Quà tri ân thầy cô
Một người bạn, là giáo viên gửi cho tôi Công văn số 8010 ngày 11/11/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tổ chức các hoạt động kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam. Trong công văn có đoạn nêu: “Tuyệt đối không được huy động đóng góp từ người học, cha mẹ người học để tổ chức các hoạt động kỷ niệm”.
Ngay sau đó, trường của bạn ra tâm thư gửi quý cha mẹ học sinh đề nghị không tặng hoa hay bất cứ hình thức vật chất nào cho thầy cô cũng như nhà trường trong dịp 20/11 này. Bạn bảo nhiều trường cũng ra thông báo “hỏa tốc” như vậy, “nghĩ nó chán”.
Tôi biết không phải bạn “chán” vì không được tặng quà, đó là theo cách nói vui của cánh trẻ thôi, mà mấy ngày qua, việc một phụ huynh lên mạng “bóc phốt” ban liên lạc hội phụ huynh lớp mình đề xuất mỗi gia đình đóng mấy chục nghìn mua quà chung tặng thầy cô kèm theo những lời bình luận khiếm nhã, kiểu như: “Sao phải tặng? Không tặng có sao không? Thầy cô có lương mà”… khiến những người làm trong ngành Giáo dục cảm thấy tủi thân, buồn và đầy áp lực. Và từ cái sự “tủi thân” đó, nhiều trường đã bật chế độ “cảnh giác” cao độ, phát đi thông báo: Không nhận hoa, quà hay bất cứ thứ gì, để khỏi phiền.
Tôi không đồng ý việc lạm thu hay lợi dụng danh nghĩa hội phụ huynh để chi tiêu những việc không cần thiết nhưng với việc lớp có 40 em, mỗi cha mẹ đóng vài chục nghìn để tặng quà chung vài ba thầy cô mà bị đưa lên mạng phân tích, “mổ xẻ”, bình luận, nên hay không thì nếu là giáo viên, tôi cũng xin từ chối không nhận. Bởi tặng quà hay tri ân thầy cô phải xuất phát từ tấm lòng, là cách trao chứ không ai bắt buộc và càng không phải để mang ra giữa đàng thế này.
Tuy nhiên, cách phản ứng an toàn như của một số trường cũng chưa hẳn thấu đáo. Đọc kỹ toàn bộ Công văn 8010 thì thấy không phải Bộ Giáo dục và Đào tạo “cấm” phụ huynh hay học sinh bày tỏ tình cảm, lòng biết ơn hay tri ân thầy cô trong Ngày Nhà giáo Việt Nam mà là yêu cầu nhằm ngăn chặn tình trạng vận động, thu tiền phụ huynh, tạo áp lực tài chính, tổ chức những hoạt động phô trương, hình thức, gây tốn kém, lãng phí.
Tôi nghĩ tặng quà là một điều đẹp đẽ. Tặng quà tri ân thầy cô nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam lại càng đẹp và là nét văn hóa, thể hiện truyền thống “Tôn sư trọng đạo” có từ xa xưa của dân tộc. Tôi nhớ những năm 90 của thế kỷ trước, anh chị tôi làm giáo viên cấp 2 trường làng. Cứ chuẩn bị đến 20/11 là anh chị làm sẵn kẹo lạc, kẹo dồi chó, chọn những củ khoai lang ngon nhất, luộc nóng hổi để thết đãi học trò.
Mà cánh học trò ngày ấy đi thăm, chúc mừng thầy cô đông vui như ngày hội. Từng tốp một đạp xe ríu rít ra cửa hàng phố huyện mua mấy quyển vở, cái bút máy, làm bưu thiếp tặng cô. Có nhóm thì hái hoa vườn nhà, chủ yếu là thược dược, hướng dương, mào gà, bó đại thành bó mang tặng thầy cô, kèm theo cây mía, quả bòng, quả bưởi hái ở vườn nhà. Tốp nọ đợi tốp kia ở đầu cổng nhà cô chờ nhau, náo nức, vô tư, trong sáng. Đến nhà thầy cô thì “ăn như tằm ăn rỗi”, ngô, khoai, sắn nóng cô luộc ăn nhiệt tình, mấy đứa còn ra sau vườn có quả xanh, quả chín nào ăn được hái bằng sạch. Cô trò đầm ấm, thân thương nhớ mãi.
Vậy sao bây giờ lại nặng nề quá chuyện thăm thầy, tặng cô? Có phụ huynh bảo không đi tặng quà sợ cô không quan tâm tới con mình, thậm chí sợ con bị trù úm… Tất nhiên có chuyện đó, nhưng rất, rất ít, thiểu số. Mà suy cho cùng, có giáo viên nào giàu lên từ món quà 20/11 đâu, kể cả món quà đó là “phong bì” của tập thể lớp hay cá nhân phụ huynh. Và cũng có gia đình giáo viên nào kinh tế được cải thiện, trông từ 20/11 đâu.
Có lẽ bất kỳ thầy cô nào khi chọn nghề giáo đều không phải vì sẽ được nhận quà trong ngày lễ. Quà chưa bao giờ và không bao giờ là mục tiêu của giáo viên. Món quà lớn nhất giáo viên muốn nhận, như bạn tôi nói, đó là sự trưởng thành của học sinh, sự đồng hành, trách nhiệm, sẻ chia của gia đình, xã hội.
Quà tặng thầy cô, tri ân công lao người đã dạy dỗ mình, không ai cấm cả và vẫn luôn là nghĩa cử cao đẹp, là truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” nhưng đừng biến tướng, đừng nặng nề, đừng nghĩ phải có quà to mới này nọ.
Quà không giúp một giáo viên giàu lên nhưng nó giúp một giáo viên cảm thấy hạnh phúc, nếu đó là món quà của sự tri ân, lòng kính trọng và biết ơn.
Bắc Ninh
















Ý kiến bạn đọc (0)