Cán bộ Bảo hiểm Xã hội huyện Lục Nam kiểm tra, đối chiếu hồ sơ chi trả bảo hiểm y tế. Ảnh: Thu Hằng

Quy định bắt buộc tham gia BHYT

Đây là giải pháp đột phá thể hiện quyết tâm chính trị nhằm thúc đẩy lộ trình thực hiện BHYT toàn dân. Nhà nước sử dụng cơ chế hỗ trợ ngân sách trực tiếp cho một bộ phận người dân tham gia BHYT cũng như chính sách về giá dịch vụ y tế để thúc đẩy toàn dân tham gia BHYT.

Luật quy định bắt buộc tham gia BHYT theo hộ gia đình với cơ chế giảm dần mức đóng từ thành viên thứ hai trở đi bằng 70% của người thứ nhất, đến người thứ 5 trở đi chỉ đóng bằng 40% của người thứ nhất. Quy định này hạn chế tình trạng chỉ có người ốm mới tham gia BHYT, giảm bớt gánh nặng tài chính khi phải đóng BHYT cho toàn bộ các thành viên trong hộ. Người dân được đóng BHYT theo hộ gia đình tại các đại lý BHYT trên cả nước.

Xây dựng gói dịch vụ y tế cơ bản

Xây dựng gói dịch vụ y tế cơ bản nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 15-NQ/TW của Ban Chấp hành T.Ư Đảng (khóa XI) về một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012 - 2020. Gói dịch vụ y tế cơ bản sẽ đáp ứng nhu cầu thiết yếu trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, để người tham gia BHYT được hưởng lợi. Gói dịch vụ y tế cơ bản do BHYT chi trả được xây dựng phù hợp với khả năng của Quỹ BHYT, ngân sách, mức đóng góp, bảo đảm sự công bằng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân và tính bền vững của chính sách an sinh xã hội.

Bảo đảm tính liên tục khi tham gia BHYT cho trẻ em

Luật bổ sung quy định cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 72 tháng tuổi nhưng chưa đến kỳ nhập học. Theo đó, thẻ có giá trị sử dụng đến ngày 30-9 của năm đó nhằm bảo đảm tính liên tục khi tham gia BHYT và bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh BHYT của trẻ em (thời gian này không phải đóng BHYT).

Danh sách đối tượng tham gia BHYT do UBND cấp xã lập theo hộ gia đình, trừ người lao động; học sinh, sinh viên; lực lượng công an, quân đội, cơ yếu và thân nhân của họ.

Mở rộng phạm vi quyền lợi BHYT và mức hưởng

Bỏ quy định đồng chi trả 5% đối với người nghèo, dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng khó khăn, người sống tại vùng đặc biệt khó khăn; bảo trợ xã hội.

Bỏ quy định đồng chi trả 20% đối với thân nhân liệt sĩ là cha/mẹ đẻ, vợ/chồng/con liệt sĩ, người nuôi dưỡng liệt sĩ; giảm mức cùng chi trả từ 20% xuống 5% đối với thân nhân người có công khác và người thuộc hộ cận nghèo.

Quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí KCB khi người bệnh có thời gian tham gia BHYT liên tục từ 5 năm trở lên và có số tiền cùng chỉ trả trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở (trừ khám chữa bệnh không đúng tuyến).

Riêng đối tượng công an, quân đội, cơ yếu, chi phí khám chữa bệnh ngoài phạm vi hưởng BHYT được chi trả từ nguồn kinh phí BHYT dành cho khám chữa bệnh của nhóm đối tượng này; trường hợp nguồn kinh phí này không đủ thì ngân sách nhà nước bảo đảm.

Luật quy định cụ thể mức hưởng BHYT đối với các trường hợp khám chữa bệnh không đúng tuyến. Mở rộng phạm vi thanh toán BHYT đối với các trường hợp điều trị lác, cận thị và tật khúc xạ của mắt trẻ em dưới 6 tuổi; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; khám chữa bệnh trong trường hợp tự tử, tự gây thương tích; tai nạn giao thông, đánh nhau. Được hưởng chi phí vận chuyển đối với thân nhân liệt sĩ.

Tuy nhiên, Luật giảm một số quyền lợi như: Bỏ chi phí vận chuyển đối với người thuộc hộ cận nghèo; bỏ khám chữa bệnh sàng lọc, chẩn đoán sớm một số bệnh; bỏ thanh toán khám chữa bệnh tại nước ngoài.

Thông tuyến khám, chữa bệnh BHYT

Cùng với cải cách thủ tục, quy trình khám chữa bệnh, việc mở thông tuyến là quy định quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế. Từ ngày 1-1-2016, mở thông tuyến khám chữa bệnh giữa tuyến xã và huyện trên cùng địa bàn tỉnh trong khám chữa bệnh nội, ngoại trú. Từ ngày 1-1-2021 mở thông tuyến tỉnh trên phạm vi cả nước khi khám chữa bệnh nội trú.

Ngoài ra, Luật quy định cụ thể trách nhiệm của các bộ, ngành, cơ quan bảo hiểm xã hội, chính quyền các cấp trong thực hiện chính sách về BHYT. UBND cấp xã lập danh sách đối tượng tham gia BHYT và danh sách trẻ em sau khi được sinh ra, đề nghị cấp thẻ BHYT, khắc phục tình trạng cấp trùng thẻ BHYT và kịp thời bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi. Luật quy định rõ UBND xã phải lập danh sách đề nghị cấp thẻ BHYT cho trẻ đồng thời với việc cấp giấy khai sinh (sau 60 ngày, kể từ khi trẻ sinh ra). Việc xác định đơn vị đầu mối chịu trách nhiệm quản lý, lập danh sách đối tượng tham gia BHYT sẽ khắc phục tình trạng cấp trùng thẻ.

Xử lý vi phạm

Đối với hành vi nợ đóng, trốn đóng BHYT, phải nộp số tiền lãi bằng hai lần mức lãi suất liên ngân hàng tính trên số tiền, thời gian chậm đóng; phải hoàn trả toàn bộ chi phí trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT. 

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT có hiệu lực từ ngày 1-1-2015.

Hoàng Lan