Hiện trường rừng Thác Ngà bị chặt phá.

Điểm nóng xâm hại rừng 

Thống kê của UBND xã Xuân Lương và Hạt Kiểm lâm huyện Yên Thế, rừng Thác Ngà rộng gần 200 ha, phần lớn diện tích đã được UBND tỉnh cho Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và thương mại Trường Lộc (Công ty Trường Lộc - TP Bắc Giang) thuê. Đây là khu vực rừng tự nhiên hiếm hoi còn sót lại trên địa bàn huyện có trữ lượng, thảm thực vật đa dạng, tạo điểm nhấn về cảnh quan, môi trường sinh thái nhưng gần đây bị một số đối tượng chặt phá, xâm hại. 

Từ cuối năm 2016 đến nay, tại khu vực này đã xảy ra 7 vụ chặt phá, cháy rừng khiến diện tích ngày càng bị thu hẹp, trữ lượng giảm. Ông Thân Nhân Khuyến, Chủ tịch UBND xã Xuân Lương cho biết, các vụ chặt phá, vận chuyển gỗ trái phép liên tiếp xảy ra, xã đã nhiều lần báo Hạt Kiểm lâm huyện, cử lực lượng Công an tham gia xử lý. Tuy vậy, hiệu quả đem lại chưa cao, đa phần vụ việc chỉ được lực lượng chức năng thu tang vật mà chưa làm rõ đối tượng, động cơ, mục đích để ngăn chặn dứt điểm. Điều này nảy sinh tâm lý nghi kỵ, bức xúc dư luận...

Đùn đẩy trách nhiệm 

Theo các cơ quan chức năng huyện, để xảy ra tình trạng trên, trách nhiệm trước hết thuộc về Công ty Trường Lộc. Là chủ rừng nhưng đến nay đơn vị chưa chi trả tiền cho các hộ đã quản lý, bảo vệ rừng (BVR) thời điểm trước; chưa thành lập, duy trì các tổ, đội quần chúng BVR; lập chốt phòng cháy, chữa cháy rừng theo quy định. Doanh nghiệp chưa tích cực phối hợp cùng các lực lượng chức năng giải quyết vụ việc liên quan. Một lãnh đạo Hạt Kiểm lâm huyện Yên Thế bức xúc: “Đơn vị đã nhiều lần liên hệ, đề nghị Công ty cử người cùng phối hợp, giải quyết các vụ việc liên quan, mời tham gia bàn giải pháp BVR tự nhiên do đơn vị quản lý. Tuy nhiên thay vì sốt sắng tham gia, đại diện Công ty đều vắng mặt”.  

Gỗ vi phạm bị tạm giữ tại UBND xã Xuân Lương.

Bên cạnh đó, các cơ quan, lực lượng chức năng huyện chưa tích cực kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm dẫn đến nhờn luật, gây bức xúc dư luận. Công tác phối hợp quản lý, bảo vệ, giải quyết các vụ việc giữa các cơ quan chức năng chưa phát huy hiệu quả, còn xảy ra tình trạng ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệm. Nội bộ thôn, bản và một số đơn vị thiếu thống nhất trong quản lý, BVR khiến các vụ phá rừng liên tiếp xảy ra. Một nguyên nhân nữa, diện tích rừng trồng sản xuất của các hộ xen canh với rừng tự nhiên dẫn đến phát vén, lấn chiếm. Nhiều người còn cho rằng, một số đối tượng cố ý chặt phá khiến rừng nghèo kiệt để trồng lại rừng…

Để giữ diện tích rừng trên địa bàn, UBND xã Xuân Lương khẳng định sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức BVR cho người dân; chỉ đạo cán bộ chuyên môn cùng Công an xã, ban quản lý bản phối hợp tuần tra, BVR. Hạt Kiểm lâm huyện sẽ cử cán bộ thường trú tại địa phương, kịp thời phát hiện, xử lý các vụ vi phạm. Trao đổi về vấn đề này, ông Ngô Xuân Trường, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Trường Lộc cho rằng, hằng năm, đơn vị đều đầu tư từ 400 đến 500 triệu đồng, tích cực BVR tự nhiên. Các vụ chặt phá rừng xảy ra nhưng việc xử lý của kiểm lâm huyện chưa kịp thời, kiên quyết. Thậm chí, một số cán bộ còn có nhiều yêu sách, đòi hỏi khi tuần tra, xử lý gây bức xúc cho doanh nghiệp khiến công tác phối hợp gặp nhiều khó khăn. Trong quý I năm 2018 Công ty sẽ chi trả đủ tiền cho người dân, đồng thời tăng cường quản lý, mời gọi đầu tư để chuyển mục đích sang rừng phòng hộ, sinh thái. 

Vấn đề đặt ra hiện nay là các cơ quan, đơn vị, lực lượng trên địa bàn cần chung tay giải quyết dứt điểm tình trạng phá rừng. Bên cạnh đó, mỗi người dân, cán bộ liên quan nêu cao trách nhiệm, chủ động phối hợp để giữ vững diện tích rừng tự nhiên hiện có.

Hồng Giang