Nhà văn hóa thôn Ngọc Lâm, xã Lãng Sơn (Yên Dũng) được đưa vào sử dụng, tạo sân chơi cho đông đảo nhân dân.

Tròn việc Đảng, trọn việc dân

Hơn chục năm nay, xã Nghĩa Hòa (Lạng Giang) đã thực hiện nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận ở 10/10 thôn. Đến nay, mô hình đã khẳng định hiệu quả. Ông Đồng Minh Nam, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho rằng, việc cơ cấu chức danh bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận được đông đảo đảng viên, nhân dân đồng tình. Qua triển khai cho thấy, mô hình đã phát huy vai trò năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của người đứng đầu thôn, khắc phục tình trạng “lệch pha” trong chỉ đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ chính trị tại cơ sở.

Ở thôn Hồ Thanh (xã Nghĩa Hòa), cách đây vài tháng, con đường đất dài gần 2 km từ trụ sở xã vào thôn rất khó đi lại. Qua dự các cuộc họp với Thường trực Đảng ủy xã, Bí thư Chi bộ, kiêm Trưởng ban công tác mặt trận Thân Văn Lập nắm bắt được chủ trương hỗ trợ xi-măng làm đường giao thông nông thôn. Nội dung này được ông đưa ra bàn bạc tại cuộc họp chi bộ, truyền tải chủ trương của cấp ủy tới các thành viên ban công tác mặt trận, từ đó thống nhất kế hoạch thực hiện và đăng ký làm điểm của xã. Với 143 hộ chủ yếu làm nông nghiệp, việc huy động kinh phí đối ứng gần 800 triệu đồng không phải dễ. Ban công tác mặt trận phối hợp với ban quản lý thôn tổ chức lấy ý kiến nhân dân về thiết kế, đóng góp và được bà con nhất trí với mức thu 850 nghìn đồng/khẩu. Ngoài ra, ông tích cực vận động các hộ tháo dỡ tường rào, cây trồng… tạo thuận lợi cho đơn vị thi công. Đến nay, con đường đã được trải bê tông. Tìm hiểu được biết, cùng với Hồ Thanh, nhân dân 9 thôn còn lại ở Nghĩa Hòa đều đồng lòng đóng góp sức người, sức của xây dựng các công trình giao thông, nhà văn hóa… Vì vậy, cuối năm 2017, xã Nghĩa Hòa đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

Vốn là Bí thư Chi bộ thôn Ngọc Lâm, xã Lãng Sơn (Yên Dũng), từ đầu năm 2017 đến nay ông Hoàng Thanh Bình được tín nhiệm bầu giữ thêm chức danh Trưởng ban công tác mặt trận. Cùng với việc Đảng, ông tích cực vận động người dân chung tay bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa, nông thôn mới. Trò chuyện với chúng tôi, ông Bình bộc bạch: “Quan trọng là làm việc gì cũng phải công bằng, công tâm, mọi việc đều để dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”. Nhờ vậy việc triển khai các công trình tại Ngọc Lâm đều được người dân đồng thuận, ủng hộ. Mới đây, thôn đưa vào sử dụng nhà văn hóa có sân bóng đá mini, bóng chuyền hơi, diện tích hơn 3,6 nghìn m2, trong đó hơn nửa kinh phí do nhân dân tự nguyện đóng góp.

Cần cơ chế hỗ trợ phù hợp

Tỉnh chưa có hướng dẫn cụ thể nhưng khuyến khích các địa phương tùy tình hình, điều kiện thực tế thực hiện chủ trương bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận để tinh gọn bộ máy, giảm chi phí, tăng hiệu quả điều hành. Vấn đề quan trọng nhất là cơ chế lựa chọn cán bộ và công tác giám sát phải công khai, dân chủ mới phát huy được trách nhiệm, năng lực quản lý, nâng cao hiệu quả công tác của người đứng đầu khu dân cư”. Bà Diêm Thị Hoa, Trưởng Ban Tổ chức (Ủy ban MTTQ tỉnh)

Hiện toàn tỉnh có 700 khu dân cư thực hiện mô hình bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận, tập trung chủ yếu ở các huyện: Lạng Giang, Tân Yên, Lục Ngạn, Sơn Động... Qua quá trình công tác, nhiều bí thư kiêm trưởng ban công tác mặt trận đã tích lũy kinh nghiệm quản lý, xử lý các tình huống ở cơ sở. Với uy tín, năng lực, cách nghĩ, cách làm mới và tinh thần, trách nhiệm cao, đội ngũ này đã khẳng định được vai trò dân vận khéo, tạo sự đồng thuận giữa “ý Đảng, lòng dân” trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Tìm hiểu tại một số địa phương, hiệu quả của nhất thể hóa là rõ nét. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn không ít băn khoăn, nhất là về cơ chế, chính sách hỗ trợ. Theo quy định, những người giữ hai chức danh bí thư kiêm trưởng thôn (bản) hoặc tổ trưởng dân phố hiện chỉ được hưởng 100% phụ cấp cho chức danh thứ nhất và 50% phụ cấp cho chức danh thứ hai. Theo ông Nguyễn Văn Phúc, Chủ tịch Ủy ban MTTQ huyện Việt Yên, trên thực tiễn, khi thực hiện mô hình, người bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận phải có sức khỏe, năng lực lãnh đạo và quản lý điều hành; phải am hiểu công tác Đảng, có kinh nghiệm, uy tín trong Đảng, trong dân. Do thiếu cơ chế khuyến khích, một số địa phương gặp khó khăn trong lựa chọn nhân sự. Hơn nữa, Đại hội chi bộ và nhiệm kỳ của trưởng ban công tác mặt trận không cùng thời điểm nên khó sắp xếp.

Thực tiễn cho thấy hiệu quả của việc kiêm nhiệm đã góp phần tinh gọn bộ máy, tạo sự thống nhất, đồng thuận từ việc ban hành chủ trương cho đến tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, ban công tác mặt trận còn thực hiện chức năng giám sát, trong khi bí thư chi bộ cũng là đối tượng chịu sự giám sát nên nếu bố trí kiêm nhiệm sẽ dẫn đến “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Do vậy để mô hình phát huy hiệu quả, điều quan trọng nhất là cần sự vào cuộc của cấp ủy trong khâu lựa chọn, bố trí những cán bộ hội đủ các yêu cầu để cùng lúc “gánh hai vai”; chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng; có chế độ đãi ngộ tương xứng với vai trò, công sức của đội ngũ này. Hiện nay ở Bắc Giang, kiêm nhiệm chức danh trưởng ban công tác mặt trận, cán bộ chỉ được hưởng thêm mức phụ cấp gần 100 nghìn đồng/tháng là chưa tương xứng.

Khôi Nguyên