Mẫu ốc độc do ba ngư dân Thanh Hóa ăn phải. Ảnh do Bộ đội biên phòng cung cấp.

Ngày 5/1, sau khi ăn một loại ốc xoắn màu trắng ở vùng biển huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh), ba ngư dân Thanh Hóa đã bị hoa mắt, chóng mặt rồi tử vong. Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Thanh Hóa đã gửi ảnh và mẫu ốc về Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) để làm rõ. 

Quan sát bức ảnh về loài ốc khiến ba ngư dân tử vong, ông Bùi Quang Nghị (Viện Hải dương học) xác định, đây là ốc bùn bóng, tên khoa học là Nassarius glans glans. Chúng thường phân bố ở đáy biển ven bờ Việt Nam.

Để xác định ốc bùn bóng có chứa độc tố cụ thể gì thì theo tiến sĩ Đào Việt Hà, Viện phó Viện Hải dương học, cần có mẫu để thử nghiệm, phân tích. Tùy thuộc vào từng loại ốc, độc tố có thể là saxitoxin (độc tố vi tảo tích lũy trong các sinh vật hai mảnh vỏ, một số loài cua rạn…), hoặc tetrodotoxin (độc tố cá nóc, mực đốm xanh hay con so…). 

Tiến sĩ Hà cho biết, đây đều là hai nhóm độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây chết người sau khoảng từ 20 phút đến 8 giờ nếu không được cấp cứu kịp thời. Do cấu trúc hóa học khá đặc biệt, độc tố trong ốc biển không bị phân hủy hay biến tính trong quá tình xử lý ở nhiệt độ cao, nên chúng vẫn ở trong sản phẩm thức ăn dù đã được chế biến, xào nấu hay kể cả trong sản phẩm cấp đông, đóng hộp. Nếu con người ăn phải, chúng sẽ làm tê liệt các cơ hô hấp và không thở được.

Khi ăn phải sinh vật chứa độc tố trên, nạn nhân sẽ có cảm giác tê, rát bỏng ở môi và đầu lưỡi, sau đó lan dần đến chân tay, đôi lúc có kèm đau đầu, đau bụng, đau cánh tay, đi đứng loạng choạng, nôn mửa dữ dội, rồi khó thở, hôn mê, hô hấp ngưng trệ...

Vì vậy, tiến sĩ Hà khuyên khi phát hiện triệu chứng trên, mọi người xung quanh cần hô hấp nhân tạo hoặc sử dụng máy thở, sau đó đưa nạn nhân đến bệnh viện để được cấp cứu kịp thời. Bên cạnh đó, cần kích thích phản ứng nôn cho nạn nhân, súc rửa dạ dày bằng than hoạt tính để loại bớt chất độc.

Về cách phân biệt ốc độc, vị chuyên gia cho biết, một số loài ốc biển thông thường không gây ngộ độc cho con người, nhưng đến thời điểm nào đó do tác động của môi trường hoặc yếu tố bất kỳ thì đột nhiên lại trở nên độc và gây tử vong cho con người. "Trên thế giới hiện vẫn chưa biết nguồn gốc nguyên nhân chúng trở nên độc như vậy", tiến sĩ Hà nói.

Ba ngư dân Thanh Hóa tử vong do ăn phải ốc độc không phải lần đầu tiên ở Việt Nam, mà trường hợp đầu tiên được Viện Hải dương học ghi nhận là vào năm 2006. Tháng 12/2014, một trẻ bị tử vong và ba người trong một gia đình ở Phước Diêm (Thuận Nam, Ninh Thuận) phải nhập viện do bị ngộ độc sau khi ăn mớ ốc lạ bắt từ biển. 

Tháng 11/2014, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Yên cũng xác nhận một bé 7 tuổi bị ngộ độc ốc biển và tử vong. Trước đó một tháng, một nạn nhân khác 26 tuổi ở huyện Vạn Ninh (Khánh Hòa) tử vong do ăn phải loài ốc lạ đánh bắt ở biển, và trong vụ ngộ độc này Viện Hải dương học xác định độc tố là tetrodotoxin của loài ốc bùn bóng.

Theo Hương Thu/VNE