Tổng thống cánh tả Luiz Inácio Lula da Silva giành chiến thắng sít sao trước đối thủ cực hữu Flávio Bolsonaro trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai ngày 25/10 tại Brazil, mở đường cho nhiệm kỳ thứ tư và tiếp tục khẳng định vị thế của một trong những chính trị gia có ảnh hưởng nhất Mỹ Latinh.

Tổng thống Brazil Lula da Silva bỏ phiếu tại một điểm bầu cử ở Sao Bernardo do Campo, Brazil, ngày 25/10/2026.

Lội ngược dòng

Chiến thắng này không chỉ là cú lội ngược dòng ngoạn mục sau khi về sau đối thủ ở vòng một, mà còn thể hiện sức bền chính trị đáng chú ý của nhà lãnh đạo 81 tuổi, người đã đi lên từ tầng lớp lao động nghèo, trải qua đấu tranh công đoàn, nhiều lần thất bại trong bầu cử và cả những năm tháng bị giam giữ liên quan cáo buộc tham nhũng, trước khi trở lại đỉnh cao quyền lực.

Theo số liệu của Tòa án Bầu cử tối cao Brazil (TSE), với 99,82% số phiếu được kiểm, ông Lula giành 51,75% phiếu ủng hộ, so với 48,25% của ông Flávio Bolsonaro.

Kết quả khép lại cuộc đua quyết liệt giữa hai đại diện của những khuynh hướng chính trị đối lập, đồng thời cho thấy xã hội Brazil vẫn phân cực sâu sắc về vai trò của Nhà nước, chính sách kinh tế và định hướng phát triển đất nước.

Tại vòng một ngày 4/10, ông Flávio Bolsonaro bất ngờ dẫn trước với 47,03% số phiếu, trong khi ông Lula đạt 45,16%. Khoảng cách này tạo sức ép đáng kể đối với chiến dịch tranh cử của đương kim tổng thống.

Trong những tuần cuối, ông Lula tăng cường tiếp xúc trực tiếp với cử tri, đẩy mạnh hoạt động trên mạng xã hội và truyền tải thông điệp về quyết tâm tiếp tục đảm đương trọng trách bất chấp tuổi tác. Từ thế bị dẫn trước, nhà lãnh đạo cánh tả đã giành lại lợi thế và kết thúc cuộc đua bằng chiến thắng sít sao.

Kết quả không chỉ phản ánh khả năng tập hợp lực lượng của ông Lula, mà còn là phép thử đối với những chính sách xã hội đã định hình sự nghiệp chính trị của ông.

Với những người ủng hộ, chiến thắng này đồng nghĩa với việc Brazil có thể tiếp tục ưu tiên giảm nghèo, thu hẹp bất bình đẳng, bảo vệ môi trường và phát huy vai trò chủ động trên trường quốc tế.

Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva bỏ phiếu tại một điểm bầu cử ở Sao Bernardo do Campo, Brazil.

Dấu ấn an sinh

Sinh năm 1945 trong một gia đình nông dân nghèo tại bang Pernambuco, miền Đông Bắc Brazil, ông Lula da Silva sớm phải lao động để mưu sinh.

Từng là công nhân luyện kim, ông tham gia phong trào công đoàn từ cuối thập niên 1970, nổi lên như một thủ lĩnh đấu tranh đòi quyền lợi cho người lao động trong thời kỳ Brazil nằm dưới chế độ độc tài quân sự. Năm 1980, ông tham gia thành lập đảng Lao động (PT), mở đầu hành trình từ phong trào công nhân đến chính trường quốc gia.

Sau ba lần thất bại trong các cuộc bầu cử tổng thống, ông Lula giành chiến thắng năm 2002, tái đắc cử năm 2006 và rời nhiệm sở năm 2010 với mức độ ủng hộ cao.

Trong hai nhiệm kỳ đầu, chính phủ của ông triển khai nhiều chương trình hỗ trợ hộ nghèo, nổi bật là Bolsa Família, chương trình trợ cấp có điều kiện gắn với việc trẻ em đến trường và tiếp cận dịch vụ y tế. Những chính sách này, cùng giai đoạn kinh tế tăng trưởng thuận lợi, góp phần cải thiện đời sống người dân và củng cố sự ủng hộ của cử tri thu nhập thấp, đặc biệt tại miền Đông Bắc.

Năm 2022, ông Lula đánh bại Tổng thống đương nhiệm Jair Bolsonaro trong cuộc bầu cử sít sao, trở lại nắm quyền từ năm 2023. Chính phủ của ông khôi phục nhiều chính sách xã hội và đẩy mạnh nỗ lực hạn chế nạn phá rừng tại Amazon.

Chiến thắng mới nhất tiếp tục củng cố vị trí của nhà lãnh đạo kỳ cựu, song cũng đặt ra thách thức về khả năng duy trì các chính sách xã hội, bảo vệ môi trường và thu hẹp những chia rẽ chính trị sâu sắc trong xã hội Brazil.

Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva trong chiến dịch vận động tranh cử ở Brasilia, Brazil, ngày 9/10/2026.

Thách thức phía trước

Chiến thắng sít sao cho thấy Brazil vẫn bị phân cực sâu sắc và lực lượng cánh hữu vẫn có nền tảng ủng hộ lớn. Ông Flávio Bolsonaro, 45 tuổi, là thượng nghị sĩ thuộc đảng Tự do (PL) và là con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro. Trong chiến dịch tranh cử, ông theo đuổi lập trường bảo thủ, nhấn mạnh trấn áp tội phạm, thúc đẩy đầu tư tư nhân và giảm vai trò của Nhà nước trong một số lĩnh vực kinh tế.

Một thách thức đáng kể đối với chính quyền ông Lula là Quốc hội có xu hướng nghiêng về cánh hữu và trung hữu. Điều này có thể gây khó khăn cho việc thông qua ngân sách, cải cách kinh tế và các chương trình xã hội, buộc chính phủ phải đàm phán và xây dựng liên minh rộng hơn. Brazil đồng thời phải giải bài toán duy trì hỗ trợ người nghèo, bảo đảm kỷ luật tài chính, nâng cao năng suất, thu hút đầu tư và tạo thêm việc làm có chất lượng.

Tỷ lệ cử tri không đi bỏ phiếu cũng cho thấy những trở ngại trong việc khôi phục niềm tin và thu hẹp chia rẽ. Ở vòng một, khoảng 33,47 triệu cử tri không tham gia bỏ phiếu, tương đương 21,08% số cử tri đăng ký. Vì vậy, nhiệm kỳ mới không chỉ đòi hỏi ông Lula củng cố sự ủng hộ hiện có mà còn phải đối thoại với những nhóm cử tri có quan điểm khác biệt.

Trên trường quốc tế, ông Lula theo đuổi chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ và tăng cường hợp tác Nam-Nam. Brazil hướng tới phát huy vai trò tại các diễn đàn quốc tế, thúc đẩy quan hệ với các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Trung Quốc và các nước BRICS, đồng thời duy trì quan hệ với Mỹ và các đối tác phương Tây trên cơ sở lợi ích quốc gia. Định hướng này nhằm tăng cường tính tự chủ chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế và nâng cao tiếng nói của các nước đang phát triển trong quản trị toàn cầu.

Với Việt Nam, Brazil là đối tác quan trọng tại Mỹ Latinh. Hai nước nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược tháng 11/2024, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác trong thương mại, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, năng lượng và chuyển đổi xanh. Việc tiếp tục thúc đẩy đàm phán Hiệp định Thương mại ưu đãi giữa Việt Nam và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) cũng được kỳ vọng mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường và tăng cường kết nối doanh nghiệp.

Chiến thắng này không chỉ khẳng định sức bền chính trị của ông Lula trong một cuộc bầu cử nghẹt thở, mà còn mở ra cơ hội để Brazil tiếp tục theo đuổi định hướng phát triển chú trọng an sinh xã hội, thu hẹp bất bình đẳng và bảo vệ môi trường.

Đối với nhà lãnh đạo từng đi lên từ phong trào công nhân, hành trình chính trị kéo dài nhiều thập niên một lần nữa cho thấy sức bền đáng kể trước những biến động của thời cuộc.

Thách thức phía trước còn lớn, nhưng kết quả ngày 25/10 đã trao cho ông Lula thêm một nhiệm kỳ để chứng minh rằng phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội có thể được theo đuổi song hành, hướng tới một Brazil công bằng, bao trùm và có tiếng nói mạnh mẽ hơn trên trường quốc tế.

Tổng thống Brazil bảo vệ chủ nghĩa đa phương

Ngày 21/4, Tổng thống Brazil Lula da Silva khẳng định lập trường ủng hộ chủ nghĩa đa phương và nhấn mạnh mong muốn thiết lập quan hệ thương mại cân bằng với tất cả các đối tác, “không có sự ưu tiên”, trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu đang biến động.

Brazil ban bố tình trạng thảm họa thiên tai do mưa lũ

Ngày 24/2, Chính phủ Brazil đã ban bố tình trạng thảm họa thiên tai tại thành phố Juiz de Fora, bang Minas Gerais, sau khi mưa lớn kéo dài gây lũ lụt nghiêm trọng làm ít nhất 23 người thiệt mạng và hàng chục người mất tích.

COP30 khai mạc tại Brazil trong nỗ lực bảo vệ khí hậu toàn cầu

Ngày 10/11, Hội nghị lần thứ 30 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) đã chính thức khai mạc tại thành phố Belém, bang Pará (Brazil), sau khi các nước thành viên đạt được đồng thuận về chương trình nghị sự.

Tổng thống Brazil Lula da Silva tuyên bố tái tranh cử năm 2026

Ngày 4/8, Tổng thống Brazil Lula da Silva xác nhận sẽ tái tranh cử tổng thống vào năm 2026 nếu sức khỏe cho phép.