Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Thái dự tại điểm cầu Bắc Giang.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đồng chủ trì. Dự tại điểm cầu Bắc Giang có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Thái, đại diện một số sở, ngành của tỉnh.

Đến nay, cả nước có hơn 800 mỏ cát sỏi được cấp phép. Đây là tài nguyên khó tái tạo, ngày càng cạn kiệt bởi khai thác trái phép. Thực trạng này gây ra nhiều hệ lụy, làm sạt lở một số công trình đê điều, nhà ở, ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản người dân. Một số tỉnh  như: Bắc Giang, Hòa Bình, Đồng Nai xảy ra khiếu nại, khiếu kiện đông người liên quan đến hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép. 

Trước tình hình trên, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản tăng cường quản lý. Thực hiện đợt cao điểm trong ba tháng đầu năm (từ tháng 4 đến tháng 6), lực lượng chức năng cả nước xử lý hơn 2 nghìn vụ vi phạm, tịch thu hàng chục phương tiện và phạt vi phạm hành chính hơn 13 tỷ đồng.

Thảo luận tại hội nghị, nhiều đại biểu cho rằng, do thực hiện đồng bộ các giải pháp nên hoạt động khai thác cát, sỏi bước đầu được kiểm soát. Tuy vậy, việc quản lý còn không ít khó khăn. Nhiều đối tượng lén lút khai thác trên một số tuyến sông vào ban đêm, ngày nghỉ lễ, thậm chí có trường hợp liều lĩnh đe dọa cán bộ thi hành nhiệm vụ. Trong khi đó, công tác quản lý nhà nước đối với tài nguyên khoáng sản còn bất cập; nhiều địa phương buông lỏng, thiếu kiên quyết trong xử lý, có hiện tượng dung túng, bao che vi phạm. Một số quy định của pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Trên cơ sở đó, các đại biểu đề xuất cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra về thuế đối với các doanh nghiệp khai thác cát, sỏi; xử lý hình sự những hành vi có dấu hiệu bảo kê hoặc gây sạt lở bờ sông trên phạm vi rộng, ủy quyền cho tỉnh cấp phép các hoạt động nạo vét đường thủy.

Kết luận, đồng chí Trương Hòa Bình nhấn mạnh, nhu cầu khai thác cát, sỏi phục vụ xây dựng cơ bản, cơ sở hạ tầng phát triển KT-XH ngày càng tăng. Do đó, cùng với việc quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác cũng cần bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ xây dựng các công trình. Đồng chí yêu cầu các bộ, ngành chức năng rà soát, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến khai thác cát, sỏi; sớm tham mưu, trình Chính phủ văn bản nghiêm cấm khai thác cát, sỏi tại một số khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở. Tổng kết, đánh giá về việc nạo vét luồng lạch kết hợp với tận thu sản phẩm; tăng cường kiểm tra các phương tiện giao thông đường thủy, kiên quyết xử lý những phương tiện không có đăng ký, đăng kiểm. 

UBND các tỉnh, TP cần kiểm tra toàn diện bến bãi kinh doanh tập kết vật liệu xây dựng trên địa bàn, xóa bỏ những điểm lập sai quy định; tuyên truyền, giáo dục pháp luật về khai thác khoáng sản đến các tầng lớp nhân dân; cấp phép cho đơn vị đủ điều kiện khai thác, bảo đảm không ảnh hưởng đến bờ sông, bờ biển và tính mạng, tài sản nhân dân. Đặc biệt, Bộ Xây dựng cần quan tâm tìm nguồn nguyên liệu thay thế cát khi triển khai san lấp mặt bằng nhằm tránh lãng phí.

Trịnh Lan