Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Bắc Giang.

Cùng dự tại điểm cầu Trung ương có Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về trẻ em. Tại điểm cầu Bắc Giang, đồng chí Lại Thanh Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì. 

Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm Việt Nam có trung bình 2 nghìn trẻ em bị bạo lực, xâm hại được phát hiện, giải quyết. Đáng chú ý, các vụ việc bạo lực xâm hại có tính chất ngày càng nghiêm trọng, phức tạp, gây bức xúc trong dư luận để lại hậu quả tổn thương nặng nề cho trẻ. Những hành vi, vụ việc nói trên chỉ bị phát hiện khi đã có dấu hiệu hình sự cho nên con số bị phát hiện, xử lý mới là phần nổi của tảng băng. 

Trong ba năm (từ 2016 đến nay), tại 28 tỉnh, TP có từ 30 đến 110 trẻ bị bạo lực, xâm hại bị xử lý hình sự. Đường dây tư vấn và tổng đài hỗ trợ trẻ em tiếp nhận, hầu hết các em đều là nạn nhân của chính người thân, giáo viên, nhân viên nhà trường, hàng xóm, người quen. Ước tính khoảng 68,4% trẻ từ 1 đến 14 tuổi phải chịu ít nhất một hình phạt nặng nề về thể chất hoặc tâm lý bởi thành viên trong gia đình. 

Tại Bắc Giang, theo cơ quan Công an tỉnh, từ đầu năm 2017 đến hết quý I-2018, toàn tỉnh xảy ra 24 vụ bạo hành, xâm hại trẻ em. Công tác phòng, tránh bạo lực, xâm hại trẻ em ở tỉnh còn gặp một số hạn chế như: Hoạt động truyền thông, giáo dục phổ biến pháp luật còn chưa thực hiện sâu rộng; việc nắm bắt, thu thập thông tin về trẻ em nói chung và số trẻ có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt còn chậm. Số trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục xảy ra nhiều ở các huyện: Tân Yên, Việt Yên, Yên Thế...

Hội nghị đã nghe 4 báo cáo, 11 ý kiến của đại diện UBND các tỉnh, huyện, xã; luật sư, phóng viên báo chí tham luận về thực trạng, khó khăn và giải pháp trong công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Phân tích nguyên nhân các vụ việc có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, nhiều đại biểu cho rằng là do công tác thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng chưa thường xuyên, thiếu biện pháp phòng ngừa, răn đe mà chỉ chạy theo để giải quyết hậu quả. Khi vụ việc xảy ra, chính quyền địa phương, người dân, gia đình còn tâm lý che giấu, không thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng. 

Đa số các vụ việc được trình báo khi đã bị mất dấu vết, xóa chứng cứ phạm tội; nạn nhân còn nhỏ tuổi, tâm lý hoảng loạn nên khi khai báo còn thiếu thống nhất. Một sối gia đình còn e ngại, xấu hổ hoặc muốn thỏa thuận nên không tố giác. Việc xử lý các vụ bạo lực, xâm hại tình dục với trẻ em còn kéo dài là do một số quy định của pháp luật chưa sát; lực lượng điều tra chưa được đào tạo chuyên sâu, thiếu kỹ năng làm việc với trẻ em.

Tại hội nghị, các đại biểu thảo luận sâu về một số giải pháp bảo vệ trẻ em là tăng cường phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các bộ, ban, ngành, tổ chức xã hội và cộng đồng ở địa phương; xác lập cơ chế phòng ngừa, xử lý vụ việc ở cơ sở; tuyên truyền, giáo dục ý thức cảnh giác, phát hiện sớm, tự phòng ngừa hành vi xâm hại tình dục; hỗ trợ tư vấn pháp lý khi cần thiết; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm. 

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định việc thực hiện công ước về quyền trẻ em của Việt Nam được UNICEF đánh giá cao. Mặc dù vậy để xảy ra nhiều vụ việc phức tạp do nhận thức, đạo đức, văn hoá của một bộ phận người dân xuống cấp; việc thực hiện giáo dục kỹ năng sống, tự phòng ngừa cho trẻ chưa được gia đình, nhà trường chú trọng. 

Nhiều địa phương không phân công cán bộ chuyên trách về trẻ em, bố trí ít kinh phí cho công tác này. Đồng chí đề nghị các địa phương, ngành, gia đình, nhà trường cần coi việc bảo vệ trẻ em là nhiệm vụ hàng ngày; hành động bạo lực, xâm hại trẻ em là không thể dung thứ, cần phải lên án. 

UBND cấp xã cần bố trí một cán bộ phụ trách về công tác bảo vệ trẻ em, tuyên truyền phổ biến pháp luật cho người dân về Luật Trẻ em; thành lập mô hình bao gồm các thành phần như đoàn thanh niên, hội phụ nữ, cán bộ chuyên trách.... HĐND các cấp tăng cường giám sát việc thực hiện nội dung này; gắn việc bảo vệ trẻ em với phong trào xây dựng nông thôn mới. Ủy ban Quốc gia về trẻ em cần thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục, chăm sóc, bảo vệ quyền trẻ em của các bộ, ngành, địa phương. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giao Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Văn phòng Chính phủ tiếp thu ý kiến của các đại biểu làm cơ sở xây dựng đề án xã hội hóa về công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em, đặc biệt là trẻ em vùng cao, nông thôn.