Các cộng tác viên dân số xã Đào Mỹ trao đổi kinh nghiệm, cách thức tuyên truyền.

Chênh lệch ở mức cao

Con gái đầu lòng chuẩn bị vào lớp 1 nên chị Bùi Thị G ở thôn Tân Phúc, xã Đào Mỹ muốn sinh thêm. Thế nhưng trước khi sinh con lần thứ hai, chị đang lo "tìm thầy, tìm thuốc" để sinh được con trai. Chị G chia sẻ: “Bố mẹ chồng có ba người con, mỗi chồng tôi là con trai nên mong ước có cậu ấm nối dõi luôn canh cánh trong lòng”.

Cách thức lựa chọn giới tính thai nhi của vợ chồng chị G là tư duy của không ít gia đình. Nguyên nhân do tư tưởng “trọng nam, khinh nữ” ở nông thôn vẫn còn khá nặng nề. Ở lần sinh thứ hai, đa phần các bà mẹ đều tìm cách hỗ trợ sinh sản để chọn giới tính thai nhi như siêu âm, bắt mạch, soi trứng. Ngay cả những cặp đôi mới cưới cũng có tâm lý muốn đẻ con trai đầu lòng cho chắc. Theo quy định hiện nay, bác sĩ khi siêu âm không được tiết lộ giới tính thai nhi. Tuy nhiên, bằng nhiều cách ký hiệu, ám hiệu, các bà mẹ đều biết trước giới tính của con ngay từ khi còn trong bụng.

Chị Lê Thị Thu Nga, viên chức Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) xã Đào Mỹ nói: Tỷ số giới tính khi sinh trên địa bàn hiện là 150 nam/100 nữ. Mặc dù được tuyên truyền, cảnh báo về việc sinh nhiều nam hơn nữ nhưng thực trạng này vẫn tiếp diễn nhiều năm nay, chủ yếu tập trung ở những gia đình có kinh tế khá giả hoặc đã sinh một bề hai con gái. Không chỉ riêng Đào Mỹ, một số xã khác cũng có mức chênh lệch khá cao như: Phi Mô (195/100); Thái Đào (166/100); Tân Thịnh (163/100); Mỹ Thái (144/100)...

Nỗ lực khống chế

Thấy rõ những tác động tiêu cực từ mất cân bằng giới tính, Trung tâm Dân số- KHHGĐ huyện đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng này. Điển hình như: Tổ chức các hội nghị truyền thông; tuyên truyền trực quan bằng pa nô, khẩu hiệu, băng vượt đường; lồng ghép nội dung giới tính tại các câu lạc bộ tiền hôn nhân, câu lạc bộ không sinh con thứ ba... Ngoài ra, đơn vị tích cực phối hợp với ban, ngành, đoàn thể và chính quyền các địa phương vận động người lao động trong độ tuổi sinh đẻ ký cam kết "Không sinh con thứ ba trở lên và không lựa chọn giới tính thai nhi". Năm 2017, trên địa bàn huyện có hơn 3.800 cán bộ, công chức, viên chức ở 23/23 xã, thị trấn và 40 cơ quan, đơn vị ký cam kết.

Đặc biệt nhiều nơi, cấp ủy xã vào cuộc và có chỉ đạo quyết liệt. Đơn cử như tại xã Tân Dĩnh, đầu năm 2017, Đảng bộ xã xây dựng nghị quyết chuyên đề về công tác dân số. Cán bộ các hội, đoàn thể đến từng gia đình tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho hội viên. Hiện trên địa bàn chưa phát hiện trường hợp nào sinh con thứ ba, mức chênh lệch giới tính khi sinh hiện ở mức 104/100.

Ông Đỗ Tất Nhiên, Phó Giám đốc Trung tâm Dân số-KHHGĐ huyện Lạng Giang cho biết: Ngoài việc siết chặt quản lý các dịch vụ y tế liên quan đến chọn lọc sinh sản, trước hết phải tuyên truyền làm thay đổi nhận thức của người dân về quan niệm phải có con trai. Cấp ủy, chính quyền ở những nơi có mức chênh lệch giới tính cao cần nâng cao nhận thức về vai trò của công tác dân số-KHHGĐ trong phát triển KT-XH tại địa phương. Từ đó có chính sách khuyến khích, biểu dương, nhân rộng những mô hình gia đình sinh con một bề là gái làm kinh tế giỏi, hạnh phúc. Tỉnh, huyện quan tâm hơn nữa tới việc hỗ trợ nâng mức phụ cấp cho đội ngũ cộng tác viên dân số ở thôn, bản, tổ dân phố để họ có thêm động lực làm tốt hơn công việc được giao.

Tuệ An