Xây dựng nông thôn mới là quá trình phát triển toàn diện, lâu dài, hướng tới nâng cao chất lượng sống cho người dân nông thôn. Trong hệ thống các tiêu chí nông thôn mới, tiêu chí về nước sạch và vệ sinh môi trường giữ vai trò nền tảng, bởi đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là điều kiện thiết yếu bảo đảm sức khỏe cộng đồng.

Thực tiễn xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh thời gian qua cho thấy, lĩnh vực nước sạch và vệ sinh môi trường đã được các cấp, ngành và địa phương quan tâm. Đáng chú ý, 100% hộ gia đình sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó 83,11% hộ sử dụng nước sạch đáp ứng Quy chuẩn Việt Nam - chỉ số phản ánh trực tiếp chất lượng sống của người dân nông thôn. Những kết quả này góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, nâng cao sức khỏe cộng đồng và từng bước hình thành nếp sống văn minh ở nông thôn. Nhiều xã đạt chuẩn nông thôn mới có diện mạo môi trường khang trang hơn, ý thức giữ gìn vệ sinh của người dân được nâng lên.

Tuy nhiên, tiêu chí nước sạch và vệ sinh môi trường vẫn còn những vấn đề đáng lưu ý. Hiện vẫn còn 16,89% hộ sử dụng nước sạch chưa đáp ứng Quy chuẩn Việt Nam. Con số này cho thấy chất lượng nước sinh hoạt ở một bộ phận khu vực nông thôn chưa thực sự bảo đảm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người dân.

Đáng lo ngại, Bắc Ninh đang trong giai đoạn phát triển mạnh về công nghiệp và đô thị hóa. Mật độ khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu đô thị ngày càng gia tăng, tạo động lực lớn cho tăng trưởng kinh tế, nhưng đồng thời gây áp lực ngày càng lớn lên tài nguyên nước. Nếu không kiểm soát chặt chẽ nguồn thải, nguy cơ suy giảm chất lượng nước mặt, nước ngầm tại các khu vực giáp ranh giữa khu công nghiệp, đô thị và nông thôn là hoàn toàn hiện hữu.

Bên cạnh đó, ở một số địa phương, công trình cấp nước sinh hoạt sau đầu tư chưa phát huy hết hiệu quả, chất lượng nước chưa bảo đảm; công tác quản lý, vận hành còn bất cập. Việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn có nơi thiếu đồng bộ; rác thải chưa được phân loại tại nguồn; nước thải sinh hoạt chủ yếu xử lý tự phát. Một bộ phận người dân chưa hình thành thói quen sử dụng nước sạch đạt chuẩn, chưa thực sự coi trọng việc bảo vệ môi trường sống.

Những tồn tại trên cho thấy, tiêu chí nước sạch và vệ sinh môi trường cần được coi là tiêu chí “sống”, đòi hỏi sự đầu tư liên tục và quản lý chặt chẽ. Trong giai đoạn xây dựng nông thôn mới nâng cao, Bắc Ninh cần gắn chặt tiêu chí này với quy hoạch phát triển công nghiệp, đô thị theo hướng bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Xây dựng nông thôn mới không chỉ là đạt chuẩn trên giấy mà là sự cải thiện thực chất chất lượng sống của người dân. Một xã nông thôn mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân được sử dụng nước sạch an toàn, được sống trong môi trường trong lành.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất

 

Niềm tin và kỳ vọng

  

Để không lỡ nhịp phát triển