“Mắt ướt” kể về cậu bé Liêm. Liêm đến với gia đình nhân vật “tôi” trong một hoàn cảnh đặc biệt, mang theo đôi mắt luôn ướt và vẻ hiền lành khiến cô chị gái vừa xa cách vừa ngờ vực. Trong ánh nhìn của cô bé, Liêm là người đã lấy đi căn phòng, sự quan tâm và cả phần yêu thương vốn thuộc về mình. Cô bé không biết rằng, phía sau sự lặng lẽ ấy là một trái tim luôn nghĩ cho người khác. Bằng những chi tiết đời thường, truyện cho ta những cảm nhận sâu sắc về tình thân, sự trưởng thành và nhận ra rằng, yêu thương đôi khi đã ở bên mình từ rất lâu, chỉ là ta chưa kịp nhìn thấy mà thôi.

Truyện ngắn của tác giả Trần Ngọc Mỹ, đến từ Hải Phòng.

Quỳnh Hương (giới thiệu)

Mọi thứ bắt đầu đảo lộn khi nó xuất hiện, thằng bé bọc gương mặt bằng vẻ ngây ngô, đôi mắt to tròn, hơi ướt át, lúc nào cũng nhìn mọi thứ một cách hiền lành. Hiền lành cơ? À thì, tôi nghĩ nó giả ngây thôi. Chắc để lấy lòng bố mẹ tôi, chiếm một cái vị trí vững chắc trong nhà.

Nó tên Liêm. Thằng bé được sinh ra trong niềm mong mỏi của bao người. Bố nó là chú Thanh, bạn chí cốt của bố tôi. Hai người cùng đơn vị cũ, bao chuyện vui buồn, khó khăn đã cùng nhau trải qua khi mặc áo lính. Về sau mỗi người một công việc khác nhưng tình nghĩa vẫn như thể anh em. Bố mẹ tôi thương hai vợ chồng chú Thanh vất vả nên khi cô chú sinh được Liêm, bố mẹ tôi thương yêu thằng bé như con cái trong nhà.

Minh họa: Văn Tĩnh.

Khi Liêm được bảy tuổi, chú Thanh bị suy thận, phải đi chạy thận nhân tạo thường xuyên. Kinh tế gia đình chú bắt đầu sa sút. Mẹ Liêm bán đất ông bà cho, để có tiền điều trị bệnh cho chồng. Chật vật mấy năm trời, tiền của lần lượt ra đi mà bệnh tật ngày một nặng, cuối cùng người cũng chẳng giữ được. Tôi nhớ mãi hình ảnh mẹ của Liêm nằm trong vòng tay mẹ tôi khóc vật vã, tóc tai rũ rượi, bết bện nước mắt, mặt mày hốc hác. Sau bốn chín ngày của chú Thanh, cô ấy đăng ký đi xuất khẩu lao động luôn. Chẳng biết người lớn bàn bạc thế nào, tôi chỉ biết cô ấy không trụ được vì nợ nần, phải đi kiếm tiền. Mẹ tôi bàn để bố mẹ tôi chăm nom cho Liêm một thời gian. Mẹ an ủi cô ấy, cứ yên tâm sang nước ngoài kiếm tiền, sau này về thì đón Liêm.

Kể từ đó, Liêm nghiễm nhiên ở trong nhà tôi, đi học cùng trường với tôi. Mẹ tôi quả là người đàn bà kỳ lạ, có một không hai. Mẹ tôi yêu thương Liêm chả kém gì các con đẻ, thậm chí có lúc biểu hiện ra mặt che chở, ưu ái nó hơn, mắt cứ xa xăm, miệng cứ xuýt xoa thương nó tội nghiệp, thiệt thòi. Liêm gọi bố tôi bằng bố, mẹ tôi bằng mẹ ngay từ bé, gia đình tôi chả xa lạ với nó nên việc hòa chung vào gia đình mới chắc không quá khó. Nó ít nói, đặc biệt an phận, chẳng mấy khi nhõng nhẽo, đòi hỏi như tôi và bé Na. Mẹ hạnh phúc ra mặt khi khoe với mọi người về thằng bé có đôi mắt trong veo, tốt bụng và chăm chỉ của mẹ.

Tôi cảm tưởng có những lời nào đẹp đẽ trên thế gian này, mẹ dành cho nó hết. Kiểu như cái chuyện mẹ dắt ba chị em tôi đi siêu thị chơi, bé Na ăn kem rớt xuống sàn, thằng Liêm sẽ chạy lùng sục khắp siêu thị tìm tờ giấy, để lau sạch cái vết ấy, nó không để vướng bận đến ai, ngay cả với một người lao công. Mẹ nhìn hành động của nó gật gù, mỉm cười. Với mẹ, nó thiện lành như Phật. Còn với tôi, đôi mắt nó sũng như đêm, làm cho người tiếp xúc có cảm giác trở nên u trầm hơn. Chẳng biết thần thái nó thế, hay cách nhìn của tôi về nó thế nên từ khi nó chiếm cái phòng cũ của tôi, tôi luôn thấy một đám mây vô hình mỗi lần nó xuất hiện trước mặt tôi. Ở nhà thì tôi không có biểu hiện gì nhưng ở trường, tôi né nó hết mức. Kể cả khi phát hiện nó đang dắt chiếc xe xịt lốp, tôi sẽ lạnh lùng vòng đi đường khác.

***

Nắng hệt ngọn lửa lớn, chắc ông trời đang muốn thiêu rụi mọi thứ trên thế gian. Chí ít là thiêu được khoảng 85% năng lượng tích cực trong tôi. Tôi quăng chiếc cặp, ngồi phịch xuống salon, thở hồng hộc, chiếc quạt trần chạy tít mà chả ăn thua. Vừa đạp xe quãng đường dài về, mồ hôi còn túa đầy trên trán, tôi cầm bình nước rót thì phát hiện cái bình cạn khô.

“Chị uống đi cho mát!”.

Cốc nước đá bỗng dưng ở ngay trước mặt tôi. Ngước lên, gặp đôi mắt ướt chớp chớp. Tôi thản nhiên cầm lấy ly nước, uống ừng ực. Sao phải cảm ơn hay cảm động nhỉ. Nó là em tôi, phục vụ tôi là đương nhiên.

“Em về lâu chưa? Sáng chị dặn, đã đặt cơm chưa?”.

Tôi nghiêm nghị hỏi. Thằng bé đáp nhẹ: “Vâng, em làm rồi”. Xong nó tất bật chạy ra vườn. Mẹ giao nhiệm vụ nấu cơm cho tôi, tôi lại truyền lệnh cho nó. Nó học lớp 6 rồi chứ bé bỏng gì. Mẹ luôn nhắc nhở cho tôi nhớ vị trí chị cả trong nhà của mình, nhưng tôi cũng chỉ hơn nó có 3 tuổi thôi. Tôi còn bận túi bụi với đống bài vở cuối cấp, chưa kể nhóm bọn con Hiên dạo gần đây đang muốn gây sự với tôi. Ngồi mát được một tí, tôi ôm chiếc cặp nặng nhọc leo lên bậc thang. Tự dưng phải ở tít tắp tầng ba, mẹ kêu em Liêm bé hơn, cần ở gần phòng bố mẹ để ý cho tiện. Tôi chợt phát hiện ra vệt đất kéo dài, theo dấu vết thì chúng dẫn đến phòng tôi. Quá kinh ngạc, tôi chạy ào vào phòng. Đúng lúc Liêm bê chậu cây lên tới nơi, vội vã giải thích trước sự kinh ngạc của tôi:

“À à, tại em đang trồng cây ngoài ban công cho chị. Còn ba chậu nữa, chị đợi tí nhé. Xong xuôi em sẽ lau lại sạch sẽ. Phòng chị trên cùng, nắng nóng nên em trồng chút cây xanh ngoài ban công cho mát”.

Tôi thủng thẳng hỏi lại: “Mẹ bảo làm thế à?”

“Em thấy hành lang trước cửa lớp đặt thêm các chậu cây xanh, vừa mát mẻ vừa đẹp mắt nên em nghĩ ra, đánh cây nhỏ vào chậu, bê đặt ở ban công phòng chị. Em còn định làm mấy thứ khác nữa cơ…”.

Vừa nói, Liêm vừa tủm tỉm, khệ nệ bê chậu cây tiếp theo ra ban công. Trời nóng bừng bừng, áo nó đầm đìa mồ hôi, vẫn cứ hì hụi vun gọn gốc cây. Nó chả giống với bọn thằng Hải xoăn, thằng Dương dê lớp tôi, hễ chúng rảnh sẽ cắm cúi vào mấy trò chơi điện tử. Cái sở thích của nó thật kỳ quái, trồng cây xanh và làm tái chế đồ từ nhựa. Hết trồng cây ngoài vườn, giờ lại mang cây vào nhà. Mới tí tuổi mà hệt ông già. Mấy cái trò lọc hộp nhựa để cắt, tái chế các vật dụng khác, nó học từ ông Lu đầu xóm. Nó bảo, mỗi cái cây nhỏ đều mang đến một thông điệp yêu thương, nó sẽ bọc toàn màu xanh và sự sống quanh ngôi nhà của chúng tôi. Cái gì muốn sống tốt tươi, đều cần sự chăm bẵm tỉ mẩn. Tôi cau mày trước triết lý của ông cụ non. Dẫu nó có tỏ ra thiện ý thì tôi vẫn không thích. Thậm chí, nó càng tỏ vẻ ân cần, tôi càng thấy rõ sự giả tạo của nó. Nếu nó nghĩ cho tôi, nó đã không ở cái phòng tầng hai của tôi.

Mẹ về đến nhà, mới nghe qua tôi kể thằng Liêm bê cái chậu cây lên tầng ba, vội vã chạy tìm nó ngay. Tôi đinh ninh mẹ sẽ cho nó một trận ra trò. Ai dè, mẹ sốt sắng xem chân tay nó có xước xát không, hỏi đi hỏi lại nó có mệt không. Ôi dào ơi, cách đó mấy ngày thôi, tôi phải dọn bao nhiêu đồ đạc cũ nát trong nhà, bê thùng lớn nhỏ trĩu cả cánh tay. Tối đi ngủ còn vật vã với khúc thân rã rời, mẹ chả hỏi tôi lấy một câu. Thật tôi chả hiểu nổi sao mẹ bất công đến thế.

***

Linh cảm của tôi về nhóm bọn con Hiên có ý định nhăm nhe, gây sự với mình quả đúng thật. Hôm rồi, chúng bêu rếu tôi trong nhóm học thêm, tôi đã không thèm chấp. Nay ba đứa cố tình đi ngang qua tôi, thả lời mỉa mai: “Xấu xấu bẩn bẩn còn cố thể hiện”. Chắc chúng nhận ra, tôi thay đổi cách buộc tóc. Có một chiếc nơ xinh xinh xuất hiện trên đầu tôi làm chúng ngứa mắt. Chả là chúng bắt đầu có hiềm khích với tôi, từ khi tôi ghi chúng vào sổ đầu bài, khiến chúng bị cô giáo mắng, bố mẹ chúng lúc ấy mới tá hỏa phát hiện ra chúng toàn bỏ học đi chơi. Tôi sẽ nín nhịn, tiếp tục chả thèm chấp nếu như con Hiên không cố tình ngáng chân để tôi ngã sõng soài trên đất. Vừa đau vừa xấu hổ, tôi trừng mắt quát con Hiên, nó vênh mặt kêu “tao cố tình đấy, thì làm gì được tao”. Nhất định không được mất kiểm soát, tôi dặn lòng bặm môi quay đi. Đứa bên cạnh con Hiên tiếp tục phi dép vào tôi, theo phản xạ tự nhiên tôi khua cánh tay hất cái dép thì nó văng lại chính mặt con Hiên. Ngay lập tức, con Hiên túm lấy tôi, hai đứa còn lại nhăm nhăm xông lên đánh. Tôi nghĩ chắc mình xong rồi vì thầy cô còn đang họp. Đúng lúc nó túm được vào tóc tôi thì một bàn tay giằng nó ra. Liêm xuất hiện như một anh hùng nhỏ, đỡ mấy cái đấm đá túi bụi.

“Tránh ra, bọn tao đang đánh con kia mà”.

“Đây là chị gái của tôi, ai dám đánh nào. Nếu các chị không lùi lại, tôi báo cho thầy cô thì chỉ có bị đuổi học thôi đấy!”.

Nó giơ nắm đấm dứ dứ. Ngay cả lúc nạt lại kẻ khác, nó cũng hiền quá cơ. Tôi hốt hoảng nhìn cái mặt non choẹt của thằng em, chưa kịp phản ứng gì thì bọn con Hiên theo đà tiếp tục xâu xé, định cho thằng em tôi mấy cái thụi. Uỳnh! Liêm đổ sập xuống đất, nằm bất động, khiến tất cả mọi người đều sững sờ, sợ hãi. Tôi quáng quàng đỡ em trai, miệng không ngừng cầu cứu.

Tiếng xe cấp cứu inh ỏi sân trường. Cuộc náo loạn chỉ trong khoảng ngắn nhưng biết bao cảm xúc xáo trộn trong tôi. Hoang mang. Lo sợ. Thương yêu. Tôi thấy sợi dây tình cảm hiện lên rõ hơn bất cứ lúc nào.

Chả định nghe lén, chỉ vô tình khi tôi ra khỏi phòng bệnh lấy cốc nước thì cuộc bàn bạc của bố mẹ ập vào tai. Mẹ tôi đang giục bố tôi rút khoản tiết kiệm để mổ gấp cho Liêm. Em tôi bị bệnh tim ư? Người tôi run lên. Lồng ngực nhoi nhói những nhịp loạn. Hóa ra, mẹ đã loay hoay tìm cách liên lạc với mẹ đẻ Liêm nhưng vô vọng. Cô ấy đi nước ngoài được một năm thì không liên lạc về nữa, không rõ lý do vì sao. Thảo nào, mỗi lần Liêm hỏi đến mẹ đẻ của mình, bố và mẹ tôi đều trả lời qua loa, nhanh chóng lảng sang chuyện khác. Chắc mẹ tôi sợ nó bị tổn thương. Bây giờ tôi cũng hiểu ra, tại sao mẹ lại để Liêm ở tầng hai, trong căn phòng cũ đẹp đẽ của tôi. Mẹ luôn muốn có mặt nhanh nhất nếu Liêm cần, để bù đắp cho em những tổn thương, thiệt thòi.

Tự dưng tôi nhớ đôi mắt ướt quá, dù Liêm nằm ngay trong phòng kia.

“Đừng sợ nhé, sẽ nhanh thôi!” - tôi nắm chặt bàn tay của Liêm trước khi em vào phòng mổ.

Đôi mắt ướt nhìn tôi và bố mẹ mỉm cười, tỏ vẻ bình thản:

“Con sẽ ổn mà… Em phải khỏe nhanh để về trang trí nốt ban công cho chị chứ!”.

Tôi sụt sùi, gật gật: “Chị sẽ làm cùng em”.

Cả nhà tôi thấp thỏm từng giây phút ngoài hành lang, thời gian bỗng dài dằng dặc. Chưa bao giờ tôi lo lắng, sốt ruột đến vậy. Đầu tôi đang chồi lên rất nhiều dự định khi Liêm khỏe trở lại. Tôi muốn bù đắp thật nhiều cho em. Nhất định, người chị cả là tôi sẽ chăm sóc em thật chu đáo.

Cánh cửa phòng phẫu thuật mở ra. Lời chúc mừng của bác sĩ dành cho gia đình tôi khiến mặt ai cũng giãn ra, rạng rỡ hẳn, như có ngàn ánh sáng vừa xuất hiện. Cảm ơn, cảm ơn, cảm ơn… Tôi thì thầm và quệt giọt nước mắt trên má vừa rơi.