Đại diện Viện KSND Lục Nam kiểm sát trực tiếp và gặp gỡ bị án (hai người ngoài cùng bên trái) tại xã Nghĩa Phương.

Tăng cường kiểm sát trực tiếp

Thực hiện chủ trương cải cách tư pháp, những năm gần đây, Viện Kiểm sát nhân dân (KSND) huyện Lục Nam đã có cách làm mới để nâng cao chất lượng hoạt động. Trước đây, quá trình kiểm sát công tác THA treo, án cải tạo không giam giữ chủ yếu thông qua báo cáo bằng văn bản của UBND cấp xã. 

Tỷ lệ số xã, thị trấn được kiểm sát trực tiếp thấp. Từ năm 2012 đến nay, mỗi năm đơn vị tổ chức kiểm sát trực tiếp từ 50 - 70% số xã, thị trấn có người phải THA treo, án cải tạo không giam giữ (vượt hơn 30% chỉ tiêu Viện KSND Tối cao giao). 

Đáng chú ý, khi kiểm sát trực tiếp, tổ công tác Viện KSND huyện mời đại diện Cơ quan THA hình sự Công an huyện cùng làm việc với UBND cấp xã và những người được giao quản lý, giám sát, giáo dục bị án. Đồng thời, các kiểm sát viên gặp gỡ, tiếp xúc với người phải THA và gia đình để tìm hiểu thuận lợi, khó khăn trong thời gian chấp hành án. 

Qua đó, Viện KSND huyện đánh giá chính xác, toàn diện hoạt động của cơ quan, đơn vị được giao giám sát, giáo dục người phạm tội; giúp bị án nhận thức rõ nghĩa vụ trong thời gian THA. Kết thúc mỗi cuộc kiểm sát trực tiếp, Viện KSND huyện đều có báo cáo kết luận, nêu rõ tình hình, kết quả, tồn tại của mỗi bên tham gia. Sáu tháng một lần, đơn vị đánh giá tình hình THA treo, án cải tạo không giam giữ, kiến nghị với UBND huyện chỉ đạo cấp xã nâng cao hiệu quả công tác này. 

Với những biện pháp trên, từ năm 2012 đến nay, trên địa bàn huyện có 458 trường hợp THA xong trong tổng số 659 bị án. Hầu hết đối tượng liên quan đều có ý thức chấp hành pháp luật, tự giác lao động để ổn định cuộc sống. Số còn lại đang THA được theo dõi, giám sát, giáo dục chặt chẽ. 

Hạn chế bị án phạm tội mới

Nghĩa Phương là xã có dân số đông, địa bàn phức tạp và có số người phải THA treo, cải tạo không giam giữ nhiều nhất huyện. Năm 2014, xã có 36 bị án, hiện 14 người đã chấp hành án xong. Nhờ được giáo dục, cảm hóa, tất cả các bị án đều không vi phạm pháp luật khi chấp hành án cũng như sau khi xóa án tích. 

Ông Đinh Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “UBND xã phối hợp chặt chẽ với Cơ quan THA hình sự Công an huyện, Viện KSND và gia đình người bị kết án thường xuyên quan tâm, giám sát, động viên, giúp đỡ. Chính quyền xã tạo điều kiện để người bị kết án lao động, sản xuất, hòa nhập với cộng đồng. Do vậy đã kịp thời động viên, khích lệ họ sửa chữa lỗi lầm”. 

Tháng 4-2014, Tòa án nhân dân huyện tuyên phạt Trương Văn Hùng (SN 1987) ở thôn Hố Nước, xã Nghĩa Phương 9 tháng tù nhưng cho hưởng án treo vì tội đánh bạc. Hùng nói: “Hằng quý, Cơ quan THA hình sự Công an huyện và Công an xã triệu tập tôi lên làm việc cùng đại diện Viện KSND về việc THA tại địa phương. Được các cán bộ trực tiếp tuyên truyền, giáo dục nên tôi hiểu rõ sai phạm của mình, cố gắng rèn luyện, cải tạo, không tái phạm”.

Trên phạm vi toàn huyện, nhờ có các giải pháp đổi mới phương thức kiểm sát, Viện KSND huyện đã từng bước nâng cao chất lượng công tác kiểm sát THA treo và án cải tạo không giam giữ, hạn chế thấp nhất bị án phạm tội mới. Thống kê của Viện KSND huyện cho thấy, nếu như năm 2013, tỷ lệ bị án phạm tội trong thời gian thử thách và cải tạo không giam giữ chiếm gần 2,7% thì sang năm 2014 giảm còn hơn 0,5%.

Ông Trịnh Anh Tuấn, Viện trưởng Viện KSND huyện cho biết: “Thời gian tới, đơn vị tiếp tục tập trung kiểm sát trực tiếp, mời Ban Pháp chế HĐND huyện và Ủy ban MTTQ huyện cùng tham gia. Qua đó nâng cao trách nhiệm của UBND cấp xã và Cơ quan THA hình sự Công an huyện khi giám sát, giáo dục người THA treo, cải tạo không giam giữ. Với những địa phương không có trong kế hoạch kiểm sát trực tiếp, chúng tôi sẽ yêu cầu UBND xã, thị trấn đó tự kiểm tra và báo cáo kết quả. Trên cơ sở đó kịp thời phát hiện vi phạm và có biện pháp kiến nghị khắc phục, hạn chế bị án phạm tội mới”.

Trần Miền