Nghề tay trái thời kinh tế số

Thứ 7: 13:17 ngày 13/06/2026

BẮC NINH - Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu của xã hội, nhiều người trẻ hiện nay không phụ thuộc vào thu nhập từ công việc chính. Bằng sự năng động, nhạy bén và biết tận dụng kỹ năng cá nhân, không ít bạn trẻ đã tạo thêm nguồn thu từ những công việc tay trái, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và chủ động hơn về tài chính.

Tận dụng kỹ năng, tay nghề

Sau giờ làm việc tại một công ty giao hàng, chị Phạm Thị Phượng (sinh năm 1994) ở thôn Gia Lâm, xã Bố Hạ lại tất bật chuẩn bị nguyên liệu làm bánh, sắp xếp các mâm lễ theo đơn đặt hàng của khách.

Công việc chính mang lại cho chị mức thu nhập hơn 13 triệu đồng mỗi tháng song nhờ nhận làm bánh và sắp lễ vào thời gian rảnh, thu nhập của gia đình được cải thiện đáng kể.

Chị Phạm Thị Phượng (xã Bố Hạ) chuẩn bị mâm lễ cho khách hàng.

Theo chị Phượng, ban đầu chị chỉ làm bánh cho con ăn rồi đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội. Nhờ mẫu mã đẹp, hợp thị hiếu nên có nhiều khách đặt hàng online, nhất là vào các dịp lễ, Tết, sinh nhật...

Có thời điểm lượng đơn tăng cao, chị phải tranh thủ làm đến khuya để kịp giao cho khách. “Tôi bắt đầu bán bánh online và sắp mâm lễ từ năm 2023. Dù khá vất vả nhưng mình có thêm một khoản thu, được làm việc yêu thích nên thấy rất vui”, chị Phượng chia sẻ.

Bên cạnh sở thích cá nhân, nhiều người trẻ biến kiến thức chuyên môn thành công việc làm thêm hiệu quả. Chị Lều Thị Phương Thảo (sinh năm 1997) hiện là hộ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 (phường Bắc Giang). Ngoài thời gian làm việc tại bệnh viện, chị nhận chăm sóc mẹ và bé sau sinh tại nhà. Với kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế, chị Thảo hỗ trợ các gia đình trong việc chăm sóc sức khỏe sản phụ, hướng dẫn kỹ năng chăm sóc trẻ sơ sinh, tắm cho bé tại nhà…

Dịch vụ này được nhiều gia đình trẻ lựa chọn. Chi phí tắm trẻ sơ sinh dao động từ 90 nghìn đồng đến 250 nghìn đồng/lần. Chị Thảo cho biết: “Sau sinh là giai đoạn nhiều sản phụ còn bỡ ngỡ, đặc biệt với những người lần đầu làm mẹ. Mình muốn dùng kiến thức của bản thân để hỗ trợ các gia đình, đồng thời có thêm thu nhập”. Để nhiều người biết đến dịch vụ của mình, chị thường xuyên đăng tải video về các ca làm việc lên trang Facebook cá nhân. Nhờ đó, nhiều gia đình biết đến, tin tưởng lựa chọn dịch vụ.

Từ vài năm trở lại đây, nghề tay trái dần trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều người trẻ. Nếu trước đây, làm thêm chủ yếu là các công việc thời vụ thì hiện nay, nhiều người tận dụng chính kỹ năng, sở trường hoặc chuyên môn cá nhân để tạo thêm nguồn thu nhập ổn định. Từ livestream bán hàng, phục chế ảnh cũ đến chăm sóc thú cưng…, không ít bạn trẻ có thể kiếm thêm từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng mỗi tháng.

Tăng thêm thu nhập

Cùng với sự phát triển của xã hội, nhiều nghề nghiệp mới xuất hiện, phản ánh sự thay đổi trong tư duy việc làm của giới trẻ hiện nay. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công việc cố định, nhiều người chủ động tìm thêm nguồn thu khác. Livestream bán hàng là một trong những lĩnh vực thu hút đông đảo người trẻ tham gia.

Để công việc làm thêm phát triển bền vững, mỗi người cần đầu tư nghiêm túc về kỹ năng, giữ gìn uy tín, cân đối hợp lý giữa công việc chính với công việc ngoài giờ. Khi định hướng đúng, nghề tay trái không chỉ là giải pháp tăng thu nhập mà còn mở ra những cơ hội phát triển cho các bạn trẻ trên nền tảng số.

Chị Nguyễn Thị Phương Hoa, xã Tam Tiến, hiện là nhân viên văn phòng. Từ năm 2024, chị bắt đầu tìm hiểu cách bán đồ dùng gia đình, quần áo trên Facebook và TikTok. Chị dành thời gian xem các video hướng dẫn bán hàng online, học cách livestream, chụp ảnh sản phẩm, tương tác với khách hàng.

Ban đầu chỉ bán cho bạn bè quen biết song nhờ duy trì đều đặn, lượng khách hàng của chị Hoa ngày càng tăng. Trung bình mỗi tháng, công việc bán hàng online mang lại cho chị thêm khoảng 5 triệu đồng.

“Để bắt đầu công việc, tôi bỏ ra 2 triệu đồng mua đèn chiếu sáng, giá đỡ điện thoại và micro phục vụ livestream. Tôi nghĩ công việc này nếu làm nghiêm túc hoàn toàn có thể phát triển lâu dài. Điều quan trọng nhất là giữ uy tín với khách hàng thông qua chất lượng sản phẩm, cách phục vụ, giá hợp lý. Khi khách hàng tin tưởng thì họ sẽ quay lại và giới thiệu thêm cho nhiều người khác”, chị Hoa chia sẻ.

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, xu hướng làm nghề tay trái cũng đặt ra một số vấn đề đáng quan tâm. Nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy làm thêm, không có thời gian nghỉ ngơi. Nếu không biết cân đối việc làm rất dễ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Thời gian qua cũng xuất hiện tình trạng một số người bán hàng online quảng cáo sai sự thật, kinh doanh hàng kém chất lượng, chạy theo lượt tương tác bằng những nội dung phản cảm, thiếu kiểm chứng. Điều này ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh trên mạng, làm giảm niềm tin của người tiêu dùng.

Bài, ảnh: Thu Thủy