Việc cơ quan thuế thu bảo hiểm sẽ phát sinh nhiều vấn đề.

Trong bản dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) trước đó, Bộ Tài chính đã đề xuất cơ quan thuế sẽ thực hiện nhiệm vụ thu các khoản bảo hiểm mang tính chất bắt buộc đối với đơn vị sửa dụng lao động. 

Theo đại cơ quan soạn thảo, tính tích cực của phương án trên là giúp giảm số lượng tờ khai phải nộp cho cơ quan Nhà nước. Thay vì phải nộp hai tờ khai thuế và bảo hiểm xã hội (BHXH) cho hai cơ quan khác nhau thì doanh nghiệp (DN) có thể chỉ cần nộp một tờ khai. Với phương án này, mã số thuế của cá nhân có thể dùng làm mã quản lý BHXH, sổ BHXH, thẻ bảo hiểm y tế. Điều này có thể giúp đơn giản hóa trong công tác quản lý cũng như khai, nộp thuế và BHXH. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng cho rằng phương án này sẽ giúp giảm chi phí quản lý của cơ quan quản lý Nhà nước khi chỉ còn một đầu mối là cơ quan thuế thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra đơn vị sử dụng lao động trong thực hiện chính sách pháp luật thuế và BHXH.

Góp ý về đề xuất này, Bộ Lao động - Thương binh Xã hội và  BHXH Việt Nam đề nghị giữ nguyên quy định về thu thuế và thu BHXH là hai cơ quan độc lập. Các cơ quan khác là Bộ Nội vụ, Bộ Thông tin và truyền Thông, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt nam (VCCI) thì cho rằng cần cân nhắc phương án này, do sẽ phát sinh khối lượng công việc nhất định cho cơ quan thuế, tránh chồng chéo với Luật BHXH. Đồng thời, dữ liệu và nhân sự phục vụ cho ngành thuế còn nhiều bất cập, cần có lộ trình và phương án cụ thể để làm tốt việc quản lý thuế và bảo hiểm.

Về phía Bộ Tư pháp, cơ quan này đánh giá, việc cơ quan thuế thu các khoản bảo hiểm bắt buộc sẽ ảnh hưởng lớn đến việc sắp xếp bộ máy của hai cơ quan. Vì vậy, Bộ Tư pháp đề nghị Bộ Tài chính có đánh giá tác động một cách kỹ lưỡng đối với chính sách trên để bảo đảm tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện. Mặt khác, bộ này cũng cho rằng, cần làm rõ thu các khoản BHXH mang tính chất bắt buộc có phải thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Quản lý thuế hay không?

Đối với các cục thuế, có 17 cục thuế đề nghị giữ nguyên hai cơ quan thu độc lập như hiện nay; chỉ có 8 cục thuế đồng ý hợp nhất thu bảo hiểm về cơ quan thuế. Lý do các cục thuế đề nghị giữ nguyên là do thuế và BHXH là hai khoản thu khác nhau về tính chất, chính sách thu và cơ quan quản lý thu. Các cục thuế cũng cho rằng hiện cơ quan thuế thực hiện chức năng quản lý thu thuế và các khoản thu khác ngân sách đã rất khó khăn, DN chây ỳ nợ thuế nhiều. Chưa kể, đối với một số khoản thu cơ quan thuế còn phải ủy nhiệm thu cho các tổ chức khác. Do đó nếu chọn giải pháp cơ quan thuế thu BHXH thì việc thực hiện thêm nhiệm vụ thu là rất khó khăn.

Trước những ý kiến nêu trên, Bộ Tài chính đã rút lại đề xuất cơ quan thuế sẽ thu các khoản bảo hiểm bắt buộc. Thay vào đó, Bộ này sửa đổi theo hướng: Cơ quan thuế chỉ phối hợp ở mức độ trao đổi, cung cấp thông tin và phối hợp thành lập đoàn kiểm tra, thanh tra chuyên ngành việc chấp hành quy định của pháp luật về BHXH và thuế đối với tổ chức trả thu nhập và cá nhân.

Theo Hà Loan/ANTĐ