Giới khoa học dự báo, trong tương lai không xa, công nghệ nano sẽ chiếm lĩnh hầu hết các lĩnh vực khoa học chủ đạo của con người. Bởi vì nó là một trong những công nghệ tiên tiến bậc nhất hiện nay và có rất nhiều ứng dụng trong y học, điện tử, may mặc, thực phẩm... Ứng dụng của công nghệ nano dường như là vô hạn.

Công nghệ nano là loại công nghệ sử dụng kỹ thuật phân tử để xử lý những yếu tố mang tính chất siêu vi mô. Nói cách khác, công nghệ nano được coi là công nghệ siêu nhỏ. Thậm chí, chúng được sử dụng chỉ với tỷ lệ bằng 1/80.000 so với bề dày của một sợi tóc. Công nghệ nano được coi như một bước ngoặt của khoa học kỹ thuật thế giới.

Tại Bắc Giang, dự án “Xây dựng mô hình trồng nghệ theo hướng Thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc của Tổ chức Y tế thế giới (GACP) và phát triển vùng nguyên liệu cho sản xuất để chiết xuất curcumin từ củ nghệ làm thực phẩm chức năng và một số sản phẩm có giá trị cao từ cây nghệ” được Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) phối hợp Trung tâm Nghiên cứu trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội và Công ty TNHH Techbifarm triển khai từ năm 2015. Mô hình được triển khai tại huyện Lạng Giang và Lục Nam, tổng kinh phí đầu tư hơn 7 tỷ đồng, thực hiện đến năm 2018.

Dự án trên là một phần mục tiêu của Dự án phát triển toàn diện cây nghệ ở Việt Nam. Hiện nay, các nhà khoa học tham gia dự án đã nghiên cứu và cho ra đời sản phẩm tinh chất nghệ curcumin tự nhiên siêu hòa tan có kích thước nano được sản xuất theo công nghệ hóa học xanh.

Còn với vải thiều - sản phẩm chủ lực của tỉnh, đem lại hiệu quả kinh tế cao, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Công ty TNHH Công nghệ Nano STV nghiên cứu, áp dụng công nghệ nano bạc nhằm kéo dài thời gian thu hái và bảo quản quả vải thiều; đồng thời triển khai nghiên cứu công nghệ bao gói khí quyển trong bảo quản vải thiều, với mức giá rẻ, phục vụ tốt cho hoạt động xuất khẩu.

Tuy mới có những hợp tác bước đầu về công nghệ nano nhưng đã mở ra những triển vọng mới cần được ưu tiên ứng dụng để khai thác tiềm năng, lợi thế phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh.

Thế nhưng, cũng như ứng dụng công nghệ cao nói chung, ứng dụng công nghệ nano gặp những rào cản là sản xuất nông nghiệp còn manh mún, nhỏ lẻ, tản mát; trình độ sản xuất của nông dân còn hạn chế, liên kết "4 nhà" chưa chặt chẽ. Vì vậy, cần tăng cường hơn nữa mối quan hệ giữa nông dân - nhà khoa học - doanh nghiệp - nhà nước để góp phần tháo gỡ được những hạn chế nêu trên; đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp nhằm tập trung các nhóm cây trồng, chăn nuôi có giá trị lớn, xuất khẩu; thúc đẩy các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, chú trọng liên kết đến vùng nguồn nguyên liệu, cơ sở chế biến và tiêu thụ sản phẩm, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò là chủ lực.

Trần Anh