Khu vực tập kết cát sỏi trái phép tại thôn Đạo Ngạn 2, xã Quang Châu (Việt Yên) vẫn hoạt động (Ảnh chụp ngày 18-7).

Gần một nửa bến, bãi chưa giải tỏa

Khảo sát tại các tuyến đê sông Cầu, sông Thương và sông Lục Nam sau hạn di dời bãi tập kết cát sỏi trái phép, nhiều chủ bãi vẫn không chấp hành nghiêm quy định. Theo số liệu rà soát mới của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), hiện toàn tỉnh còn hơn 30 bãi ngang nhiên hoạt động. Ngày 18-7, có mặt tại thôn Đạo Ngạn 2, xã Quang Châu (Việt Yên), dù trời mưa, mặt đê đoạn qua địa bàn thôn lầy lội, trơn trượt với nhiều ổ voi, ổ gà nhưng vẫn phải “oằn mình” cõng những chiếc xe trọng tải lớn liên tục ra - vào chở cát sỏi từ các bãi tập kết trái phép. Cát sỏi dưới sông được bơm lên ùn ùn, máy cẩu, máy múc hoạt động liên tục. Nhiều lần được lãnh đạo UBND xã liên hệ hoặc trực tiếp đưa phóng viên đến làm việc về kế hoạch di dời, các chủ bến đều viện lý do không có nhà. Theo quan sát của phóng viên, tại các bãi này đang chất hàng nghìn m3 vật liệu xây dựng ngay trên hành lang bảo vệ đê. Ông Nguyễn Tài Hải, Chủ tịch UBND xã cho biết, hiện Quang Châu vẫn còn 3 bãi nằm ngoài quy hoạch, xã đã nhiều lần đôn đốc song các chủ bến không chấp hành. Từ nay đến hết tháng 8, xã sẽ thanh lý các hợp đồng cho thuê đất đã ký kết với chủ bến, bố trí khoảng 100 triệu đồng từ nguồn ngân sách để bồi thường và yêu cầu di dời đến điểm quy hoạch.

Tương tự, tại thôn Lục Liễu Dưới, xã Hợp Đức (Tân Yên), 7 bãi ven sông vẫn chứa vật liệu xây dựng "cao như núi". Hằng ngày, hàng chục lượt ô tô ra - vào vận chuyển cát sỏi. Tình trạng này còn xảy ra tại thôn Dăm, xã Vũ Xá; thôn Bình An, xã Huyền Sơn (Lục Nam); thôn An Bình, xã Tân Tiến (TP Bắc Giang). Ông Nguyễn Văn Tám, chủ bến tập kết cát sỏi ở thôn An Bình, xã Tân Tiến cho rằng, trước mắt gia đình ông không thể di dời vật liệu xây dựng đến địa điểm quy hoạch bởi đang chờ cấp có thẩm quyền điều chỉnh quyết định cho thuê đất. Nếu dừng hoạt động sẽ bị mất khách hàng nên vẫn kinh doanh tại chỗ. 

Cũng như nhiều chủ bãi, lý giải cho việc không thực hiện giải tỏa đúng hạn, ông Nguyễn Đức Viện, thôn Dăm, xã Vũ Xá cho rằng, gia đình đã đầu tư kinh phí mua máy móc, phương tiện, kè bờ sông mất hàng tỷ đồng và hoạt động ổn định nhiều năm nên không thể di chuyển đi nơi khác hoặc bỏ nghề trong một sớm một chiều. Không chỉ vậy, theo đại diện lãnh đạo UBND xã Hợp Đức, việc kinh doanh, tập kết cát sỏi ven sông còn thuận tiện cho việc vận chuyển, giảm chi phí nên các chủ bến chưa muốn di dời mặc dù trong xã có điểm quy hoạch. Xã đã ký cam kết, buộc các hộ di dời song không chấp hành. Lãnh đạo UBND xã Tân Tiến (TP Bắc Giang) thừa nhận, xã chưa áp dụng biện pháp cưỡng chế mà chỉ yêu cầu chủ bến ký cam kết giải tỏa đúng hạn!

Không để “nhờn” luật

Hiện đang là mùa mưa bão. Việc chậm giải tỏa bãi tập kết cát sỏi ven sông hạn chế khả năng thoát lũ, đe dọa an toàn đến các tuyến đê. Thực tế, nhiều năm qua, ngân sách Nhà nước đã phải dành hàng tỷ đồng để khắc phục sự cố về đê điều do sạt lở. Hơn bao giờ hết, các đơn vị, địa phương phải thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND tỉnh.

Theo ông Nguyễn Hồng Kỳ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT, việc không chấp hành giải tỏa do các chủ bến vì lợi ích kinh tế của cá nhân và đơn vị, không muốn đầu tư kinh phí thuê đất, xây dựng hạ tầng ở điểm quy hoạch. Nhiều hộ "bám trụ" ven sông để thuận tiện cho kinh doanh, vận chuyển hàng hóa. Trong khi đó, chính quyền một số nơi chưa kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm như: Cưỡng chế, lấp dốc lên đê, đóng trụ cột bê tông cấm xe tải trọng lớn và xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ hộ cố tình tập kết trái phép. Căn cứ vi phạm của các chủ bến bãi, Sở Nông nghiệp và PTNT sẽ tham mưu với UBND tỉnh có biện pháp xử lý dứt điểm. Đại diện lãnh đạo UBND huyện Lục Nam khẳng định, huyện đã giao cơ quan chuyên môn phối hợp với xã Huyền Sơn, Vũ Xá lập kế hoạch cưỡng chế các hộ chậm giải tỏa bến bãi vào đầu tháng 9. UBND huyện Việt Yên chỉ đạo các xã hủy bỏ hợp đồng đã ký kết cho thuê đất ven sông tập kết cát sỏi không đúng quy định với chủ bến và sẽ cưỡng chế trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Văn Tuyến, Phó Giám đốc Sở TN&MT nhấn mạnh, UBND tỉnh đã ban hành Quy định quản lý hoạt động khai thác cát sỏi trên địa bàn nêu rõ, trách nhiệm chính trong việc xóa bỏ bãi chứa không trong quy hoạch là UBND cấp huyện, xã. Vì vậy, để xử lý dứt điểm tình trạng chây ì, chậm di dời, Sở TN&MT phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT thành lập các tổ công tác kiểm tra, rà soát, tiếp tục đôn đốc các huyện, TP khẩn trương giải tỏa theo đúng quy định. Cùng với đó, các địa phương khẩn trương chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với các xã yêu cầu chủ bến nghiêm túc thực hiện.

Bảo Khánh - Linh Linh