Thượng tá Nguyễn Quang Nhật.

Điển hình, lúc 16 giờ ngày 9-9-2017, tại km 1768 + 530, QL1A, đoạn thuộc huyện Hàm Tân (Bình Thuận) đã xảy ra vụ TNGT giữa xe ôtô khách giường nằm BKS 79B-019.57 với xe ôtô tải đầu kéo BKS 15C-201.11 kéo rơ-moóc BKS 51R-109.80, khiến 2 người tử vong tại chỗ và 16 người khác bị thương. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với Thượng tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông - Cục CSGT (Bộ Công an).

PV: Xin đồng chí đánh giá khái quát về tình hình trật tự an toàn giao thông (TTATGT) trong thời gian qua, trong đó có tình hình liên quan đến hoạt động xe khách?

Thượng tá Nguyễn Quang Nhật: Trong 8 tháng năm 2017, toàn quốc đã xảy ra hơn 12 nghìn vụ TNGT, làm chết 5.422 người và bị thương 10.534 người. So với cùng kỳ năm 2016, TNGT giảm cả về số vụ, số người chết và số người bị thương.

Tuy nhiên, vẫn xảy ra một số vụ TNGT gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xe ôtô chở khách (xe khách) làm thiệt hại lớn về người và tài sản. Qua phân tích 5.923 vụ TNGT trong tổng số hơn 12 ngàn vụ TNGT nêu trên, có tới 361 vụ TNGT liên quan đến xe khách.

Như mọi người đều biết, hiện nay, KT-XH phát triển kéo theo đó là nhu cầu đi lại của người dân. Trong đó, dịch vụ xe khách trở thành phương tiện thường xuyên của nhiều người tham gia giao thông (TGGT). Với lưu lượng lớn xe khách TGGT trên các tuyến quốc lộ hiện nay khiến nguy cơ TNGT luôn tiềm ẩn xảy ra. Phân tích nguyên nhân các vụ TNGT do xe khách gây ra cho thấy: Lỗi chủ quan do người điều khiển phương tiện chiếm đa phần các vụ TNGT.

PV: Nguyên nhân nào khiến số vụ TNGT liên quan đến xe khách vẫn diễn biến phức tạp như hiện nay, thưa đồng chí?

Thượng tá Nguyễn Quang Nhật: Như đã đề cập ở trên, TNGT liên quan đến xe khách hiện luôn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Phân tích nguyên nhân cho thấy lỗi chủ quan của lái xe chiếm đến hơn 70%. Nhiều hành vi vi phạm như chạy quá tốc độ quy định; đi không đúng phần đường, làn đường; tránh, vượt sai quy định; chở quá tải, quá số người quy định… Ý thức đạo đức và kỹ năng điều khiển phương tiện của lái xe còn nhiều hạn chế.

Bên cạnh đó, công tác quản lý lái xe của các doanh nghiệp (DN) kinh doanh vận tải xe khách chưa chặt chẽ. Do lợi nhuận, nhiều chủ DN đã tăng ca, tăng kíp, đặc biệt là vào các ngày lễ, ngày nghỉ, Tết… kéo theo đó là tình trạng nhiều lái xe phải chạy nhanh, ẩu để bảo đảm chuyến cho DN, dẫn đến nguy cơ xảy ra tai nạn cao.

Một yếu tố nữa hiện nay phải kể đến, đó là trên nhiều tuyến quốc lộ, cơ sở hạ tầng giao thông còn xuất hiện không ít bất cập, đường đèo dốc, quanh co, mặt đường hẹp, trong khi các cơ quan chức năng lại chưa rà soát, cắm biển hạn chế tốc độ một cách hợp lý, khiến nguy cơ xảy ra TNGT, nhất là đối với TNGT liên quan đến xe khách luôn tiềm ẩn xảy ra.

PV: Thưa đồng chí, thời gian qua, lực lượng CSGT đã triển khai những giải pháp gì để xử lý các trường hợp vi phạm, đẩy lùi TNGT liên quan đến xe khách?

Thượng tá Nguyễn Quang Nhật: Một trong những giải pháp đầu tiên phải kể đến, đó là tăng cường công tác tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm. Trong 8 tháng năm 2017, lực lượng CSGT toàn quốc đã kiểm tra, lập biên bản gần 3 triệu trường hợp vi phạm TTATGT đường bộ; phạt tiền gần 1 nghìn 800 tỷ đồng; tạm giữ 27.143 xe ôtô và 389.670 môtô; tước 250.653 giấy phép lái xe (GPLX).Trong đó, đã xử lý 89.826 trường hợp vi phạm liên quan đến xe khách chủ yếu với các lỗi vi phạm: Chạy quá tốc độ, chở quá số người quy định, tránh vượt sai quy định, đón trả khách không đúng quy định.

Trước những vi phạm và TNGT liên quan đến xe khách trong thời gian qua, lực lượng CSGT đã duy trì các đợt cao điểm tuần tra kiểm soát (TTKS) xử lý chuyên đề về xe ôtô chở khách, tập trung phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là nguyên nhân gây TNGT như: Người điều khiển xe ôtô chở khách sử dụng bia, rượu; đi không đúng phần đường, làn đường; chạy quá tốc độ quy định; tránh vượt không đúng quy định; sử dụng GPLX giả; chở quá số người quy định…

Bên cạnh việc tăng cường công tác TTKS, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về TTATGT, tập trung vào nguyên nhân dẫn đến TNGT như: Chạy quá tốc độ; đi không đúng phần đường, làn đường; tránh, vượt không đúng quy định; quá số người quy định…, lực lượng CSGT sẽ tăng cường phối hợp với lực lượng chức năng, các cơ quan thông tin đại chúng đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về TTATGT, văn hóa giao thông đến lái xe, phụ xe tại các đơn vị, DN vận tải, bến xe. 

Cùng đó, các cơ quan chức năng cũng cần nghiên cứu, quản lý khai thác có hiệu quả các ứng dụng của công nghệ trong việc giám sát hành trình lái xe điều khiển phương tiện lưu thông trên đường. Qua đó, phát hiện và xử lý kịp thời các lỗi vi phạm của lái xe và DN trong hoạt động kinh doanh vận tải hành khách. Trong trường hợp DN vi phạm thể lệ vận tải nghiêm trọng, cơ quan chủ quản cần mạnh tay xử lý (kể cả rút giấy phép kinh doanh, hợp đồng, du lịch).

Mặt khác, công tác kiểm định chất lượng an toàn kỹ thuật đối với những xe ôtô kinh doanh vận tải hành khách, quy trình đào tạo sát hạch GPLX, đào tạo nâng cao đạo đức, ý thức nghề nghiệp lái xe cũng cần phải được siết chặt, tăng cường. Thêm vào đó, các cơ quan chức năng cũng cần tiếp tục tiến hành khảo sát các tuyến đường, "điểm đen" về TNGT để tham mưu kiến nghị, tổ chức giao thông hợp lý, cắm biển cảnh báo, hạn chế tốc độ trên những tuyến, đoạn đường phù hợp và bảo đảm an toàn với xe khách.

PV: Xin cảm ơn đồng chí về cuộc trao đổi này!.

Theo Trần Huy/CAND