Phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc: Chuyển hóa thách thức già hóa dân số thành động lực tăng trưởng
BẮC NINH - Sáng 16/11, Chính phủ tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc. Hội nghị tập trung làm rõ tiềm năng, cơ hội, những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp, cơ chế chính sách nhằm chủ động thích ứng với già hóa dân số, phát huy nguồn lực người cao tuổi, tạo động lực tăng trưởng mới.
Hội nghị do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Hội Người cao tuổi Việt Nam và Văn phòng Chính phủ tổ chức.
![]() |
|
Các đồng chí: Trần Huy Phương và Lê Xuân Lợi dự và chủ trì tại điểm cầu Bắc Ninh. |
Dự và chủ trì hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam; Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Dương Trung Ý, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Nguyễn Thanh Bình, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam. Cùng dự có các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học.
Tại điểm cầu Bắc Ninh, dự hội nghị có các đồng chí: Trần Huy Phương, Phó Bí thư Thành ủy; Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố; Nghiêm Xuân Hưởng, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND thành phố; đại diện lãnh đạo một số sở, ngành, đơn vị liên quan.
Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh: Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, đặt ra những thách thức đối với hệ thống an sinh xã hội, đồng thời mở ra cơ hội chiến lược để hình thành và phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc. Vì vậy, cần đổi mới tư duy, khắc phục nhận thức coi người cao tuổi chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, khẳng định họ là chủ thể, nguồn lực và động lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội.
![]() |
|
Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Bắc Ninh. |
Hiện cả nước có gần 7 triệu người cao tuổi tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế, thúc đẩy chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Phát triển kinh tế bạc không chỉ là giải pháp thích ứng với già hóa dân số mà còn là cơ hội phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, sức sáng tạo của người cao tuổi; kết hợp truyền thống kính lão, trọng thọ với tư duy phát triển mới. Qua hội nghị, các cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ nội hàm, hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo cơ sở phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, hướng tới xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Phát biểu chỉ đạo, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Hội Người cao tuổi Việt Nam và các cơ quan phối hợp tổ chức hội nghị, góp phần đưa vấn đề kinh tế bạc từ nghiên cứu khoa học sang đối thoại chính sách, hướng tới những giải pháp thực tiễn.
Đồng chí nhấn mạnh, nhận thức về già hóa dân số cần được chuyển biến theo hướng coi đây là cơ hội phát triển, người cao tuổi là chủ thể, nguồn lực và động lực của nền kinh tế. Các chủ trương, chính sách và văn bản quan trọng gần đây, trong đó có Luật Dân số năm 2025, Văn kiện Đại hội XIV và Nghị quyết số 19 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, đã đặt vấn đề phát triển kinh tế bạc trong tổng thể mô hình phát triển mới của đất nước.
Hiện Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đang chủ trì xây dựng Đề án phát triển kinh tế bạc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, dự kiến trình Bộ Chính trị trong quý I/2027. Tuy nhiên, lĩnh vực này mới ở giai đoạn khởi đầu, còn nhiều hạn chế, nhất là thể chế, chính sách chưa đồng bộ; cơ chế tài chính và thị trường chưa đáp ứng yêu cầu; hạ tầng, nhân lực chăm sóc còn thiếu; dữ liệu và ứng dụng công nghệ số còn hạn chế.
Đồng chí đề nghị tập trung thực hiện các định hướng trọng tâm: Gắn phát triển kinh tế bạc với đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy con người làm trung tâm, tiếp cận theo vòng đời và sớm xây dựng phương pháp đo lường phù hợp với điều kiện Việt Nam; bảo đảm hài hòa giữa tạo giá trị kinh tế với an sinh, công bằng xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Cùng với đó, cần hoàn thiện thể chế, kiến tạo môi trường và thị trường minh bạch, xác định rõ vai trò của người cao tuổi là trung tâm, doanh nghiệp là hạt nhân sáng tạo và triển khai, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt. Rà soát, tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, đầu tư, tiêu chuẩn, cấp phép, thanh toán và bảo hiểm; gắn với việc sửa đổi Luật Người cao tuổi và hướng dẫn thi hành Luật Dân số...
![]() |
|
Đại biểu dự hội nghị tại các điểm cầu trong cả nước. |
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận năm nhóm vấn đề lớn. Trong đó, nhấn mạnh việc xác lập vị trí chiến lược của kinh tế bạc trong mô hình tăng trưởng mới, chuyển hóa thách thức già hóa dân số thành cơ hội phát triển; phát huy vốn tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực nội sinh của người cao tuổi. Thống nhất cách tiếp cận kinh tế bạc theo hướng hệ sinh thái đa ngành, đa lĩnh vực, lấy con người làm trung tâm, bảo đảm tính bao trùm và liên thế hệ, kết hợp hài hòa vai trò của Nhà nước, thị trường, doanh nghiệp, gia đình và cộng đồng.
Các đại biểu cũng phân tích tiềm năng thị trường, nguồn lực con người và những thành tựu phát triển mới; đồng thời chỉ rõ những hạn chế về thể chế, cơ chế và chính sách cần sớm tháo gỡ. Nhiều ý kiến đề xuất tạo đột phá trong xây dựng chính sách, phát triển thị trường và chuỗi giá trị, đổi mới cơ chế huy động nguồn lực, đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc tổ chức thực hiện cần gắn với trách nhiệm cụ thể, nguồn lực, thời hạn và sản phẩm đầu ra, chuyển từ đối thoại, đề xuất sang hành động thực chất.
Bên cạnh đó, các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế bạc ở một số địa phương trong nước và quốc tế; đóng góp ý kiến xây dựng chiến lược phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam đến năm 2035 và những năm tiếp theo. Các nội dung được quan tâm gồm phát triển nguồn nhân lực, kết nối sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe, xây dựng trung tâm dưỡng lão và các mô hình hỗ trợ người cao tuổi phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội.
![]() |
|
Đại biểu Hội Người cao tuổi Bắc Ninh dự hội nghị. |
Theo các ý kiến tại hội nghị, kinh tế bạc cần được nhìn nhận là một hệ sinh thái kinh tế - xã hội có tính liên kết, không chỉ giới hạn ở dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Người cao tuổi vừa là đối tượng tiêu dùng có nhu cầu đặc thù, vừa là nguồn lực lao động, tri thức và kinh nghiệm tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng và xã hội.
Hệ sinh thái này bao gồm nhiều lĩnh vực như y tế, chăm sóc sức khỏe; văn hóa, giải trí, du lịch nghỉ dưỡng; nhà ở, không gian sống thân thiện; tài chính, bảo hiểm, quản lý tài sản và dịch vụ pháp lý khi nghỉ hưu. Phát triển đồng bộ các lĩnh vực sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi, mở rộng thị trường, tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và huy động nguồn lực xã hội.
Phát biểu tổng kết hội nghị, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan Trung ương, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức quốc tế, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp đã quan tâm, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc. Các tham luận đã làm rõ xu hướng già hóa dân số, tiềm năng phát triển kinh tế bạc, những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, thị trường, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất nhiều giải pháp thiết thực.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung ba nhóm giải pháp. Trước hết, khẩn trương hoàn thiện định hướng chiến lược, thể chế, chính sách; rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến người cao tuổi, bảo hiểm xã hội, y tế, lao động, đầu tư, đất đai, nhà ở; phát triển hệ thống chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng và đội ngũ nhân lực chăm sóc người cao tuổi. Thứ hai, huy động hiệu quả các nguồn lực, phát triển thị trường và những lĩnh vực ưu tiên; khuyến khích hợp tác công tư, đầu tư tư nhân, phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nhà ở thân thiện, văn hóa, du lịch và công nghệ hỗ trợ người cao tuổi. Thứ ba, tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức xã hội; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kết nối dữ liệu và nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đưa nhiệm vụ phát triển kinh tế bạc vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và những năm tiếp theo. Chính phủ sẽ lựa chọn các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thái Nguyên, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và An Giang triển khai thí điểm các mô hình phù hợp đặc điểm vùng miền, làm cơ sở đánh giá, hoàn thiện chính sách và nhân rộng trên toàn quốc.
![]() |
|
Đồng chí Trần Huy Phương phát biểu chỉ đạo. |
Phát biểu sau khi hội nghị trực tuyến kết thúc, đồng chí Trần Huy Phương nhấn mạnh: Qua nghe ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý tại hội nghị, có thể thấy kinh tế bạc thực chất không phải là lĩnh vực hoàn toàn mới. Thời gian qua, chúng ta đã triển khai nhiều hoạt động chăm sóc người cao tuổi, bảo đảm an sinh xã hội, xây dựng các mô hình sống vui, sống khỏe, sống có ích.
Tuy nhiên, những hoạt động này chưa được tiếp cận một cách tổng thể, chưa được định hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc. Hội nghị đã giúp làm rõ hơn ba trụ cột của lĩnh vực này, gồm: phát triển các ngành kinh tế, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi như y tế, chăm sóc sức khỏe, du lịch, văn hóa; phát huy nguồn lực tri thức, kinh nghiệm và năng lực quản lý của người cao tuổi; đồng thời hình thành hệ sinh thái với sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở y tế, các tổ chức và hệ thống sản phẩm, dịch vụ phục vụ nhóm dân số này.
Trong bối cảnh người cao tuổi hiện chiếm khoảng 15% dân số thành phố, việc chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện để phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc có ý nghĩa quan trọng. Để cụ thể hóa định hướng của hội nghị, đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các ngành rà soát, đánh giá toàn diện việc thực hiện chính sách đối với người cao tuổi, nhất là chính sách trợ giúp xã hội, bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe, bảo đảm điều kiện sống và các mô hình chăm sóc trên địa bàn.
Phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc: Chuyển hóa thách thức già hóa dân số thành động lực tăng trưởng.
Trên cơ sở chiến lược, đề án của Trung ương, từng ngành cần sớm nghiên cứu, đề xuất nhiệm vụ, giải pháp phù hợp; chú trọng phát huy trí tuệ, kinh nghiệm của người cao tuổi, tạo điều kiện để họ tiếp tục tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh phù hợp với sức khỏe và điều kiện thực tế.
Cùng với đó, cần nghiên cứu phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, tập trung vào các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, văn hóa, thể thao, du lịch, nhà ở và sản phẩm dành cho người cao tuổi. Bắc Ninh có những lợi thế về vị trí địa lý, không gian văn hóa tâm linh và cảnh quan sinh thái, cần được nghiên cứu, khai thác phù hợp để phát triển các loại hình dịch vụ này.
Đối với Hội Người cao tuổi thành phố, tiếp tục bám sát định hướng của Trung ương Hội, củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của các câu lạc bộ, nhất là câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau; phát huy những mô hình đã được triển khai hiệu quả trên địa bàn. UBND các xã, phường cần chủ động rà soát, nắm chắc tình hình người cao tuổi, đặc biệt là những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, để thực hiện kịp thời, đầy đủ các chính sách an sinh xã hội.
Đề nghị các cơ quan, đơn vị và UBND thành phố nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ được giao; trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, kịp thời báo cáo UBND thành phố tổng hợp, xem xét, chỉ đạo giải quyết.
Bắc Ninh





















Ý kiến bạn đọc (0)