Người phân phối loại thuốc này có thể là người già, thầy lang, phụ nữ hay trẻ em… nghĩa là có thể trao đổi, mua bán được là “hành nghề”. Chắc đây là cách mua thuốc và chữa bệnh riêng có của người Việt trên thế giới?

Chưa nói đến hiệu quả hay hậu quả của chuyện tự khám, chữa bệnh mà hãy quan tâm đến sự tận diệt cây rừng đang diễn ra tràn lan hiện nay. Từ sâm quý Ngọc Linh đến tầm gửi nghiến, từ huyết lình khỉ đến ngẩu pín, ngọc dương hổ, báo, sừng tê, ngà voi đều có người mua và bán. Rễ củ để bào chế thuốc quý dưới ba mét đất, cây lá trên cao vài chục mét đều có thể đặt sẵn, chờ đợi và trao đổi. Thông tin điện thoại và cơ chế thị trường dẫn dắt con người ta như thế.

Dưới nước cũng như trên rừng. Người ta tận diệt tất cả, ác độc hơn cả thủy quái trong cổ tích. Chỉ cần một chút hóa chất, một cú kích điện là ôi thôi, các loài tôm, cá, cua, ếch, thậm chí cả lươn, chạch ngay lập tức nổi lên dạt vào bờ. Vậy là cứ việc vớt cả thúng, hàng tạ thủy sản không thương tiếc. Quả thực một chén thuốc Bắc, một vài cân tôm cá còn quý hóa chứ cả tạ, có khi hàng tấn cây thuốc, hàng tấn tôm, cua, mực thì người ta phát hoảng, lo sợ cho một tương lai gần môi trường bị tàn phá, cuộc sống con người hệ lụy khôn lường.

Quá nhiều cách để ngăn chặn, cấm đoán tình trạng tận diệt, phá hủy thiên nhiên, kể cả hệ thống luật pháp và lực lượng chức năng đã đủ mạnh. Sao có chuyện chính chúng ta - người bản ta, buôn làng ta tự hủy hoại cuộc sống của mình? Người ta vin vào nhiều lý do, đồng tiền và cuộc sống khốn khó đã thúc ép họ vào bước đường cùng. Phương tiện hiện đại và tiến bộ kỹ thuật đã tiếp tay cho việc làm ác của họ nhanh chóng đến đường cùng, ngõ cụt cuộc đời. 

Chỉ tiếc và ngạc nhiên sao không chặn hành vi xấu, độc ác như thế ngay từ gốc? Ai là người tiếp tay cho những hành động phi pháp phá hoại môi trường, tận diệt môi sinh kia? Tất cả hiện nguyên hình to tát, rành rẽ chứ không phải biến thái đến mức không thể nhìn ra. Cả cây lớn trong rừng cấm bị chặt xuống để lấy tầm gửi, phong lan “độc”; cả một góc hồ hàng tấn cá nổi chết trắng gây mùi hôi thối là những việc ai cũng thấy, vấn đề là thái độ cư xử ra sao với thực tế ấy mà thôi.

Đoàn Ngọc