Đại biểu Quốc hội tỉnh Kiên Giang Châu Quỳnh Giao phát biểu ý kiến.

>> Tổng mức đầu tư cho dự án sân bay Long Thành hơn 16 tỷ USD >> Đổi mới hoạt động trợ giúp pháp lý theo hướng chuyên nghiệp

Xây dựng chính sách cụ thể trong chuyển giao công nghệ

Đa số ý kiến đánh giá dự án Luật đã được sửa đổi, chỉnh lý theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển giao công nghệ (CGCN), cải thiện trình độ công nghệ quốc gia; ưu tiên, khuyến khích phát triển các công nghệ, tạo ra sản phẩm quốc gia, sản phẩm trọng điểm, sản phẩm chủ lực có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước, hạn chế công nghệ lạc hậu nhập khẩu vào Việt Nam gây ô nhiễm môi trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của Quốc gia. 

ĐB Lê Quân (Hà Nội) nhận định: Cùng với Luật Khoa học công nghệ (KHCN), dự án Luật Quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được Quốc hội cho ý kiến, dự án Luật CGCN (sửa đổi) có ý nghĩa đẩy mạnh việc CGCN, phát triển các doanh nghiệp (DN) đổi mới sáng tạo; tháo gỡ khó khăn cho việc hợp tác giữa DN và nhà trường, các đơn vị nghiên cứu. So với các dự thảo trước, dự thảo lần này của Luật có sự chuyển biến tích cực, bổ sung nhiều nội dung, đặc biệt liên quan đến khuyến khích CGCN trong nước gắn với phát triển các tổ chức KHCN, phát triển DN. 

Liên quan đến quy định về chính sách của Nhà nước đối với chuyển giao công nghệ, ĐB K. Nhiễu (Lâm Đồng) kiến nghị , dự án Luật cần bổ sung các chính sách đồng bộ để khuyến khích sáng tạo, tạo nguồn cung công nghệ để các viện, trường, sở, chuyển giao các kết quả nghiên cứu, các đề tài cho các DN có nhu cầu. Trong điều kiện của nước ta hiện nay, việc thu hút công nghệ từ các nước tiên tiến là một nhu cầu cấp thiết. Hiện nhiều trí thức của Việt Nam đang làm trong lĩnh vực công nghệ ở các nước tiên tiến, vì vậy, cần có chính sách thu hút, tiếp nhận CGCN từ các nguồn này...

Quan tâm đến việc thu hút nguồn nhân lực KHCN cao, ĐB Nguyễn Thị Lan (Hà Nội) nêu vấn đề: Cần có chính sách thu hút nguồn nhân lực KHCN cao được đào tạo bài bản từ các nước có nền khoa học tiên tiến đang làm việc tại các viện nghiên cứu, các trường Đại học tham gia tích cực vào CGCN. 

"Cần có chính sách trọng dụng thực sự hấp dẫn, thiết thực, thu hút các chuyên gia, các nhà khoa học, những người có ''bí quyết'' công nghệ, nhất là công nghệ cao, công nghệ tiên tiến để chuyển giao vào nước ta; ''Việt Nam hóa'' các công nghệ này, ưu tiên các lĩnh vực trong nước có lợi thế và nhu cầu lớn. Nhà nước cần quy hoạch, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, xây dựng một số tổ chức KHCN mạnh thực sự về đội ngũ, cơ sở vật chất và môi trường làm việc; có chính sách và cơ chế đặc thù đặt hàng, giao nhiệm vụ cho các tổ chức nghiên cứu, các trung tâm ươm tạo, CGCN và thử nghiệm các công nghệ mới'' - ĐB Nguyễn Thị Lan  nhấn mạnh. 

Đơn giản hóa thủ tục hành chính

Với quan điểm nên đơn giản hóa các thủ tục để tránh lãng phí, tránh chi phí cho DN, ĐB Lê Quân cho rằng, điều quan trọng của Luật này là cần tháo gỡ những khó khăn trong CGCN giữa DN với các trường, sở, viện nghiên cứu; khuyến khích chuyển giao công nghệ trong nước; tuy nhiên, cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính (TTHC) để tránh chi phí cho DN. 

Cụ thể, dự án Luật quy định mọi dự án khi sử dụng công nghệ phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng và nhiều báo cáo khác. Nội dung này nên thay bằng quy định cần thẩm định về mặt công nghệ; lược giản hóa về các tài liệu, hồ sơ DN phải nộp để thẩm định, bởi đối với các DN không sử dụng vốn Nhà nước không cần thiết phải báo cáo hồ sơ. Có như vậy, tự DN cân nhắc và quan tâm đến vấn đề thẩm định đặt ra. Dẫn chứng kinh nghiệm thực tế công tác tại Đại học Quốc gia phải đi xin phép nhiều đầu mối khác nhau, ĐB Lê Quân đề nghị, cần đơn giản hóa TTHC và nên có ''một cửa, một đầu mối'', trong đó gắn với mối quan hệ giữa các bộ, ngành, sở. 

Đối với quy định về việc cấp phép CGCN, ĐB Tạ Văn Hạ (Bạc Liêu) nêu quan điểm: Việc chấp thuận cấp phép đăng ký CGCN trong một số trường hợp nhất định là cần thiết, tránh CGCN gây hại an ninh quốc gia, môi trường, sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, việc ''chấp thuận'' dễ nảy sinh cơ chế ''xin - cho'', tiêu cực... vì vậy, cần quy định rõ thủ tục CGCN, để bảo đảm tính công khai, minh bạch trong cơ quan Nhà nước, đồng thời là căn cứ từ chối CGCN đối với công nghệ nguy hại. 

Hạn chế tình trạng nhập khẩu công nghệ lạc hậu vào Việt Nam 

Quan tâm đến việc tránh việc nhập khẩu công nghệ lạc hậu vào Việt Nam, đặc biệt là máy móc, thiết bị cũ, nhiều ĐB đề xuất dự án Luật cần quy định cụ thể, rõ ràng hơn tiêu chí công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ hạn chế chuyển giao và công nghệ cấm chuyển giao, để có chính sách quản lý phù hợp làm cơ sở cho việc kiểm soát công nghệ được chuyển giao; tạo điều kiện cho công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ sạch, công nghệ mới được chuyển giao vào Việt Nam. 

ĐB Nguyễn Thị Ngọc Lan (Bắc Ninh) kiến nghị Ban soạn thảo cần cụ thể hóa khái niệm công nghệ lạc hậu trong dự án Luật. Cùng quan điểm, đại biểu Lê Minh Thông (Thanh Hóa) đề nghị, trong giai đoạn quyết định chủ trương đầu tư nhất định phải thẩm định nhằm hạn chế CGCN có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, ĐB Thông nêu quan điểm: Công nghệ cấm chuyển giao không cần thẩm định bởi cấm là không cho phép chuyển giao, nên tập trung thẩm định các công nghệ bị hạn chế chuyển giao nhất thiết phải thẩm định. Bộ KH&CN nên ban hành danh mục các nhóm công nghệ bị hạn chế để có thể dễ áp dụng và giám sát. 

Theo ĐB Châu Quỳnh Giao (Kiên Giang), với mục tiêu ngăn chặn kịp thời công nghệ lạc hậu tràn về Việt Nam, dự án Luật quy định rõ về việc quy định cấm về CGCN là cần thiết. Tuy nhiên, dự án Luật quy định chưa rõ, chưa nghiêm. "Cần có chế tài xử lý những DN cố tình mua những công nghệ đã lạc hậu; nâng cao trách nhiệm của cơ quan thẩm định công nghệ trước khi chuyển vào Việt Nam. Thực tế có những công nghệ được DN mua với giá rất rẻ nhưng trên hóa đơn, giá lại rất cao vừa để che mắt cơ quan quản lý, vừa trốn thuế - ĐB Châu Quỳnh Giao chia sẻ. 

Cũng trong phiên làm việc, các ĐBQH đã tập trung thảo luận về đối tượng, hình thức CGCN; về quản lý Nhà nước đối với hoạt động CGCN; về vấn đề quỹ đổi mới công nghệ quốc gia.

* Buổi chiều, các ĐBQH thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật quản lý, sử dụng, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ...

Theo TTXVN