Do thiếu kinh phí đầu tư nên cơ sở vật chất Trường THCS xã Đồng Việt gặp nhiều khó khăn.

Nhiều tiêu chí khó

Sau khi Chính phủ ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2016-2020, số tiêu chí bình quân của những xã đăng ký phấn đấu về đích giảm rõ rệt, tác động lớn đến lộ trình, làm chậm tiến độ tại các địa phương. Các xã Thắng Cương, Trí Yên và Tân An đến nay mới đạt 9-10 tiêu chí, xã Đồng Việt còn 7 tiêu chí chưa hoàn thành. Bên cạnh đó, kinh phí, nguồn lực phục vụ xây dựng NTM trong giai đoạn này cũng gặp khó.

Theo Văn phòng điều phối chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM huyện, năm 2015 tổng kinh phí huyện được giao hơn 23 tỷ đồng; năm 2016 giảm mạnh còn gần 15 tỷ đồng, năm 2017 giảm tiếp còn hơn 12 tỷ đồng. Trình tự, thủ tục phân vốn cho các xã cũng phức tạp, do vậy đến nay huyện mới đang từng bước phân bổ kinh phí năm 2017 cho các xã. Trong khi đó, nhu cầu của những xã phấn đấu về đích cần đến nguồn kinh phí lớn.

Tìm hiểu tại xã Đồng Việt, khó khăn nhất là thực hiện tiêu chí số 5 về trường học. Ông Nguyễn Văn Thuần, Chủ tịch UBND xã chia sẻ: “Toàn xã hiện chỉ có trường tiểu học đạt chuẩn, còn lại trường mầm non và THCS thiếu trang thiết bị dạy và học, cơ sở vật chất xuống cấp. Theo tính toán, để xây dựng hai trường đạt chuẩn phải cần tới gần 20 tỷ đồng”.

Ở xã Trí Yên, các tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa và môi trường đang đặt ra cho địa phương những bài toán khó. Toàn xã mới có 4/13 thôn có bãi tập kết, xử lý rác thải tập trung; 2/13 thôn có nhà văn hóa đạt chuẩn. Việc thiếu kinh phí, chưa huy động được các nguồn lực cũng là nguyên nhân khiến hai xã Thắng Cương, Tân An gặp trở ngại trong thực hiện những tiêu chí về giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa, bưu điện, môi trường...

Tập trung tháo gỡ

Ông Nguyễn Hữu Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết: Nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, UBND huyện chỉ đạo các xã đăng ký đạt chuẩn xây dựng NTM tập trung hoàn thiện, điều chỉnh quy hoạch, sớm lập đề án theo bộ tiêu chí mới. Để giải quyết vấn đề liên quan đến kinh phí, huyện xác định dồn toàn lực giúp các xã thực hiện hoàn thành tiêu chí theo đúng lộ trình, bảo đảm thời gian, chất lượng. Bên cạnh kinh phí của chương trình NTM và ngân sách địa phương, huyện chủ trương huy động nguồn lực xã hội hóa. Hằng năm căn cứ nguồn thu vượt từ đấu giá quyền sử dụng đất, huyện sẽ dành khoảng 1 - 2 tỷ đồng/xã cho những xã đang tập trung về đích và xã còn nợ đọng vốn xây dựng cơ bản.

Ngoài sự hỗ trợ từ cấp trên, những xã xây dựng NTM cũng thực hiện nhiều giải pháp tích cực, qua đó từng bước hoàn thành các tiêu chí. Tại xã Trí Yên, song song với dồn điền đổi thửa, xã chỉ đạo các thôn sớm quy hoạch, dành quỹ đất cho các công trình phúc lợi như: Nhà văn hóa, điểm vui chơi luyện tập TDTT, bãi rác. Xã có chủ trương giao thầu thùng vũng, ao hồ, đất công ích trên địa bàn để các thôn có nguồn kinh phí đầu tư, xây dựng kênh mương, đường giao thông...

Ở xã Đồng Việt, sau khi hoàn thành quy hoạch vị trí bãi rác của 7/7 thôn, xã đang tập trung vận động nhân dân đóng góp kinh phí đối ứng, đồng thời thành lập ba tổ thu gom rác thải. Năm 2018, UBND xã tập trung ký kết hợp đồng với Ban quản lý chợ, từ đó lấy nguồn kinh phí để đầu tư xây dựng hạ tầng. Quy hoạch sẵn vị trí đất rộng 3,7 nghìn m2 để xây dựng Trường Mầm non; hiện UBND huyện đã phê duyệt chủ trương đầu tư và dự kiến tháng 9 tới khởi công, kinh phí 5,8 tỷ đồng. Trong đó tỉnh, huyện hỗ trợ 3,1 tỷ đồng, còn lại đối ứng bằng nguồn dự kiến thu từ xử lý vi phạm liên quan đến đất đai.

Thực tế đặt ra rất nhiều khó khăn cho những xã xây dựng NTM trong giai đoạn hiện nay. Bằng chủ trương đúng, sự điều hành hiệu quả của chính quyền, hỗ trợ của các cấp, ngành và huy động tốt nguồn lực từ xã hội hóa, tin rằng các xã đang phấn đấu về đích ở huyện Yên Dũng sẽ bảo đảm được lộ trình, góp phần tạo dựng bộ mặt nông thôn ngày càng đổi mới.

Quốc Trường