Rà soát hộ nghèo, cận nghèo: Đánh giá thực chất, đúng đối tượng
BẮC NINH - Năm 2026, việc rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo đặt ra yêu cầu cao hơn khi các địa phương vừa thực hiện chuẩn nghèo đang áp dụng, vừa chuẩn bị cho giai đoạn chính sách tiếp theo. Từ cơ sở, cán bộ rà soát từng hộ, đối chiếu từng tiêu chí, cập nhật những biến động trong đời sống người dân, bảo đảm phản ánh thực chất, không bỏ sót những trường hợp khó khăn.
Chú trọng tập huấn, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở
Năm 2026, các địa phương thực hiện đồng thời hai nội dung rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo. Một là, rà soát theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 - 2025 để đánh giá kết quả giảm nghèo năm 2026 và công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo, hộ thoát cận nghèo trong năm. Hai là, rà soát theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027 - 2030 để lập danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng từ ngày 1/1/2027. So với chuẩn đang áp dụng, chuẩn mới có tiêu chí thu nhập cao hơn, ở mức 2,2 triệu đồng/người/ tháng tại khu vực nông thôn và 2,8 triệu đồng/người/tháng tại khu vực đô thị; bổ sung đánh giá chiều thiếu hụt nước sinh hoạt, vệ sinh, môi trường.
![]() |
|
Cán bộ Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nếnh hướng dẫn cán bộ tổ dân phố chấm phiếu đánh giá. |
Những thay đổi này đòi hỏi người thực hiện phải nắm chắc tiêu chí, tránh nhầm lẫn khi thu thập và đối chiếu thông tin. Đối tượng gồm các hộ đang có tên trong danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo tại thời điểm rà soát. Cùng với đó là những trường hợp có đề nghị hoặc được địa phương phát hiện có hoàn cảnh khó khăn, gặp biến cố, rủi ro, nhiều khả năng rơi vào diện nghèo, cận nghèo.
Thời điểm này, các địa phương trên địa bàn thành phố đã thành lập ban chỉ đạo, xây dựng kế hoạch triển khai. Để việc rà soát diễn ra công khai, minh bạch, đúng nguyên tắc, không bỏ sót đối tượng, công tác tập huấn nghiệp vụ cho điều tra viên cơ sở được xem là khâu quan trọng. Công tác tập huấn được tổ chức xuyên suốt từ cấp thành phố đến các xã, phường, giúp 100% thành viên tổ rà soát tại thôn, tổ dân phố nắm chắc quy trình, chính sách và các bước thực hiện. Số điện thoại đường dây nóng của cán bộ chuyên môn thuộc Ban Chỉ đạo thành phố được công khai để kịp thời nắm bắt, giải đáp những ý kiến thắc mắc từ cơ sở trong quá trình triển khai. Cùng với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh để người dân hiểu nội dung, chủ động cung cấp thông tin về hoàn cảnh gia đình.
Tại xã Tam Tiến, cuộc rà soát đang được triển khai tại 17/17 thôn. Theo ông Chu Văn Sơn, Trưởng Phòng Kinh tế xã, ngay khi nhận kế hoạch của cấp trên, xã thành lập Ban Chỉ đạo, hướng dẫn từng thôn lập tổ rà soát; phân công cán bộ phụ trách từng nhiệm vụ và tập huấn theo từng bước của quy trình. Địa phương dành nhiều thời gian hướng dẫn cách phân biệt, sử dụng hai loại phiếu tương ứng với hai nội dung đánh giá. Những nội dung từng dễ nhầm lẫn trong năm trước được lựa chọn để hướng dẫn lại, kèm ví dụ cụ thể, giúp điều tra viên dễ hiểu, dễ thực hiện. Cách làm này góp phần hạn chế sai sót, nhất là khi thông tin của một hộ liên quan đến nhiều tiêu chí cần kiểm tra, đối chiếu.
Nắm rõ từng địa bàn, hoàn cảnh
Để bảo đảm khách quan, minh bạch, mỗi tổ rà soát tại thôn, bản, tổ dân phố thường có từ 2 - 3 điều tra viên xuống từng hộ gia đình. Do đó, việc thu thập, chấm điểm và ghi thông tin vào phiếu khảo sát được tiến hành chặt chẽ. Không chỉ nghe gia đình cung cấp thông tin, cán bộ còn quan sát, tìm hiểu thêm từ những hộ dân lân cận để xác định và phân loại chính xác đối tượng, bảo đảm công bằng.
| Theo Quyết định phê duyệt kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2025 của UBND thành phố, nếu áp dụng chuẩn nghèo giai đoạn 2021-2025, toàn thành phố còn hơn 4,8 nghìn hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 0,56%; hơn 13,5 nghìn hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 1,58%. |
Tại phường Nếnh, 18/18 tổ dân phố thành lập tổ rà soát, mỗi tổ 8 - 12 thành viên, gồm đại diện các ban, ngành, đoàn thể và những người am hiểu địa bàn. UBND phường tổ chức tập huấn, hướng dẫn các tổ dân phố cách xác định tiêu chí, chấm điểm. Tham gia cùng cán bộ tổ dân phố Phúc Tằng, phường Nếnh đi khảo sát từng hộ mới thấy hết sự kỹ lưỡng, trách nhiệm của những người trực tiếp làm công việc này. Tổ dân phố hiện có 650 hộ, trong đó 5 hộ nghèo và 7 hộ cận nghèo. Để bảo đảm việc rà soát khách quan, công khai, tổ dân phố chia lực lượng thành hai nhóm, phụ trách từng khu vực. Thông tin về cuộc rà soát được thông báo trên nhóm Zalo của tổ dân phố, giúp người dân nắm rõ nội dung, cùng tham gia giám sát và chủ động phản ánh khi hoàn cảnh gia đình có thay đổi.
Bà Hoàng Thị Huyền, Tổ trưởng tổ dân phố Phúc Tằng, Tổ trưởng tổ rà soát cho biết: “Việc chia thành hai nhóm giúp các thành viên có điều kiện đi sâu từng khu vực, nắm kỹ hoàn cảnh từng hộ để có thu thập, đánh giá chuẩn xác nhất. Các đoàn thể cũng cùng tham gia theo dõi, nắm bắt dư luận Nhân dân, nhất là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, qua đó bổ sung thông tin để tổ kiểm tra, đối chiếu”.
Trong những gia đình được rà soát có hộ ông Thân Văn Quyền (sinh năm 1958), nhiều năm thuộc diện hộ nghèo. Hai vợ chồng ông sống trong căn nhà cấp 4. Tuổi đã cao, ông vẫn đan rổ, nia để bán, kiếm thêm thu nhập; vợ mắc bệnh thận, thường xuyên đau ốm, quanh năm phải đi viện. Thu nhập thấp, chi phí chữa bệnh tốn kém khiến cuộc sống gia đình luôn bấp bênh. Ông Quyền chia sẻ: “Với những trường hợp hoàn cảnh như tôi, việc được đánh giá đa chiều để xét thuộc hộ nghèo, được hưởng những chính sách hỗ trợ của Nhà nước sẽ giúp vơi bớt khó khăn”.
Ở những địa bàn vừa chịu tác động của thiên tai, việc nắm bắt biến động trong từng gia đình càng cần được chú trọng. Tại các xã: Yên Định, Sơn Động, Vân Sơn, những đợt mưa lớn, ngập lụt trong tháng 8 vừa qua khiến nhiều khu vực bị chia cắt, hoa màu bị ngập, sản xuất và sinh hoạt của người dân bị ảnh hưởng. Với những gia đình vốn đã khó khăn, thiệt hại về sản xuất hoặc gián đoạn nguồn thu nhập có thể khiến cuộc sống thêm chật vật. Bởi vậy, các địa phương chú ý cập nhật tình hình những gia đình bị ảnh hưởng bởi bão số 4, nhất là trường hợp có nguy cơ giảm thu nhập, mất sinh kế, phát sinh thêm khó khăn. Những thay đổi này được xem xét cùng các tiêu chí khác để tránh bỏ sót trường hợp có khả năng rơi vào diện nghèo, cận nghèo.
Theo ông Lưu Văn Khải, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường), Ban Chỉ đạo thành phố yêu cầu các địa phương chủ động khắc phục những hạn chế của năm trước; tăng cường hướng dẫn cán bộ, điều tra viên cơ sở thực hiện đúng quy trình, hạn chế sai sót. Thành viên ban chỉ đạo các cấp phải thường xuyên xuống địa bàn kiểm tra, trực đường dây nóng ở từng cấp để kịp thời giải đáp vướng mắc cho điều tra viên và người dân. Việc nắm chắc hoàn cảnh từng gia đình, nhất là những trường hợp có biến động, giúp kết quả phân loại có cơ sở hơn; từ đó, địa phương nhận diện rõ nguyên nhân nghèo, lựa chọn giải pháp hỗ trợ phù hợp và xây dựng chính sách giảm nghèo sát với nhu cầu thực tế.
Bắc Ninh

















Ý kiến bạn đọc (0)