Chăn nuôi lợn quy mô trang trại của gia đình anh Bùi Văn Hải tại xã Danh Thắng (Hiệp Hòa).

Loại thải con giống kém chất lượng

Là đơn vị sản xuất lợn giống có uy tín của tỉnh, Công ty cổ phần Giống chăn nuôi Bắc Giang có hơn 200 con lợn nái, lợn đực giống. Mỗi năm, Công ty cung cấp cho thị trường hàng nghìn con lợn giống chất lượng cao, hơn 100 nghìn liều tinh. Trong bối cảnh thị trường lợn thịt lao dốc khiến nhu cầu lợn giống tăng đàn giảm, đơn vị đã rà soát, kiểm tra chất lượng đàn nái và loại thải gần 30%. Như vậy lượng lợn giống, liều tinh năm nay sẽ giảm khoảng 1/3, ảnh hưởng tới doanh thu, thu nhập của người lao động. Đại diện lãnh đạo doanh nghiệp (DN) cho rằng đây là dịp để đơn vị cơ cấu lại sản xuất, nâng chất lượng đàn lợn giống và hy vọng sau khi giá lợn hơi chạm đáy sẽ ổn định trở lại, thị trường con giống “ấm” dần, đơn vị đủ năng lực sản xuất giống chất lượng đáp ứng nhu cầu tăng đàn của các DN, trang trại và hộ dân.

Trang trại chăn nuôi của ông Bùi Văn Xuyên, thôn Đại Đồng 1, xã Danh Thắng (Hiệp Hòa) thường xuyên nuôi 100 con lợn thịt/lứa cùng 8 con lợn nái cung cấp giống tại chỗ cho nhu cầu của gia đình. Thời gian qua, do chăn nuôi thua lỗ khoảng 2 triệu đồng/con, ông Xuyên đã giảm quy mô đàn lợn thịt, loại 3 con nái quá độ tuổi sinh sản để nâng chất lượng con giống. Chủ hộ chia sẻ, kinh doanh có lúc lãi, khi lỗ. Mỗi lần thất bại phải xem lại cách chăn nuôi để tiết kiệm chi phí, trong đó có nâng chất lượng lợn giống nhằm hạ giá thành sản phẩm. Ông Xuyên nhận định, thị trường lợn giống, lợn thịt sẽ nhộn nhịp trở lại vào đầu quý IV năm nay.

Bắc Giang là một trong những địa phương có tổng đàn lợn lớn nhất nước. Để phục vụ ngành này, toàn tỉnh có hai cơ sở sản xuất giống gồm: Công ty cổ phần Giống chăn nuôi Bắc Giang (TP Bắc Giang), Trang trại Được Đông, xã Lương Phong (Hiệp Hòa) cùng hàng trăm hộ chăn nuôi lợn nái, đực giống với quy mô 200 nghìn lợn nái, hơn 1.300 con đực giống, không những đáp ứng đủ nhu cầu chăn nuôi trong tỉnh mà còn cung ứng ra ngoài tỉnh. Để nâng chất lượng đàn lợn giống bảo đảm cho tái cơ cấu ngành chăn nuôi, thời gian qua, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh đã tập trung chỉ đạo giảm quy mô đàn nái xuống còn 150 nghìn con theo hướng loại thải những con già, chất lượng kém, khuyến cáo thay lợn đực giống, tăng cường công tác kiểm tra, bình tuyển đàn lợn giống ở các huyện, TP. Thực tế trước đây, nhiều hộ do lợi nhuận mang lại lớn nên khó thay lợn nái, dịp này giá lợn rẻ đã chủ động thanh lý. Đến nay, các cơ sở, trang trại, hộ chăn nuôi đã loại thải khoảng 10 nghìn con lợn nái sinh sản.

Mở rộng mô hình trang trại, gia trại có liên kết

Để nâng cao chất lượng đàn lợn giống, năm nay, tỉnh tiếp tục thực hiện cho nông hộ chăn nuôi lợn nái tối đa 5 liều tinh/con/năm. Năm ngoái, tỉnh đã trích gần 1,5 tỷ đồng hỗ trợ chương trình này. Ông Lương Đức Kiên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh.

Trang trại chăn nuôi của ông Dương Văn Thủy, thôn Danh Thượng 2, xã Danh Thắng (Hiệp Hòa) thường chăn nuôi 300- 400 con lợn nái, lợn thịt/lứa. Khi thị trường lợn thịt biến động, chủ hộ đã giảm quy mô đàn lợn thịt từ 100- 200 con/lứa, loại thải bớt lợn nái. Chủ hộ cho rằng, thời điểm này càng nuôi càng lỗ nhưng vì đã có mối quan hệ với bạn hàng nên gia đình vào đàn cầm chừng. “Giữ khách làm ăn và xác định thị trường lợn thịt không thể ảm đạm mãi, gia đình giảm quy mô nuôi. Nếu giá lên cao sẽ tái đàn nhưng không thể ồ ạt như trước mà trông vào các đơn hàng, thị trường tiêu thụ”, ông Thủy cho biết. Nhiều trang trại, gia trại chăn nuôi cũng đã giảm quy mô đàn và thận trọng nuôi mới khi thị trường “ấm” dần.

Nhiều ý kiến cho rằng, khó khăn của đợt giá lợn hơi xuống thấp hiện nay chỉ là nhất thời. Ngành nông nghiệp đang cơ cấu lại và hoạch định chiến lược phát triển chăn nuôi dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường. Tuy nhiên, người chăn nuôi cũng cần chủ động hơn trong hạch toán đầu tư, hạn chế thấp nhất rủi ro và có hướng tổ chức sản xuất bền vững. Cũng theo ông Dương Thanh Tùng, các DN, trang trại, gia trại chăn nuôi lớn thường ký hợp đồng sản xuất và tiêu thụ, riêng 50% còn lại là chăn nuôi nhỏ lẻ, tự phát dễ rủi ro. Vì vậy trong tái cơ cấu ngành chăn nuôi, cần chú trọng mở rộng hình thức nuôi tập trung, dễ kiểm soát đầu vào như nguồn giống, thức ăn, quản lý dịch bệnh, xử lý ô nhiễm môi trường và kết nối tiêu thụ. Thực tế đã có nhiều trang trại, tổ hợp tác, hợp tác xã chăn nuôi lợn an toàn liên kết sản xuất theo chuỗi, cung ứng sản phẩm ổn định cho các DN chế biến hoặc điểm bán, siêu thị, nhà hàng tiêu thụ ổn định, mang lại hiệu quả cao, bền vững.

Cao Minh Ngọc