Bắc Ninh: Ứng dụng công nghệ, tạo động lực phát triển ở vùng cao
BẮC NINH - Tại các xã khu vực miền núi, vùng cao của Bắc Ninh, công nghệ số đang tạo bước chuyển biến trên mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Từ thanh toán bằng mã QR ở chợ phiên, giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến đến sử dụng điện thoại thông minh kết nối tiêu thụ nông sản, công nghệ số giúp người dân thuận tiện hơn trong giao dịch, sản xuất, kinh doanh.
Thông tin nhanh, nhiều tiện ích
Bắc Ninh có 29 xã và 1 phường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 109 thôn đặc biệt khó khăn. Hơn chục năm trước, ở những thôn xa trung tâm, để chuyển một thông báo, giấy mời hay nắm bắt tình hình cơ sở, cán bộ phải vượt quãng đường dài qua suối, qua ngầm, đèo dốc trực tiếp đến từng nơi. Người dân làm ra nông sản nhưng việc tìm kiếm đầu ra không dễ bởi đường sá xa xôi, thông tin thị trường hạn chế. Nay, thông báo có thể chuyển đến cán bộ thôn qua nhóm Zalo; người dân sử dụng điện thoại để liên hệ với khách hàng, giới thiệu sản phẩm, chuyển hàng đi và nhận tiền về đơn giản.
![]() |
|
Quét mã thanh toán tại cửa hàng của chị Đặng Thị Ba, dân tộc Dao Lô Gang, thôn Tuấn Sơn (xã Tuấn Đạo). |
Tại các cửa hàng tạp hóa nằm sâu trong nhiều thôn, bản ở Sơn Động, Tân Sơn, Tuấn Đạo, giữa những gian hàng nông sản, quần áo, đồ gia dụng là những mã QR thanh toán. Người mua không nhất thiết phải mang theo tiền mặt, nhiều giao dịch được thực hiện bằng thao tác quét mã trên điện thoại. Chị Hoàng Thị Hồng, dân tộc Nùng, chủ một gian hàng quần áo ở chợ An Châu (xã Sơn Động) cho biết: "Hầu hết người bán cố định tại chợ đã có tài khoản ngân hàng, mã QR và điện thoại thông minh. Việc quét mã QR và chuyển tiền qua tài khoản thuận tiện, nhanh và chính xác".
| Tại Bắc Ninh, các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 diễn ra từ ngày 1 đến 31/10. Với chủ đề “Bứt phá kinh tế số”, nhiều hoạt động sẽ được triển khai như: Hội thảo, hội nghị tuyên truyền; giới thiệu sản phẩm công nghệ số; thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; hỗ trợ hộ sản xuất, kinh doanh đưa sản phẩm lên nền tảng số; nâng cao năng lực số trong trường học. 100% xã, phường và cơ sở giáo dục tổ chức ít nhất một hoạt động hưởng ứng. |
Với chị Đặng Thị Ba, dân tộc Dao Lô Gang, thôn Tuấn Sơn (xã Tuấn Đạo), công nghệ còn thay đổi cách chị nhập hàng. Trước đây, chị phải đến chợ đầu mối ở Hà Nội tìm mua hàng nhưng hiện nay, chị xem mẫu, chốt đơn qua Zalo, chuyển khoản rồi chờ hàng gửi về, giảm thời gian, công đi lại.
Không chỉ trong mua bán, các tiện ích trực tuyến cũng đến gần hơn với người dân. Mới đây, dưới sự hướng dẫn của cán bộ xã Kiên Lao, vợ chồng chị Lương Thị Bóp, dân tộc Nùng ở thôn Đèo Cạn hoàn thành thủ tục đăng ký kết hôn mà không phải xuống UBND xã. Nhà cách trung tâm gần 8 km, trước đây chị nghĩ việc làm thủ tục có thể phải đi lại nhiều lần. Nhưng nay ngay tại nhà văn hóa thôn, hồ sơ được thực hiện trực tuyến và nhanh chóng hoàn thành.
Xã Kiên Lao có hơn 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn rộng nên để người dân ở những thôn xa có điều kiện tiếp cận các dịch vụ công thuận lợi, xã đã đầu tư gần 250 triệu đồng trang bị máy vi tính kết nối Internet tại 100% nhà văn hóa thôn. Đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ cơ sở và mở các đợt hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính lưu động. Từ chỗ chưa thành thạo, đến nay, đội ngũ cán bộ các thôn đã có thể soạn thảo văn bản, truy cập cổng dịch vụ công, hỗ trợ người dân thực hiện một số thao tác trên môi trường số.
Cùng với những thay đổi trong đời sống, hạ tầng số bảo đảm cũng giúp công việc của cán bộ vùng cao thuận lợi hơn. Ông Chiêu Minh Tân, Bí thư Đảng ủy xã An Lạc chia sẻ: “Hệ thống họp trực tuyến được kết nối thông suốt từ thành phố về xã giúp nhiều cán bộ cơ sở được dự hội nghị trực tiếp với cán bộ cấp trung ương, thành phố nên việc lĩnh hội thông tin chỉ đạo kịp thời, đầy đủ; công tác triển khai thực hiện nhiệm vụ nhanh chóng, quyết liệt, hiệu quả hơn. Ngay như việc triển khai Nghị quyết số 15 của HĐND thành phố về hỗ trợ làm đường giao thông nông thôn đang lan tỏa mạnh mẽ, huy động sự vào cuộc của cấp ủy, ban quản lý thôn và các tổ chức đoàn thể, Nhân dân”.
Tại xã Tuấn Đạo, trung bình mỗi tháng, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tiếp nhận 550 hồ sơ của công dân đề nghị giải quyết thủ tục hành chính. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 100%. Trong đó, tỷ lệ giải quyết hồ sơ trước hạn đạt 99,98%, không có hồ sơ giải quyết quá hạn. Trước đây, nhiều công việc phải chuyển văn bản giấy hoặc trực tiếp trao đổi với cấp trên thì nay có thể xử lý ngay trên hệ thống.
Đầu tư hạ tầng số
Những thay đổi trên cho thấy khi có điều kiện tiếp cận, người dân vùng cao nhanh chóng đưa công nghệ vào những công việc thường ngày. Tuy nhiên, tại một số địa bàn, việc tiếp cận và sử dụng vẫn còn những khoảng cách. Qua khảo sát của cơ quan chuyên môn, tại một số xã miền núi, vùng cao vẫn có những điểm sóng yếu, chưa bảo đảm kết nối thường xuyên cũng như khả năng sử dụng dịch vụ của người dân. Bên cạnh đó, trình độ, năng lực tiếp cận, sử dụng công nghệ giữa các nhóm dân cư còn chênh lệch, nhất là người cao tuổi, người ít có điều kiện tiếp xúc với thiết bị số.
![]() |
|
Xã Đại Sơn tổ chức bồi dưỡng kỹ năng sử dụng công nghệ số cho cán bộ, người dân địa phương. |
Thành phố Bắc Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân trong độ tuổi trưởng thành được xác nhận đạt phổ cập tri thức về chuyển đổi số và kỹ năng số trên nền tảng VNeID. Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ), trong điều kiện nhiều xã còn thiếu cán bộ chuyên trách về công nghệ thông tin, cần phát huy tinh thần tự học, tự trang bị kiến thức của mỗi cán bộ, người dân; người biết hướng dẫn người chưa biết theo cách “cầm tay chỉ việc” để kỹ năng số được lan tỏa trong cộng đồng. Cách làm này đang được triển khai tại các xã Sa Lý, Tuấn Đạo, Yên Định, Vân Sơn… thông qua lớp “Bình dân học vụ số” miễn phí tổ chức vào buổi tối hoặc ngày nghỉ cuối tuần.
Cùng với phổ cập kỹ năng số, đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Theo ông Trương Văn Bảo, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, mục tiêu giai đoạn tới là phát triển toàn diện, bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển với các khu vực khác. Việc đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, điện, đường, trường học, trạm y tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng cần quan tâm nhiều hơn.
Chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu đầu tư hạ tầng số để 60% doanh nghiệp, hợp tác xã và gia đình vùng đồng bào dân tộc thiểu số có thể bán hàng trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt. Để thực hiện mục tiêu này, người sản xuất phải có kỹ năng giới thiệu sản phẩm, giao dịch trên môi trường số; cán bộ cơ sở phải đủ khả năng hướng dẫn, hỗ trợ khi người dân gặp vướng mắc. Tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng viễn thông tại các xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhất là địa bàn đặc biệt khó khăn; từng bước xóa “vùng lõm” sóng di động, mở rộng Internet cáp quang, bảo đảm kết nối ổn định.
Bắc Ninh















Ý kiến bạn đọc (0)