Bây giờ là tháng Mười. Tôi trở lại quê nhà trong lòng với bao nhiêu niềm xốn xang, thương nhớ. Đúng lúc vạt hoa cúc thạch thảo bên hông nhà mẹ trồng đang chúm chím những nụ tím e ấp. Phía cuối vườn có một bông hoa “lạc loài” vươn lên nở trước như muốn khoe với đất trời sắc hoa dịu nhẹ kiêu hãnh. Bao nhiêu năm trôi qua với nhiều niềm thương nhớ da diết từ một loài hoa giản dị, tôi gọi tên riêng cho mình thạch thảo là loài hoa tháng mười. Tháng Mười trong tôi bắt đầu từ những điều yêu thương và bình yên như thế!

Tranh minh họa.

Mẹ từ vườn bước vào sân, chân còn lấm tấm những hạt đất quê, hai gấu quần xắn cao, mồ hôi nhễ nhại trên khuôn mặt sạm nắng nở nụ cười đón chào đứa con phương xa trở về. Trên tay mẹ là những củ khoai lang đầu mùa tươi nguyên màu đất mới mẹ vừa bới vội ngoài bãi. Mẹ thủ thỉ còn lòng tôi thì đang mơ tưởng về một bữa cơm trưa ngọt lành với luộc khoai thơm phức hay nồi canh rau tập tàng ấm nóng trong ngày chớm gió. Tháng Mười quê nhà, vườn của mẹ đẹp tựa một bức tranh! Một bức tranh ngập tràn sắc thu trong vắt và dịu ngọt trái chín.

Tôi thả dép, chân trần chạy tới cây hồng xiêm phía bờ ao, ngước mắt nhìn chùm quả căng mịn đung đung trên cành như những quả trứng nho nhỏ. Mấy cây hồng mỏ quạ trút bớt lá khô, để lộ những chùm quả chín vàng ươm thu hút lũ chim chào mào từ đâu về hót líu ríu cả một khoảng trời. Tại khu vườn này của những ngày tháng thơ ấu, tôi cùng đám bạn tóc vàng hoe những chiều hanh hao đi gom lá khô nhặt củi mục, nhóm lên bếp lửa nhỏ rồi vùi vài củ khoai lùi, tiếng cười khúc khích giòn tan vang vọng trong làn khói bếp rơm nghèo.

Tháng Mười, cánh đồng quê đã xong mùa gặt, chỉ còn lại những gốc rạ trơ trọi dưới nắng vàng hanh. Người làng hối hả phơi nốt vạt lúa cuối cùng hay tất bật chuẩn bị làm đất cho vụ đông mới, trên khuôn mặt ẩn hiện niềm vui ngọt ngào của thành quả lao động. Về làng qua lại con đường quen thuộc thấy bao thân thương ùa về như mới ngày hôm qua. Lại nhắc tới ngày gặt qua, chúng tôi, lũ học trò quê khi đi trên đường tưởng chừng như đi trên đệm rơm vàng êm ái, tung tăng chân sáo vui mùa lúa mới, hít hà mùi rạ rơm ngai ngái, thơm nồng đơm quyện trong gió heo may.

Giữa mùa tháng Mười nắng hanh vàng dịu ngọt, tôi thấy mình là hạt bụi của quê hương, muốn hòa tan vào trong gió, vào cánh đồng ngát hương đất mẹ, vào những giọt sương thu đọng trên cỏ dại quê nhà. Cảnh vật bình yên cứ thế trôi đi, đọng vào tâm tưởng của tôi, khi về già tôi chỉ mong được về lại mảnh đất quê, với những người tôi yêu, quen và thân thiết.

Tháng Mười tôi lại nhớ những sắc màu của thu muộn. Sắc vàng rực rỡ của những triền hoa dại, sắc tím trầm lắng của thạch thảo mỏng manh, và cả cái se lạnh đầu mùa gọi gió heo may về qua từng góc phố. Hơn hai mươi năm trôi qua tuổi thơ xa xôi rời xa với bao nhiêu là yêu dấu. Tôi lặng lẽ đi dưới hàng cây trút lá năm xưa, sờ lên gốc cây già xù xì lũ học trò từng tựa lưng đọc sách, nhặt những chiếc lá vàng khẽ ép vào trang vở mà hồi tưởng lại những tháng ngày tươi đẹp.

Cơn gió thu se lạnh đưa tôi về những miền yêu dấu, tôi thấy mình như đang sống trong cõi mộng, với tất cả tình yêu thương bạn bè bao bọc. Nhớ biết bao từng tính cách của mỗi đứa, đứa nghịch ngợm, đứa lại mít ướt. Lời hứa năm xưa lũ bạn nói khi chia tay rằng mỗi độ thu về sẽ cùng trở về lại chốn cũ để ôn kỷ niệm dường như đang văng vẳng bên tai tôi. Thật tiếc biết bao khi tháng Mười tươi đẹp gọi mời, heo may thổi qua từng ngõ nhỏ nhưng bạn bè tôi thì đã rời xa, mỗi đứa một phương, ít có cơ hội gặp lại.

Tháng Mười trong tôi là nẻo trở về với bao nhiêu niềm nhớ thương da diết. Càng đi xa tôi lại càng muốn được trở về chốn cũ, được đặt chân trần giữa khu vườn của mẹ, dải đất nâu ôm trọn nghĩa tình. Bữa cơm gia đình bên cha mẹ, bên đàn em thơ sao mà thiêng liêng đầm ấm quá thể. Tháng Mười dắt tôi qua muôn dặm nẻo đường, để bản thân trưởng thành, vững chãi mà vươn lên bước tiếp…

Nụ cười trong nắng

  

Heo may gửi vào nỗi nhớ

  

Trăng xóm nhỏ