Công an TP Bắc Giang gặp gỡ, động viên anh Đào Văn Kết ở thôn Phấn Sơn, xã Đồng Sơn không xuất cảnh trái phép sau khi trở về.

Nhiều rủi ro

Đã gần hai năm trôi qua kể từ khi 4 thành viên trong gia đình anh Đào Văn Kết (SN 1973) ở thôn Phấn Sơn, xã Đồng Sơn (TP Bắc Giang) bị Công an tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) buộc về nước, họ vẫn không nguôi nỗi ám ảnh. Không chỉ hai vợ chồng bị bắt, giam giữ suốt ba tháng mà hai con của anh chị XCTP cũng bị phát hiện, bắt giữ. Anh Kết ân hận: "Chỉ vì tin lời rủ rê mà cả nhà tôi đã trốn sang nước ngoài lao động chui. Kinh tế đâu chả thấy, các con theo đó rơi vào khổ cực. Chúng tôi lấy đó làm bài học cảnh tỉnh cho mình và người thân".

Được biết, xã Đồng Sơn có hơn 20 trường hợp XCTP thì có đến một nửa bị phát hiện, bắt giữ. Thiếu tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó đội trưởng Đội An ninh (Công an TP Bắc Giang) cho biết: TP hiện có khoảng 100 trường hợp lao động trái phép tại Trung Quốc. Hầu hết những người XCTP đều bị đẩy đuổi về nước sau một vài tháng lao động. Tiền lương kiếm được trước đó cũng chả thấm là bao so với số tiền bị phạt và chi phí trở về.

Mỗi năm, huyện Lục Ngạn có gần 3 nghìn lượt người XCTP sang Trung Quốc lao động. Phần lớn là lao động phổ thông, trình độ học vấn thấp, không có tay nghề nên thường phải làm việc nặng nhọc với cường độ cao. Do đi “chui” nên lao động không được bảo hộ về quyền lợi; chế độ nghỉ ngơi, chữa bệnh, bảo hiểm đều không có. Không ít trường hợp bị chủ quỵt tiền lương, chiếm đoạt tài sản, xảy ra tai nạn, bị thương vong nhưng không có chế độ gì. 

Trường hợp hai anh Bạch Văn Hải và Lãnh Văn Nguyệt ở xã Kiên Lao (Lục Ngạn) là một ví dụ. Cách đây vài năm, hai anh trốn sang Trung Quốc làm việc, vừa mới “chân ướt, chân ráo” sang đất bạn đã bị kẻ xấu đánh đập, cướp giật tài sản. Ngoài những yếu tố bất an trên, phụ nữ còn đối mặt với nguy cơ trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người.

Biện pháp ngăn chặn

XCTP tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy hiểm nhưng không ít người vẫn “nhắm mắt đưa chân”. Nguyên nhân do đời sống khó khăn, không có việc làm ổn định; nhận thức pháp luật của người dân còn hạn chế. Nắm được điều này, các đối tượng môi giới lao động tìm cách tiếp xúc, vẽ ra viễn cảnh việc làm ổn định, lương cao, có chỗ ăn nghỉ thuận lợi, trường hợp không có tiền sẽ được chúng ứng trước chi phí xuất cảnh, sau đó khấu trừ vào tiền lương. Bên cạnh đó, lao động "chui" phần lớn là người đứng tuổi, đi làm thuê trong thời gian ngắn lại càng dễ gặp rủi ro.

Để ngăn ngừa XCTP, những năm qua, huyện Lục Ngạn đã thực hiện một số giải pháp như: Gắn trách nhiệm của cán bộ cơ sở trong quản lý nhân, hộ khẩu; đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân về những hệ lụy; lập danh sách, tăng cường quản lý và xử lý nghiêm các đối tượng dẫn mối, tổ chức đưa người XCTP. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn huyện có khoảng 1,2 nghìn lượt người XCTP, giảm khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, công an các địa phương phát hiện, bắt giữ hàng chục đối tượng đưa người vượt biên trái phép. Các cơ quan tố tụng phối hợp xét xử công khai, lưu động trong nhân dân để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, răn đe.

Theo Đại tá Trần Đình Hồng, Phó Giám đốc Công an tỉnh, một số nơi, ngành chức năng ở cơ sở chưa thực sự quan tâm nắm tình hình địa bàn. Công tác phối hợp giữa các địa phương có đường biên giới còn lỏng lẻo nên khó khăn trong việc đấu tranh, ngăn ngừa. Do đó cần triển khai đồng bộ nhiều biện pháp như: Tiếp tục tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức pháp luật cho nhân dân, cảnh báo về những rủi ro với người lao động khi XCTP. Vận động gia đình có người thân đang lao động trái phép trở về địa phương, yêu cầu ký cam kết không vi phạm đối với những trường hợp thường xuyên xuất cảnh, lấy chồng người nước ngoài.

Ngọc Anh