Rác tồn lưu ven đường gom dân sinh tại thôn Song Khê 2, xã Song Khê (TP Bắc Giang).

Thiếu bãi chứa, chậm thu gom

Rác thải sinh hoạt chất đống ngày càng nhiều ở thôn Nhiêu Thị, xã Tiên Hưng (Lục Nam). Bà Tống Thị Minh Tân, Trưởng thôn phản ánh, lượng rác lớn lại không có bãi chứa nên người dân đưa ra ven làng tập kết. Nhiều lần thôn mua dầu để đốt thủ công nhưng không xuể. Tương tự, tại thôn Cẩm Y (cùng xã Tiên Hưng), dọc bờ sông Lục Nam qua địa bàn, người dân cũng chất hàng loạt bao tải rác đã bốc mùi hôi.

Tình trạng xả rác thành đống tồn lưu còn xảy ra ven quốc lộ 31 qua địa bàn các xã: Phương Sơn, Chu Điện... gây mất mỹ quan. Tại khu vực thôn Mẫu Sơn (xã Chu Điện), từ đường làng đến quốc lộ đều chứa rác. Hay trên kênh Yên Lại, khu vực đầu cầu Cẩm Lý, rác ùn ứ thành đống.

Tương tự, huyện Lục Ngạn vẫn còn gần chục điểm tồn lưu rác với khối lượng từ 2-5m3/điểm ven quốc lộ 31, đoạn qua thôn Biển Giữa, phố Biển (xã Biển Động); đầu cầu Sài, cầu Chét, thôn Mai Tô (xã Phì Điền)... Ở huyện Tân Yên, rác tồn lưu trên kênh Chính đoạn qua xã Quế Nham. Ngay tại TP Bắc Giang, quanh KCN Song Khê - Nội Hoàng, thuộc địa phận xã Song Khê hiện còn 2 điểm tồn lưu từ nhiều tháng nay chưa giải tỏa. Ven đường gom dân sinh, đoạn qua thôn Song Khê 2, xã Song Khê, rác cũng đổ thành đống...

Kết quả rà soát của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) cho thấy, toàn tỉnh có gần 40 điểm tồn lưu rác thải, tập trung ở hầu hết các huyện, TP với khối lượng từ 2 đến 50 m3/điểm. Những điểm này chủ yếu nằm ven đường làng, đường tỉnh, quốc lộ, ao hồ, kênh mương, trong đó có nhiều khu vực tồn lưu từ lâu nhưng chưa được khắc phục.

Cần xây dựng điểm tập kết, lắp đặt lò đốt

Rác thải tồn lưu, chậm xử lý trước hết là do nhiều địa phương chưa duy trì thường xuyên hoạt động thu gom. Một số nơi không có bãi chứa tập trung, thậm chí huyện Lục Ngạn, Tân Yên chưa có bãi rác cấp huyện. Tại huyện Lục Nam mới có 8/27 xã, thị trấn có bãi chứa. Ông Nguyễn Văn Hội, Chủ tịch UBND xã Tiên Hưng cho biết, mặc dù đã về đích nông thôn mới nhưng do khó khăn về kinh phí nên xã chưa thể đầu tư 2-3 tỷ đồng xây dựng bãi rác.

Tại xã Yên Lư (Yên Dũng), do thiếu điểm tập kết, nhiều thôn đưa rác ra khu vực nghĩa địa để đốt. Ở một số nơi có điểm chứa rác nhưng không có kinh phí thành lập, duy trì hoạt động của các tổ vệ sinh môi trường; thu phí vệ sinh đạt thấp, có địa phương chưa bố trí nguồn vốn để lắp đặt lò đốt tập trung khiến rác tồn đọng, lưu cữu. Đơn cử như xã Huyền Sơn, Nghĩa Phương (Lục Nam); thị trấn Cao Thượng (Tân Yên)... Ngoài ra, nhiều người dân chưa có ý thức bảo vệ môi trường cũng góp phần dẫn đến tình trạng trên. Thực tế cho thấy, trách nhiệm xử lý rác trước hết là của mỗi người dân, từng hộ gia đình, cơ quan, đơn vị, sau đó đến chính quyền cơ sở. Song trong thời gian dài không ít người vẫn có tâm lý trông chờ, ỷ lại, không tự giác phân loại tại nguồn, giảm lượng rác thải. Vì vậy mà các giải pháp xử lý chưa mang lại hiệu quả thiết thực, lâu dài.

Trước thực trạng trên, mới đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy có công văn yêu cầu, các đồng chí Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND các huyện, TP mỗi tuần kiểm tra công tác bảo vệ môi trường một lần. Đồng thời tập trung chỉ đạo, giải tỏa dứt điểm các điểm tồn lưu, không để phát sinh mới. Ông Vũ Văn Tưởng, Phó Giám đốc Sở TN&MT cho biết, Sở đang cử cán bộ tăng cường kiểm tra, đôn đốc các địa phương thu gom rác tồn lưu đưa về khu tập kết xử lý. Đề nghị huyện Lục Ngạn sớm bố trí điểm, chấm dứt ngay tình trạng đổ nhờ rác như thời gian vừa qua.

Thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy, huyện Lục Nam yêu cầu các xã tiếp tục phát động chiến dịch toàn dân ra quân thu gom, xử lý rác. Những xã gần thị trấn Đồi Ngô đã có hợp đồng với doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc vận chuyển, đưa rác về lò đốt. Theo đồng chí Thân Văn Dàn, Bí thư Huyện ủy, các xã chưa có bãi chứa khẩn trương giải phóng mặt bằng, xây dựng xong trong quý II năm nay. Nơi nào không hoàn thành đúng hạn, người đứng đầu cấp xã phải chịu trách nhiệm. Huyện Yên Dũng yêu cầu các xã kiện toàn lại tổ vệ sinh môi trường, bố trí điểm tập kết ở các thôn. Huyện Lạng Giang huy động cán bộ, công chức đồng loạt ra quân thu gom, bố trí công an viên thường xuyên kiểm tra, xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm.

Nhiều ý kiến cho rằng, các cấp chính quyền, tổ chức đoàn thể, ngành chức năng cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân phân loại, xử lý rác tại nguồn để giảm phát thải. Cùng đó, các huyện ưu tiên kinh phí hỗ trợ lắp đặt lò đốt theo quy mô cụm xã, liên xã để bảo đảm xử lý chất thải.

Minh Linh