Lực lượng chức năng kiểm tra cửa hàng bán thuốc bảo vệ thực vật tại thị trấn Cao Thượng (Tân Yên).

Những yếu tố bất lợi

Vụ chiêm xuân năm 2016-2017, toàn tỉnh có kế hoạch gieo trồng hơn 79 nghìn ha lúa, rau màu các loại. Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, rét đậm, rét hại tập trung nhiều vào cuối năm nay và đầu năm 2017 song không kéo dài. Những tháng mùa xuân, nhiệt độ trung bình phổ biến ở mức cao hơn so với cùng kỳ, lượng mưa giảm. 

Ông Phạm Văn Đưởng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi thông tin: “Hiện nay, mực nước 3 con sông chính chảy qua địa bàn thấp hơn so với năm ngoái từ 0,15-0,2 m; dung tích hồ chứa đạt hơn 86%. Nếu lượng nước không được bổ sung, khô hanh kéo dài thì toàn tỉnh có hơn 5 nghìn ha cây trồng nguy cơ thiếu nước, tập trung tại Việt Yên, Hiệp Hoà, Lục Nam, Sơn Động, Yên Thế”. 

Cùng trao đổi về vấn đề này, đại diện huyện Việt Yên nêu, trên địa bàn có nhiều kênh mương xuống cấp, bồi lắng, đáng ngại nhất là rác thải, nước thải xâm lấn rất khó khắc phục. Vài tháng một lần, huyện phải bỏ kinh phí huy động nhân lực, phương tiện vớt rác nhưng không xuể. Do đó, huyện đề nghị các công ty thủy nông xem xét, lắp đặt lưới chắn, hạn chế rác dồn về cuối nguồn.

Ngoài ra, chất lượng vật tư nông nghiệp cũng được nhiều đại biểu quan tâm. Theo Thanh tra Sở Nông nghiệp và PTNT, hoạt động kinh doanh giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật ngày càng diễn biến phức tạp, số vụ vi phạm tăng. Tuy nhiên, tại tỉnh chưa có cơ sở đủ khả năng phân tích chất lượng vật tư; kinh phí dành cho lấy mẫu hạn hẹp, gây khó khăn cho công tác phát hiện vi phạm. Bên cạnh đó, có tình trạng doanh nghiệp lách luật, kinh doanh phân bón kém chất lượng với giá bán cao. Nguy hiểm hơn còn có loại phân bón gây hại cho cây trồng, có thể làm rụng hoa, rụng quả. 

Chủ động khắc phục khô hạn

Nông dân xã Đồng Phúc (Yên Dũng) nạo vét kênh mương chuẩn bị sản xuất vụ xuân.

Trước những vấn đề đặt ra trong sản xuất vụ chiêm xuân, nhiều đại biểu chỉ rõ, căn cứ điều kiện cụ thể của từng địa bàn, các huyện, TP rà soát chuyển đổi lúa ở chân vàn cao, khó khăn nước tưới sang cây trồng khác như: Lạc, ngô, rau xanh. Đồng thời, bố trí gieo cấy các giống lúa sao cho trỗ bông vào thời điểm từ ngày 1 đến 20-5-2017, tránh thời tiết bất thuận. 

Ông Phạm Văn Hoành, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết: “Thời tiết diễn biến phức tạp nên sâu bệnh phát sinh và gây hại không theo quy luật. Để hạn chế thiệt hại nông dân quan tâm chọn giống sạch bệnh, tuân thủ lịch thời vụ. Riêng với lúa phải tuân thủ quy trình xử lý hạt giống trước khi gieo và phòng trừ một số đối tượng cho mạ”. 

Được biết, để tạo thuận lợi cho sản xuất, nhiều đề án tiếp tục được triển khai trong vụ tới về dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu, sản xuất rau an toàn. Một số huyện có thêm cơ chế riêng. Ông Nguyễn Quang Lượng, Phó Chủ tịch UBND huyện Tân Yên nói: “Tập quán canh tác, đồng đất của huyện phù hợp với các giống lúa thuần. Vì vậy, với phương châm tạo chuyển biến về cơ cấu giống lúa mới, huyện trích ngân sách hỗ trợ nông dân cấy lúa TBR225; đồng thời tiếp tục thu hút doanh nghiệp liên kết bao tiêu đầu ra cho sản phẩm”.

Đi đôi với biện pháp trên, lãnh đạo ngành nông nghiệp đề nghị các đơn vị thủy nông, huyện, TP cần chủ động đẩy nhanh tiến độ tu bổ sửa chữa công trình, máy móc thiết bị trạm bơm, nạo vét kênh mương nội đồng hoàn thành trước 31-12 năm nay; chủ động tích trữ nước; khuyến cáo nông dân sử dụng nước tiết kiệm. Đối với vùng chủ động nước nên gieo thẳng để giảm chi phí đầu vào, tăng hiệu quả sản xuất và bảo đảm lịch thời vụ. Kiểm soát chặt chẽ, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm kinh doanh vật tư nông nghiệp; tuyên truyền nông dân nhận biết được hàng giả, hàng kém chất lượng. 

Ông Vũ Đình Phượng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT lưu ý: “Dù dự báo sản xuất vụ chiêm xuân trong điều kiện thời tiết ấm song không được chủ quan. Cần song hành xây dựng hai phương án chống hạn, chống rét, tránh bị động. Thời tiết ấm cũng ảnh hưởng không nhỏ đến giai đoạn phân hóa mầm hoa của vải thiều nên cán bộ kỹ thuật phải bám sát cơ sở, kịp thời  hướng dẫn nông dân biện pháp xử lý triệt để lộc đông, bảo đảm năng suất vải thiều ở vụ tới”.

Trịnh Lan