Ông Nguyễn Thế Dũng.

Sau hơn 4 năm triển khai Pháp lệnh ưu đãi người có công (NCC) với cách mạng (sửa đổi), số người thụ hưởng chính sách được mở rộng hơn. Toàn tỉnh hiện có hơn 160 nghìn đối tượng NCC, trong đó gần 30 nghìn người hưởng trợ cấp hàng tháng; đã truy tặng, phong tặng 1.318 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, trong đó có 58 mẹ còn sống đều được các cơ quan, đơn vị phụng dưỡng. Chỉ tính trong 10 năm (từ 2007 đến 2017) đã có hơn 12 nghìn NCC được giải quyết mai táng phí và trợ cấp một lần; 14 nghìn đối tượng được giải quyết chế độ thờ cúng liệt sĩ; ra quyết định và cấp sổ ưu đãi trong giáo dục đào tạo cho hơn 12 nghìn học sinh, sinh viên là con em NCC; điều dưỡng hơn 80 nghìn lượt thương, bệnh binh; cấp gần 101,8 nghìn thẻ bảo hiểm y tế cho các đối tượng...

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chính sách đã phát sinh một số vướng mắc, hạn chế như: Hệ thống văn bản có nhiều điểm bất cập; một số quy định chưa sát với thực tiễn khiến việc giải quyết chế độ với từng loại đối tượng gặp trở ngại. Trong đó với trường hợp phong tặng liệt sĩ chưa có sự hướng dẫn cụ thể về thủ tục, hồ sơ xác nhận liệt sĩ thuộc trường hợp hy sinh khi bị địch bắt, tra tấn trong tù; quy định hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ chưa rõ ràng nên xảy ra việc tranh chấp quyền lợi. Đáng chú ý, Pháp lệnh cũng không quy định rõ thành phần được ủy quyền trong trường hợp thân nhân liệt sĩ không còn dẫn đến quyền lợi này không thực hiện được. Đặc biệt, việc triển khai chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc da cam khó thực hiện.

Ông có thể nói rõ hơn về vướng mắc khi triển khai chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc da cam?

Thực tế, những người bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin có thể mắc rất nhiều bệnh khác nhau nhưng có nhiều bệnh không nằm trong danh mục các bệnh, tật có liên quan đến chất độc da cam theo quy định của Bộ Y tế. Do đó, trong quá trình khám, điều trị, chứng nhận y khoa của bệnh viện và xác nhận của Trung tâm Giám định y khoa không thể chứng nhận cho đối tượng được, như các bệnh về tim, cao huyết áp hay thiếu máu...

Ngược lại, bệnh thần kinh ngoại biên cấp tính và bán cấp tính là loại bệnh nằm trong danh mục nhưng theo Thông tư số 05 của Bộ LĐ-TB&XH, đối tượng là nạn nhân chất độc da cam phải có thời gian hoạt động kháng chiến ở các vùng bị Mỹ rải chất độc hóa học trước 30-4-1975. Thực tế này dẫn đến tình trạng nhiều người chưa đủ điều kiện xét hưởng chế độ. Bắc Giang đã có 8.462 người tham gia kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học được xét hưởng chế độ. Hiện còn hàng trăm đối tượng đã nộp hồ sơ và đang trong thời kỳ thẩm định, xét duyệt.

Ban liên lạc Cựu chiến binh Quân giải phóng miền Đông Nam Bộ trao tiền hỗ trợ xây dựng nhà ở của UBND huyện Yên Thế cho gia đình ông Lý Văn Si, xã Đồng Vương, nạn nhân chất độc da cam Đioxin.

Có ý kiến cho rằng, sau khi thực hiện Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ NCC sửa chữa, xây mới nhà ở, đã có nhiều gia đình NCC lâm vào cảnh khó khăn do đã sửa chữa, xây mới nhà ở mà chưa được hỗ trợ kinh phí. Vậy xin cho biết ý kiến của ông?

Thực hiện Quyết định số 22 ngày 26-4-2013 của Thủ tướng chính phủ về hỗ trợ NCC sửa chữa, xây mới nhà ở, tại tỉnh Bắc Giang, Sở Xây dựng là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, LĐ-TB&XH, các huyện, thành phố... triển khai thực hiện. Sở Xây dựng đã phối hợp với Sở LĐ-TB&XH trình UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1433 ngày 11-9-2013 phê duyệt Đề án Hỗ trợ NCC với cách mạng về nhà ở. Theo Đề án, toàn tỉnh có 3.108 hộ NCC thuộc diện được hỗ trợ về nhà ở, trong đó 1.759 hộ được hỗ trợ xây dựng mới, 1.349 hộ sửa chữa nhà với tổng kinh phí 97,3 tỷ đồng.

Đến nay, toàn tỉnh đã hỗ trợ 650 hộ NCC với cách mạng về nhà ở tương ứng với kinh phí 26 tỷ đồng (Trung ương 24,7 tỷ đồng; địa phương 1,3 tỷ đồng), bằng 20,9%. Đúng là có nhiều gia đình NCC đã sửa chữa, làm nhà mới song chưa được hỗ trợ dẫn đến nợ nần, cuộc sống gặp khó khăn.

Từ những khó khăn, bất cập nêu trên, theo ông, thời gian tới cần làm gì để khắc phục?

Trước tiên, cần làm tốt công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đối với thương binh, gia đình liệt sĩ và NCC. Nêu cao tinh thần trách nhiệm của mỗi tập thể, cá nhân trong thực hiện các chính sách xã hội nói chung, chế độ ưu đãi NCC nói riêng. Trong quá trình xét duyệt, xác nhận hồ sơ cần bảo đảm tính chính xác, kịp thời, công khai, minh bạch. Thực tế ở một số địa phương trong tỉnh thời gian qua chưa làm tốt công tác giám sát dẫn đến một số đối tượng lợi dụng làm giả hồ sơ trục lợi chính sách, gây bức xúc dư luận.

Do vậy, cần phát huy tinh thần trách nhiệm của người dân trong chấp hành và giám sát việc thực hiện các chính sách. Với vai trò ngành chủ quản trong thực hiện nhiệm vụ này, chúng tôi tiếp tục đề xuất, kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành điều chỉnh, sửa đổi những văn bản, chế độ chưa hợp lý, còn bất cập, thiếu rõ ràng để thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Xin cảm ơn ông!

Thanh Hải (thực hiện)