Để phát huy tiềm năng, nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững, cần tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn lực, đổi mới phương thức quản trị, tăng cường liên kết thị trường và tạo cơ chế hỗ trợ phù hợp, đưa kinh tế tập thể lên tầm cao mới, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Thành phố Bắc Ninh có nhiều làng nghề truyền thống, sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, dịch vụ… phát triển mạnh. Với hơn 2 nghìn hợp tác xã và hàng trăm tổ hợp tác, kinh tế tập thể đang có vị trí ngày càng rõ nét trong tổ chức sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn mới.

Nhiều chính sách tạo động lực mới

Phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, tạo điều kiện thông qua việc hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, Luật Hợp tác xã số 17/2023/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, mở ra cơ sở pháp lý mới cho quá trình đổi mới mô hình, đề cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích của thành viên, đồng thời nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động. Trên nền tảng đó, Nghị định số 113/2024/NĐ-CP của Chính phủ và Chiến lược phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021-2030 tiếp tục định hướng, tạo động lực cho khu vực kinh tế này phát triển. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định phê duyệt Đề án tổng thể về phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2026-2030, tạo thêm cơ sở để các địa phương cụ thể hóa mục tiêu, giải pháp, đưa kinh tế tập thể phát triển thực chất, hiệu quả hơn.

Đồng chí Ngô Tân Phượng, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể thăm, làm việc tại Hợp tác xã Bình Minh, phường Hiệp Hòa.

Thực hiện những chủ trương, chính sách trên, tại Bắc Ninh, phát triển kinh tế tập thể cũng được cụ thể hóa phù hợp với điều kiện địa phương. Nghị quyết số 127/2025/NQ-HĐND ngày 26/12/2025 quy định một số chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn và làng nghề giai đoạn 2026-2030, cùng các chương trình, đề án hỗ trợ sản xuất, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại, phát triển sản phẩm OCOP... tạo thêm dư địa để các hợp tác xã tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Ông Phạm Minh Hiền, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố cho biết: “Hiện nay, khoảng 60% sản phẩm OCOP có chủ thể là hợp tác xã. Qua đây thể hiện vai trò của chính quyền, cơ quan chức năng và Liên minh Hợp tác xã trong việc tạo điều kiện, hỗ trợ các hợp tác xã xây dựng thương hiệu sản phẩm”.

Quy mô ngày càng mở rộng

Bắc Ninh hiện có hơn 2 nghìn hợp tác xã với khoảng 108 nghìn thành viên, trong đó gần 1,7 nghìn hợp tác xã đang hoạt động. Bên cạnh đó còn có 6 liên hiệp hợp tác xã với 35 hợp tác xã thành viên và 525 tổ hợp tác.

Thu hoạch dứa tại Hợp tác xã Dứa sạch Hương Sơn, phường Kép.

Trong sản xuất nông nghiệp, thành phố có hơn 1,4 nghìn hợp tác xã, tăng 27 hợp tác xã so với năm 2025, gần 81 nghìn thành viên và 4,8 nghìn lao động thường xuyên. Con số này cho thấy hợp tác xã vẫn là một trong những mô hình tổ chức sản xuất có vai trò quan trọng ở nông thôn. Không chỉ tăng về số lượng, hoạt động của nhiều hợp tác xã cũng đa dạng hơn. Khoảng 500 hợp tác xã nông nghiệp tham gia liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm; 100 hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tập trung vào các khâu như nhà màng, nhà lưới, tưới và bón phân tự động, kiểm soát môi trường, tự động hóa trong chăn nuôi.

Các hợp tác xã ngày càng gắn chặt với chương trình OCOP, xây dựng nông thôn mới. Đến cuối năm 2026 có 186 hợp tác xã sở hữu 373 sản phẩm được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên. Nhiều hợp tác xã phát triển sản phẩm gắn với lợi thế địa phương như mật ong, rau sạch, vải thiều, na dai, ổi, dứa, gà đồi Yên Thế, sâm nam núi Dành... Ông Giáp Quý Cường, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Yên Thế, cho biết: “Khi mới thành lập năm 2021, hợp tác xã chỉ cung cấp gà lông và gà thịt đóng gói. Đến nay, chúng tôi đã mở rộng nhà xưởng, đầu tư dây chuyền giết mổ hiện đại, phát triển thêm nhiều sản phẩm chế biến từ gà như gà cấp đông, giò, chả, xúc xích, gà ủ muối, khô gà, ruốc gà... để cung cấp cho các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi trong và ngoài thành phố”.

Ở khu vực phi nông nghiệp, Bắc Ninh có 642 hợp tác xã với gần 24 nghìn thành viên. Trong đó, có 298 hợp tác xã công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng; 56 hợp tác xã vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tải; 170 hợp tác xã thương mại, dịch vụ và quản lý chợ; 118 hợp tác xã môi trường, điện. Nhờ đa dạng dịch vụ, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất kinh doanh, các hợp tác xã ngày càng phát huy hiệu quả, lợi ích của thành viên được bảo đảm, đóng góp tích cực cho ngân sách nhà nước.

Qua đây cho thấy, kinh tế tập thể không chỉ hiện diện ở lĩnh vực nông nghiệp mà đã tham gia nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ sản xuất, chế biến nông sản đến vận tải, môi trường, thương mại, dịch vụ, du lịch... nhiều hợp tác xã “đi tắt đón đầu”, từng bước xây dựng mô hình đáp ứng yêu cầu thị trường.

Từ “có hợp tác xã” đến hoạt động hiệu quả hơn

Điểm đáng ghi nhận là nếu trước đây, không ít hợp tác xã chủ yếu thực hiện các dịch vụ đầu vào hoặc cung ứng một số dịch vụ phục vụ thành viên, thì nay đã chuyển sang tổ chức sản xuất hàng hóa, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tìm kiếm, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường. Một số mô hình đã hình thành cách sản xuất chuyên nghiệp hơn, gắn sản phẩm với nhu cầu thị trường, điển hình như các hợp tác xã: Ong mật hữu cơ Sơn Động, Rau sạch Yên Dũng, Vải sớm Phúc Hòa, Nông nghiệp hữu cơ Bình Minh, Dược liệu Việt Kết...

Ông Vũ Văn Nghiên, Giám đốc Hợp tác xã Tân Dân, phường Tân An kiểm tra chim bồ cầu Pháp mới nở thông qua máy ấp trứng tuần hoàn.

Kinh tế tập thể trên địa bàn thành phố từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong tổ chức sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và tạo việc làm cho người dân. Nhiều đơn vị đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và liên kết với doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ. Thông tin từ cơ quan chức năng, Bắc Ninh hiện có 100 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và 259 hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị. Doanh thu bình quân đạt 2,9 tỷ đồng/đơn vị/năm, trong khi mỗi liên hiệp hợp tác xã đạt 14 tỷ đồng/năm. Cùng với đó, các mô hình hợp tác xã 4.0, khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao và hỗ trợ chuyển đổi số đang mở ra hướng phát triển mới, giúp các hợp tác xã nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng tốt hơn với những biến động của thị trường.

Hợp tác xã Tân Dân (phường Tân An) là một trong những mô hình tiêu biểu ứng dụng công nghệ vào sản xuất, nâng cao thu nhập. Ông Vũ Văn Nghiên, Giám đốc Hợp tác xã cho biết: “Hợp tác xã đã áp dụng biện pháp chăn nuôi chim bồ câu Pháp thương phẩm theo hướng kinh tế tuần hoàn, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái đem lại hiệu quả kinh tế cao. Trong đó, chúng tôi sử dụng hệ thống máy ấp nở trứng chim theo mô hình ấp nở tuần hoàn; hệ thống trộn thức ăn, cho chim uống nước và dọn phân chim đều tự động”. Được biết, Hợp tác xã có 7 thành viên, riêng gia đình ông Nghiên nuôi 9 nghìn đôi chim bố mẹ sinh sản, công suất 4 - 6 nghìn con chim thương phẩm/tháng; tổng thu nhập đạt 1 - 1,2 tỷ đồng/năm.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, trong hơn 2 nghìn hợp tác xã của toàn thành phố, vẫn còn đơn vị hoạt động cầm chừng, quy mô nhỏ, năng lực quản trị hạn chế. Vì vậy, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới không đơn thuần là thành lập thêm hợp tác xã, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng hoạt động, củng cố vai trò thành viên và khả năng cạnh tranh.

(còn nữa)

Phát triển hệ sinh thái Halal cho khu vực kinh tế tập thể Bắc Ninh

BẮC NINH - Hội nghị kết nối, đánh giá tiềm năng hệ sinh thái Halal (ngành sản xuất, dịch vụ theo tiêu chuẩn đạo Hồi) mở ra cơ hội để các hợp tác xã Bắc Ninh tiếp cận thị trường quốc tế, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy xuất khẩu.

Bắc Ninh: Bắt nhịp xu thế chuyển đổi số, nâng hiệu quả kinh tế tập thể

BẮC NINH - Sau 80 năm đồng hành cùng đất nước kể từ ngày 11/4/1946 - ngày Bác Hồ viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia hợp tác xã nông nghiệp, khu vực kinh tế tập thể đã có những đóng góp quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế, xã hội Việt Nam. Tại Bắc Ninh, các hợp tác xã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, thúc đẩy chuyển đổi số để tái cấu trúc sản xuất, kinh doanh theo hướng hiện đại.

Bắc Ninh: Khuyến khích đổi mới sáng tạo trong khu vực kinh tế tập thể

BẮC NINH - Với những cách làm sáng tạo, nhiều hợp tác xã tại Bắc Ninh đang nỗ lực đổi mới quy trình, làm chủ công nghệ và thích ứng linh hoạt với thị trường. Từ một vài mô hình điểm, phong trào đổi mới sáng tạo đang lan tỏa, tạo ra những đột phá quan trọng về sản xuất, kinh doanh và khẳng định vị thế của khu vực kinh tế tập thể trong chuỗi giá trị.

Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã: Điểm tựa vốn cho kinh tế tập thể

BẮC NINH - Năm 2026, với việc UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt bổ sung nguồn vốn điều lệ của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã lên 100 tỷ đồng, khu vực kinh tế tập thể được kỳ vọng có thêm nguồn lực để đầu tư phát triển. Đổi mới mô hình tăng trưởng, đầu tư công nghệ, chuyển đổi số tại các hợp tác xã được cho là những định hướng quan trọng để phát huy hiệu quả điểm tựa vốn vay từ Quỹ.

"Đòn bẩy" đưa kinh tế tập thể bứt phá

BẮC NINH - Phát huy vai trò trung tâm và nòng cốt trong các phong trào nông dân, thời gian qua, Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển. Đặc biệt trong thời gian tới, Hội tập trung thực hiện tốt Đề án “Tăng cường sự tham gia của các hợp tác xã nông nghiệp vào chuỗi giá trị giai đoạn 2026 - 2030” vừa được UBND tỉnh phê duyệt.