Ngày 30 tháng Tư và ký ức dân tộc
BẮC NINH - Ngày cuối cùng của tháng Tư năm 1975 đã trở thành ký ức thiêng liêng của dân tộc. Sau 21 năm kháng chiến trường kỳ, đất nước có một ngày mở ra cánh cửa hòa bình để rồi ngay sau đó non sông liền một dải như khát vọng muôn đời của Nhân dân.
Tháng Tư năm ngoái, tôi có mặt ở Thành phố Hồ Chí Minh. Đó là những ngày đầy hào hứng, sôi nổi của thành phố mang tên Bác kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam. Nắng phương Nam, gió phương Nam như càng rực rỡ hơn, lồng lộng hơn bởi màu cờ Tổ quốc.
Nhưng có lẽ cảm động hơn cả là cách hướng tới ngày lịch sử trọng đại ấy của Nhân dân thành phố và nhiều nơi khác. Hàng triệu người náo nức chờ đợi cuộc diễu binh, diễu hành chào đón Ngày Chiến thắng 30 tháng Tư. Ánh mắt muôn người ngày và đêm dõi theo những bước đi trong đội hình lực lượng tham gia thực hiện kế hoạch A50. Niềm kiêu hãnh, tự hào của Nhân dân dành cho ngày Chiến thắng ấy không thể nào nói hết được.
![]() |
|
Tổng Bí thư Tô Lâm trò chuyện với Nhân dân phường Phù Khê (Bắc Ninh), tháng 2/2026. Ảnh: Xuân Me. |
Còn một điều khác nữa mà lòng ta khắc ghi là cái giá phải trả cho độc lập, tự do của dân tộc, cho hòa bình thống nhất đất nước lớn biết bao. Kể làm sao hết những điệp trùng gian khổ, hy sinh của chiến sĩ, đồng bào trong những năm tháng ấy. Không chỉ chiến thắng kẻ thù mà chúng ta còn chiến thắng ngay cả chính mình để làm nên ngày 30 tháng Tư mang tầm vóc lịch sử vĩ đại của một dân tộc anh hùng trong thế kỷ XX.
Có lẽ vì thế mà nhiều tờ báo nước ngoài đã không ngần ngại gọi cuộc diễu binh, diễu hành ở Thành phố Hồ Chí Minh kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam (năm 2025) là sự thể hiện lòng tự hào dân tộc và sức mạnh yêu nước của Việt Nam.
| Cuộc chiến tranh chính nghĩa của Nhân dân ta chống giặc ngoại xâm kết thúc cách đây hơn nửa thế kỷ vẫn vẹn nguyên giá trị lịch sử và văn hóa mà cốt lõi là lòng yêu nước nồng nàn, là khát vọng độc lập - tự do - hạnh phúc. Những người đã trải qua chiến tranh còn mang đậm trong mình ký ức của năm tháng huyền thoại bi tráng ấy. Chủ nghĩa anh hùng cách mạng còn lưu dấu sâu sắc trong lòng nhiều người và tỏa sáng đến các thế hệ sau. |
Nhà báo Peter Mungkin, người đưa tin về sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn cho kênh ABC News năm 1975 đã quay trở lại Thành phố Hồ Chí Minh 50 năm sau xúc động nói: “Thật sốc khi nhận ra rằng sự việc đã xảy ra cách đây nửa thế kỷ, nhưng tôi không thể tin được người dân ở đây lại tử tế đến vậy với những người ở phía bên kia cuộc xung đột”.
Nhân dân Việt Nam thấm thía sự mất mát đau thương bởi cuộc chiến tàn khốc dữ dội này lắm chứ. Hàng triệu sinh mạng người Việt Nam đã bị cướp đi. Hơn ai hết, người Việt Nam quá thấu hiểu về chiến tranh và với dân tộc này không có khát vọng nào lớn hơn khát vọng hòa bình.
Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, cuộc kháng chiến trường kỳ chống Mỹ cứu nước của Nhân dân Việt Nam đã toàn thắng để cánh cửa hòa bình được mở ra cho hai miền Nam - Bắc về sum họp trong một non sông thống nhất và cùng chung tay dựng xây đất nước giàu mạnh, vững bền.
Cuộc chiến tranh chính nghĩa của Nhân dân ta chống giặc ngoại xâm kết thúc cách đây hơn nửa thế kỷ vẫn vẹn nguyên giá trị lịch sử và văn hóa mà cốt lõi của nó là lòng yêu nước nồng nàn, là khát vọng độc lập - tự do - hạnh phúc. Những người đã trải qua chiến tranh còn mang đậm trong mình ký ức của năm tháng huyền thoại bi tráng ấy. Chủ nghĩa anh hùng cách mạng còn lưu dấu sâu sắc trong lòng nhiều người và tỏa sáng đến các thế hệ sau.
![]() |
|
Khối cờ Đảng, cờ Tổ quốc tại Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (năm 2025). |
Lòng yêu nước, yêu hòa bình không phải là cái gì xa lạ, trừu tượng mà chính là cuộc sống hôm nay. Ký ức không chỉ là ký ức mà nó đã trở thành năng lượng tích cực của hôm nay, để biến thành nhận thức và hành động của xã hội, đặc biệt là lớp trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tinh thần Chiến thắng 30 tháng Tư chẳng bao giờ bị mất đi mà luôn trở thành dấu mốc cổ vũ dân tộc vượt qua những khó khăn, thách thức để vươn mình bay tới tương lai tươi sáng.
Nếu như chúng ta đã có chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chiến tranh giải phóng dân tộc thì chắc chắn cần phải có chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong dựng xây đất nước và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Không phải chỉ là lý thuyết mà là thực tiễn, là dòng chuyển động của cuộc sống hôm nay. Từ vùng cao đến miền biển, từ biên cương đến hải đảo, từ nông thôn đến thành thị đều bừng lên khí thế mới trong kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ của con cháu Vua Hùng.
Những bài học trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước sẽ vẫn được soi chiếu ở giai đoạn hiện nay và cả mai sau. Trước hết là bài học về lòng dân, về sự đoàn kết dân tộc. Bài học về giữ vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Bài học về sự lãnh đạo của Đảng tiên phong, luôn đi đúng con đường đã chọn một cách khoa học và cách mạng. Bài học về sự sáng tạo, chọn thời cơ, biết “ứng vạn biến” để đi tới đích chiến thắng. Bài học về cách ứng xử thấu lý đạt tình để thêm bạn bớt thù.
![]() |
|
Thành phố Hồ Chí Minh, đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế - tài chính lớn nhất cả nước.
|
Tất nhiên rồi, cả những bài học máu xương về sai lầm, khuyết điểm rất khó tránh khỏi cũng là điều chúng ta không được lãng quên. Bởi lãng quên là có tội với sự hy sinh của rất nhiều chiến sĩ, đồng bào; là điều không được phép làm với thế hệ đi trước. Tri ân bao nhiêu cũng không đủ với máu, nước mắt, mồ hôi của bao lớp người đã chiến đấu giành độc lập dân tộc.
Viết đến đây tôi lại rưng rưng nhớ tới cảm giác của mình khi đến Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn. Đó là nơi yên nghỉ của hơn mười nghìn bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến đã hy sinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh những năm kháng chiến chống Mỹ.
Và đó chỉ là một nửa số đồng đội, anh em, bạn bè của chúng tôi ngã xuống ở Trường Sơn. Trong đó có những anh chị đã ra đi từ miền đất Kinh Bắc rất đỗi huê tình này. Ở bài thơ “Khát vọng Trường Sơn” tôi đã nói tới điều đó: "Mười nghìn Trường Sơn trong một Trường Sơn/ Mười nghìn lời ca trong bài ca lớn/ Mười nghìn cái tên đêm đêm mẹ nhắc/ Mười nghìn giấc mơ của mẹ chờ ta/ Mười nghìn con đò thương về bến đợi/ Mười nghìn hạt giống chưa về phù sa…".
Tại sao tôi nhắc tới sự hy sinh trong ký ức của dân tộc về Mùa xuân đại thắng. Bởi một lẽ rất giản dị: Nẻo đường nào dẫn tới Chiến thắng 30 tháng Tư năm 1975 cũng đều thấm máu, mồ hôi, nước mắt của Nhân dân và chiến sĩ chúng ta. Họ đã quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh; đã "thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ"; đã thề nguyện rằng "Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu quét sạch nó đi" như Bác Hồ từng kêu gọi.
Bởi thêm lần nữa, nhắc lại để trân trọng yêu thương và có trách nhiệm hơn với cuộc sống hôm nay. Hòa bình. Xây dựng đất nước. Bảo vệ Tổ quốc. Kỷ nguyên vươn mình. Vì hạnh phúc của Nhân dân. Đấy là hôm nay. Đấy là mai sau. Hôm nay và mai sau đều kết nối với quá khứ hào hùng, bi tráng mà ngày 30 tháng Tư là một dấu mốc không bao giờ quên của dân tộc Việt Nam nói chung và mỗi người dân nói riêng. Âm vang của ngày Chiến thắng mãi mãi đồng hành với chúng ta.
Bắc Ninh



















Ý kiến bạn đọc (0)