nhà tôi không được hái quả nào”. 

Ông Phạm Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Quỳnh Sơn khẳng định: “Phản ánh của người dân về việc khói lò ảnh hưởng đến cuộc sống là đúng song không có diện tích cây trồng bị thất thu”. Tuy nhiên, ông Phạm Văn Đinh, thôn Tân Ngọc lại cho biết, khói lò đã làm hỏng 4 sào lạc, đậu tương trong vụ xuân năm nay của gia đình ông.  

Lò gạch thủ công tại xã Lan Mẫu (Lục Nam) ảnh hưởng cuộc sống người dân thôn Tân Ngọc, xã Quỳnh Sơn (Yên Dũng).

Lý giải nguyên nhân gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, ông Phong cho rằng đó là do một số lò gạch tại xã Lan Mẫu (Lục Nam) đốt không đúng quy trình. Xã đã nhiều lần sang làm việc nhưng UBND xã Lan Mẫu không hợp tác. Trước đó vào đầu tháng 6-2014, đại diện lãnh đạo UBND, công an, cán bộ địa chính xã đến hiện trường, nơi có 2 lò gạch đang nhả khói tại xã Lan Mẫu, chủ lò thừa nhận không vận hành hệ thống xử lý khí thải nên khói tự do xả ra môi trường. 

Tương tự, người dân thôn Thanh Long, xã Trí Yên (Yên Dũng) bức xúc phản ánh về các  lò gạch tại xã Vũ Xá (Lục Nam) mái che không đúng thiết kế, khói có mùi khét đậm đặc, không được xử lý.  

Tăng cường giám sát

Ông Vũ Trí Học, Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lục Nam cho biết, để xảy ra sự việc nêu trên là thiếu sót của cán bộ địa chính và UBND xã Lan Mẫu chưa báo cáo vụ việc kịp thời. Người dân phản ánh, lò đốt không có mái che là do trong quá trình vận hành gặp gió giật mạnh làm bung nên khoảng 40% khí bị thải trực tiếp ra môi trường. 

Phòng đã nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm; tăng cường giám sát, yêu cầu các chủ lò phải báo trước 2 ngày cho cơ quan chuyên môn,  khi kiểm tra đủ điều kiện mới được nung đốt; nếu vi phạm sẽ thu hồi giấy phép.

Được biết, năm 2012, UBND tỉnh đồng ý thử nghiệm 2 công nghệ xử lý khí thải lò gạch thủ công. Phương pháp thứ nhất là hấp phụ do Trung tâm Khoa học Công nghệ và Luyện kim (Hà Nội) chuyển giao. Phương pháp thứ hai là xử lý khí ngưng tụ và khuếch tán tuần hoàn do Công ty cổ phần Kỹ thuật thiết bị và môi trường (Hà Nội) thực hiện. Kết quả thẩm định của cơ quan chuyên môn, hai công nghệ trên đều đáp ứng yêu cầu. 

Theo đó, toàn tỉnh có 154 cặp lò gạch thủ công được tiếp tục đun đốt 12 tháng trong năm với điều kiện sử dụng một trong hai công nghệ. Thế nhưng đến xã Quỳnh Sơn vào ngày 19-9, khói lò gạch toả ngột ngạt, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Mặc dù theo lãnh đạo UBND xã thì quá trình đun đốt các lò gạch thuộc địa bàn xã luôn vận hành chuẩn. Người dân đặt câu hỏi có hay không tình trạng công nghệ xử lý khí thải vẫn hoạt động nhưng hàm lượng chất độc hại trong khí thải ra môi trường không bảo đảm?

Trước thực trạng trên, cơ quan chuyên môn, chính quyền các địa phương cần tăng cường giám sát, bảo đảm các chủ lò vận hành đúng quy trình, tránh tình trạng chỉ lắp đặt hệ thống để đối phó.

Nhóm PVKT