Ứng dụng công nghệ thông tin trong xét xử: Lợi ích kép
BẮC NINH - Thực hiện chủ trương của Tòa án nhân dân Tối cao, thời gian qua, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Bắc Ninh đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xét xử trực tuyến. Mô hình này đến nay đã vận hành nền nếp, tạo chuyển biến rõ về tiến độ giải quyết án, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp.
Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh vừa tổ chức phiên tòa hình sự sơ thẩm rút kinh nghiệm trực tuyến vụ án “Mua bán trái phép chất ma túy” đối với bị cáo Lê Huy Long trú tại phường Nam Sơn và đồng phạm. Phiên tòa được truyền hình trực tuyến tới Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân Tối cao tại Hà Nội và 18 Tòa án nhân dân các tỉnh, thành phố và các tòa khu vực của tỉnh.
![]() |
|
Quang cảnh phiên tòa trực tuyến vụ án ma túy tại Tòa án nhân dân tỉnh. |
Theo cáo trạng, bị cáo Long và đồng phạm bị đưa ra xét xử về hành vi mua bán hơn 34 gam ma túy để kiếm lời. Phiên tòa đã truyền tải trọn vẹn diễn biến đến các điểm cầu qua hệ thống trang thiết bị hiện đại, không bị gián đoạn. Các tài liệu, chứng cứ được công bố công khai, bảo đảm người tham gia tố tụng tại các điểm cầu dễ dàng theo dõi và tiếp cận đầy đủ, từ đó có thể bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Sau phiên tòa, các Tòa án đã tổ chức họp rút kinh nghiệm trực tuyến, phân tích kỹ kỹ năng điều hành phiên tòa, xử lý tình huống của Hội đồng xét xử và sự phối hợp giữa các điểm cầu. Phiên tòa trực tuyến đã góp phần đẩy mạnh sự công khai, minh bạch của hoạt động xét xử.
Được biết, sau hơn 4 năm triển khai, số lượng phiên tòa trực tuyến được tổ chức trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng. Từ năm 2021 đến nay, Tòa án hai cấp trong tỉnh đã tổ chức hàng nghìn phiên tòa theo hình thức trực tuyến đối với tất cả các loại án. Trong đó , nhiều nhất là các vụ án hình sự, hành chính. Riêng từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh tổ chức hơn 750 phiên tòa trực tuyến; trong đó Tòa án nhân dân tỉnh xử gần 200 vụ, còn lại là các tòa án nhân dân khu vực. Những con số này cho thấy xét xử trực tuyến đã và đang trở thành phương thức xét xử thường xuyên.
Thẩm phán Trần Thị Hà, Chánh tòa Hình sự, Tòa án nhân dân tỉnh đồng thời là chủ tọa phiên tòa xét xử vụ án ma túy nêu trên cho biết: Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội và hướng dẫn của Tòa án nhân dân Tối cao, bảo đảm đầy đủ các nguyên tắc tố tụng theo quy định pháp luật. Qua đó giúp rút ngắn thời gian dẫn giải bị cáo, giảm áp lực cho lực lượng hỗ trợ tư pháp và bảo đảm an toàn trong quá trình xét xử, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân liên quan. Đặc biệt, đối với các vụ án có nhiều bị cáo bị tạm giam, hiệu quả càng thể hiện rõ. Khi xét xử trực tiếp, lực lượng cảnh sát hỗ trợ tư pháp phải huy động số lượng lớn cán bộ, chiến sĩ tham gia áp giải và bảo vệ trật tự tại phiên tòa. Điều này kéo theo chi phí về phương tiện, nhân lực, hậu cần, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình di chuyển. Xét xử trực tuyến đã giải quyết được vấn đề này, tiết kiệm chi phí và hạn chế rủi ro.
| Tính riêng từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh tổ chức hơn 750 phiên tòa xét xử trực tuyến; trong đó Tòa án nhân dân tỉnh trực tiếp xét xử gần 200 vụ, còn lại là các tòa án khu vực. Những con số này cho thấy xét xử trực tuyến đã và đang trở thành phương thức xét xử thường xuyên. |
Thực tiễn tổ chức xét xử trực tuyến cũng đặt ra yêu cầu cập nhật kỹ năng khi tham gia phiên tòa xét xử trực tuyến, thẩm phán, thư ký các đơn vị tòa án phải kiểm soát đồng thời nhiều điểm cầu, xử lý linh hoạt các tình huống kỹ thuật. Đây cũng là quá trình tự nâng cấp năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp trong môi trường số.
Để đẩy mạnh xét xử trực tuyến, hiện Tòa án hai cấp trên địa bàn tỉnh đã được quan tâm trang bị máy móc, trang thiết bị, phòng xét xử đáp ứng nhu cầu. Do được trang bị sớm phòng xét xử trực tuyến nên các Tòa án khu vực 6, 7, 8 và 9 (khu vực tỉnh Bắc Ninh cũ) duy trì đều đặn việc xét xử theo hình thức này hằng tháng. Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 6, nơi có số phiên xét xử trực tuyến cao cho biết, đơn vị được trang bị 3 phòng xử trực tuyến, trung bình mỗi năm xét xử hơn 50 phiên, riêng từ năm 2025 đến nay đã xét xử 86 phiên. Do không mất thời gian dẫn giải các bị cáo, các phiên toà trực tuyến được bắt đầu sớm hơn so với trước đây, tiết kiệm thời gian cho những người tham gia. Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng tăng, đây cũng là yếu tố góp phần để Tòa án hai cấp bảo đảm tiến độ và chất lượng xét xử.
Tuy nhiên, qua các phiên tòa xét xử trực tuyến cho thấy, mức độ thụ hưởng giữa các nhóm đối tượng chưa đồng đều. Hiện toàn tỉnh mới có các điểm cầu thành phần đặt tại trụ sở chính của Trại tạm giam số 1, Trại tạm giam số 2 và Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh Bắc Ninh cũ và UBND các địa phương. Việc xét xử trực tuyến đã tạo thuận lợi nhiều nhất cho các cơ quan tố tụng, tổ chức, doanh nghiệp, còn đối với người dân nhất là trong các vụ án dân sự, việc tiếp cận hình thức này vẫn còn hạn chế. Theo lý giải của Chánh án Nguyễn Thanh Tùng, nguyên nhân do xét xử trực tuyến hiện chủ yếu áp dụng đối với các vụ án hình sự và hành chính; án dân sự triển khai chưa nhiều do khó tổ chức điểm cầu thành phần phù hợp.
Đánh giá về công tác này, ông Mai Anh Tài, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh: “Việc tổ chức các phiên tòa trực tuyến không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp chiến lược trong cải cách tư pháp và chuyển đổi số hướng tới xây dựng tòa án điện tử. Qua các phiên tòa này, đội ngũ thẩm phán, thư ký từng bước nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin; quy trình phối hợp giữa tòa án, viện kiểm sát, công an và cơ sở giam giữ ngày càng chặt chẽ, khoa học”.
Nhận diện rõ những “điểm nghẽn” về hạ tầng, thời gian tới, ngành Tòa án tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp đồng bộ hệ thống trang thiết bị và đường truyền phục vụ xét xử trực tuyến. Ngay những ngày cuối tháng 2 này, Tòa án tỉnh tiếp tục được Tòa án nhân dân Tối cao trang bị thêm một phòng xét xử trực tuyến, đáp ứng yêu cầu xét xử thời gian tới. Đây là tiền đề để Tòa án tỉnh từng bước mở rộng xét xử trực tuyến sang các lĩnh vực khác khi đủ điều kiện, nhất là án dân sự, lĩnh vực có số lượng lớn án và liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.
Trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực, việc duy trì và mở rộng xét xử trực tuyến không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Tòa án mà còn là một yếu tố quan trọng trong tiến trình xây dựng chính quyền số và nền tư pháp hiện đại, công khai, minh bạch trên địa bàn tỉnh, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Bắc Ninh















Ý kiến bạn đọc (0)